Sau 3 tháng kết hạ an cư, mùa Vu Lan - Rằm tháng Bảy âm lịch thật ý nghĩa đối với những người theo tín ngưỡng Phật giáo. Theo truyền thống của Phật giáo Đại thừa, đây là ngày “giải hạ” (điểm an cư tập trung), chư tăng làm lễ “giải hạ”.
Ngày này Phật giáo gọi là “ngày hoan hỷ”, nên Phật tử và khách thập phương đến chùa để tưởng nhớ, tôn vinh công sinh thành dưỡng dục, cầu nguyện cho cha mẹ, cho vong hồn người thân và các cô hồn thập phương được siêu thoát.
Ngay từ những ngày đầu tháng 7 âm lịch, thực hiện Thông bạch của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, mùa Vu Lan năm nay gắn liền những hoạt động kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ và nhiều hoạt động từ thiện, xã hội khác. Khắp các tỉnh, thành hội Phật giáo, khắp các cơ sở tu hành đều diễn ra những hoạt động từ thiện như thăm, tặng quà các gia đình chính sách, phát gạo và khám bệnh miễn phí cho người nghèo..., khiến ý nghĩa mùa Vu Lan càng thêm sâu sắc. Đây cũng là thời gian tăng, ni, phật tử phát nguyện ăn chay, tích cực làm việc thiện, chia sẻ với người già cô đơn, trẻ em tàn tật có hoàn cảnh khó khăn.
| Trong Kinh Mạ ý có dạy: Với những người có cha mẹ còn sống, mùa Vu Lan nên dành thời gian ở bên cha mẹ, tặng một chút quà báo hiếu đấng sinh thành. Hãy nắm chặt bàn tay mẹ để lắng nghe, cảm nhận dòng máu mẹ cho đang chảy mạnh trong thân thể mình. Hãy dừng lại cuộc sống bận rộn, để hướng về mẹ, tưởng niệm đấng sinh thành với tình cảm thương yêu của những người con không còn mẹ. |
Theo quan niệm dân gian, Vu Lan còn là ngày “xá tội vong nhân” cho những cô hồn. Theo đó, chúng ta không chỉ dành tình thương yêu cho những người cùng huyết thống mà còn hướng đến tất cả chúng sinh. Trong dịp này, bà con phật tử thường tổ chức cúng cô hồn (cúng thí thực) với tâm niệm cung cấp lương thực cho họ được ăn uống. Mâm cỗ cúng mang tính bình dân như khoai, ngô, phẩm vật cúng tùy theo phong tục từng địa phương nhưng không thể thiếu “cháo cô hồn” và phải được bày cúng ngoài hiên chứ không để trong nhà.
Thực tế, việc báo hiếu không phụ thuộc vào điều kiện vật chất mà đòi hỏi người con phải có lòng nhẫn nại, tình thương và trí tuệ. Mỗi người con có thể sớm hay muộn hoặc không bao giờ hiểu hết về cha mẹ nhưng ý niệm về đấng sinh thành luôn vĩnh viễn. Chữ hiếu thể hiện đạo đức mỗi con người. Hòa thượng Thích Nhất Hạnh nhận định: “Con mà không có hiếu là con bỏ đi. Nhưng hiếu thì cũng do tình thương mà có, không có tình thương, hiếu chỉ là giả tạo, khô khan, vụng về, cố gắng mệt nhọc. Mà có tình thương là có đủ rồi”.
Ngày nay, những thành tựu khoa học, kỹ thuật đã tác động vào đời sống xã hội tạo thành nếp sống, nếp ứng xử mới, song nhiều người vẫn không quên đến chùa lễ Phật trong dịp Vu Lan. Họ cài lên ngực bông hoa hồng (hoa hồng trắng dành cho người có mẹ đã mất, hoa hồng đỏ cho những ai còn mẹ), cùng tụng kinh Vu Lan, cùng nghe giảng về những tấm gương hiếu hạnh. “Mùa Vu Lan, con xin dâng trọn niềm hạnh phúc thiêng liêng này lên cha mẹ, người đã cho con hình hài, đã đưa con đến với đạo. Con luôn cảm thấy sự có mặt của cha mẹ khắp mọi nơi, mọi lúc, trong những người mà con gặp, kể cả những người chưa được dễ thương”. Ni sư Lê Thị ánh Hồng vẫn luôn cầu nguyện như thế cho cha mẹ.
Thông bạch của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhấn mạnh, ý nghĩa của mùa Vu Lan ngày nay không còn dành riêng cho những người theo tín ngưỡng đạo Phật mà còn trở thành nét đẹp trong văn hóa Việt Nam. Vu Lan thiêng liêng bởi đó là một phần tâm linh kết nối giữa cha mẹ đời này với cha mẹ trong những đời khác, kết nối giữa người sống với người chết, kết nối giữa con người với chúng sinh. Và hơn thế, mùa Vu Lan nhắc nhở chúng ta đừng quên cái gốc của mình.