(Bác sĩ Vũ Quang Thiện, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh)
Hiện nay, trên địa bàn toàn tỉnh có hơn 15.300 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm (SXCBKDTP). Nếu tự bản thân mỗi cơ sở không ý thức được trách nhiệm của mình trong việc đảm bảo sức khoẻ cho người tiêu dùng thì việc quản lý, kiểm tra, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) của các cơ quan chức năng trên địa bàn gặp rất nhiều khó khăn. Bởi lẽ, Quảng Ninh có địa bàn trải dài, lượng khách du lịch, thương mại qua tỉnh lớn; ở nhiều xã miền núi lại xa xôi cách trở, trình độ nhận thức của người dân nơi đây về VSATTP còn hạn chế… Tháng hành động vì chất lượng VSATTP luôn là điểm nhấn quan trọng nhằm thúc đẩy hơn nữa vai trò, trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác đảm bảo VSATTP. Trò chuyện với chúng tôi, ông Vũ Quang Thiện, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, cho biết:
+ Tháng hành động vì chất lượng VSATTP năm nay có chủ đề: "Sản xuất - kinh doanh - sử dụng thực phẩm theo Luật An toàn thực phẩm". Việc tổ chức tháng hành động nhằm huy động toàn thể nhân dân, các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý tham gia vào việc phổ biến, tuyên truyền Luật An toàn thực phẩm, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Đồng thời, cung cấp kiến thức khoa học trong việc sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm an toàn và các biện pháp phòng chống, xử lý ngộ độc thực phẩm; Bên cạnh đó tăng cường thanh, kiểm tra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm nhằm hạn chế tối đa ngộ độc thực phẩm và các bệnh lây truyền qua thực phẩm. Tháng hành động còn nhằm tiếp tục duy trì, nâng cao vai trò, trách nhiệm của các doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh thực phẩm trong việc thực thi pháp luật về ATVSTP, vai trò giám sát của các cơ quan quản lý và người tiêu dùng đối với việc thực thi pháp luật về ATTP của các tổ chức, cá nhân SXCBKDTP.
- Luật ATTP bao giờ chính thức có hiệu lực? Đánh giá của ông về, công tác ATVSTP trên địa bàn tỉnh?
+ Luật ATTP có hiệu lực từ ngày 1-7-2011. Tuy nhiên, từ trước đến nay, theo Pháp lệnh VSATTP, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã luôn quan tâm, chỉ đạo, thực hiện tốt công tác đảm bảo VSATTP trên địa bàn tỉnh. Một trong những biện pháp phát huy hiệu quả là đẩy mạnh thông tin, giáo dục, truyền thông với nhiều hình thức đa dạng, phong phú… Cùng với đó, đặc biệt chú ý tăng cường công tác tập huấn, phổ biến kiến thức về VSATTP cho cán bộ quản lý, người SXCBKDTP và người dân trong cộng đồng; giám sát ngộ độc thực phẩm và bệnh lây truyền qua thực phẩm. Hơn nữa, trong thời gian qua công tác thanh, kiểm tra, hậu kiểm đối với các cơ sở SXCBKDTP trên địa bàn đã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai thực hiện. Chỉ tính riêng năm 2010, toàn tỉnh đã tổ chức 617 đoàn thanh tra, kiểm tra VSATTP và đã kiểm tra hơn 9.200 lượt cơ sở.
- Qua việc kiểm tra, giám sát, ông thấy nhận thức của người SXCBKDTP có chuyển biến?
+ Qua kiểm tra, hầu hết các cơ sở đã có chuyển biến tốt trong công tác VSATTP, số cơ sở vi phạm giảm nhiều so với những năm trước. Mặc dù vậy cũng phải thừa nhận rằng vẫn còn một số cơ sở chưa thực hiện nghiêm túc công tác VSATTP.
- Nhiều người cho rằng trong quá trình kiểm tra, vẫn có sự "nới tay" cho các cơ sở?
+ Phải khẳng định rằng, những năm gần đây, công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý các cơ sở SXCBKD vi phạm VSATTP đã được tăng cường hơn. Ngay như năm 2010, các cơ quan chức năng đã xử lý:
6 cơ sở bị tạm dừng sản xuất; 125 cơ sở bị xử phạt hành chính với số tiền gần 160 triệu đồng, cảnh cáo 197 cơ sở. Các lỗi vi phạm chủ yếu là: thực phẩm không nguồn gốc, xuất xứ; thực phẩm quá hạn sử dụng, không đảm bảo chất lượng VSATTP; cơ sở không tập huấn kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm, không khám sức khoẻ cho nhân viên, không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện VSATTP...
Việc tiêu hủy thực phẩm không bảo đảm chất lượng được thực hiện rất nghiêm túc. Trong năm 2010, đã có trên 96.300kg thực phẩm và nhiều loại chai lọ, gói thực phẩm bị tiêu huỷ.
Đoàn của Chi cục ATVSTP tỉnh, kiểm tra bếp ăn của nhà hàng thuộc Khách sạn Hoàng Gia ở Bãi Cháy (TP Hạ Long).
- Theo ông, hiện nay loại hình kinh doanh, sản xuất, chế biến nào khó kiểm soát nhất về VSATTP?
+ Trong các khâu của chuỗi quản lý ATVSTP, việc kiểm soát tại khâu nào cũng quan trọng nhưng khó kiểm soát nhất là về nguồn gốc xuất xứ thực phẩm an toàn. Nguyên nhân là do trên địa bàn tỉnh có nhiều cơ sở SXKD nhỏ lẻ, thực phẩm qua biên giới không được kiểm soát, chưa có khu giết mổ tập trung... Bên cạnh đó, công tác bảo đảm chất lượng VSATTP trên địa bàn tỉnh cũng phải đối mặt với tình trạng tồn dư hoá chất bảo vệ thực vật, ô nhiễm vi sinh trên các nguyên liệu chế biến thực phẩm...
- Ông đánh giá thế nào về vai trò của Tháng hành động vì chất lượng VSATTP?
+ Tôi nghĩ rằng, các hoạt động trong "Tháng hành động vì chất lượng VSATTP" hàng năm luôn tạo cho cộng đồng hiểu biết và thay đổi thái độ, hành vi về ATVSTP. Các hoạt động này tập trung ưu tiên mọi nguồn lực để thực hiện tốt hơn nhằm hạn chế tối đa ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm. Đặc biệt trong năm nay, Luật ATTP có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2011 đã phân định rõ hơn trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP; các chế tài được nâng cao đủ mạnh để hạn chế các vụ ngộ độc thực phẩm và các vi phạm pháp luật về ATTP. Bởi vậy việc triển khai tháng hành động vì chất lượng VSATTP năm 2011 sẽ có ý nghĩa rất lớn; là "cú huých" quan trọng trong việc nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở SXCBKD thực phẩm và người tiêu dùng đối với công tác đảm bảo VSATTP. Tuy nhiên, không chỉ trong tháng hành động mà vấn đề chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được các cấp, các ngành của Quảng Ninh quan tâm, kiểm soát nhằm đảm bảo an toàn, sức khỏe của nhân dân và tất cả những du khách đến với vùng đất du lịch Quảng Ninh.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!