Phương pháp vực người ốm lâu ngày dưới đây được coi là khá hiệu quả của y tá Nguyễn Thị Lữ (Trưởng phòng điều dưỡng, Bệnh viện Đa khoa tư nhân Thăng Long, Hà Nội).
Vực ngay từ đầu
Khi một người thiếu 10% trọng lượng cơ thể thì cần phải có kế hoạch vực lên. Việc thiếu hay thừa cân được tính như sau: cân nặng /chiều cao2.
Nếu kết của thu được từ 18 – 23 tức là trọng lượng đủ. Trên 23 là dấu hiệu thừa cân, dưới 18 tức là cơ thể thiếu cân.
Để tăng cân, tuyệt đối không được bỏ bữa. Theo Đông y, người ốm vì bệnh gì thì cần ăn đồ ăn tương xứng để chữa bệnh đó. Nhiệt độ của đồ ăn tùy thuộc bệnh. Ví dụ người bị bệnh tiêu hoá như chảy máu dạ dày thì phải đưa đồ lạnh (dưới 37 độ) để dạ dày co lại, bớt chảy máu. Những người đang suy mòn thì nên ăn đồ ấm. Những người đẻ, chấn thương dẫn đến mất máu, suy nhược, đói kéo dài thì nên đồ đúng nhiệt độ cơ thể.
Người đang ốm nên dùng đồ ăn dễ tiêu, chia làm nhiều bữa, nhiệt độ đồ ăn tương đồng với nhiệt độ cơ thể. Khi cơ thể có triệu chứng đói thì phải ăn luôn để khí dương không bị giảm. Nếu nhịn ăn, cơ thể qua cơn đói sẽ có cảm giác không muốn ăn nữa, ăn không ngon... dần dần dẫn đến chán ăn và cơ thể suy kiệt.
Người bị suy kiệt có thể ăn món ăn dưới đây để tăng cân trở lại.
1. Tách riêng lòng đỏ và lòng trắng trứng gà. Đun sôi một ít nước lã, đổ lòng trắng vào quấy chín. Sau đó, đổ lòng trắng đã chín này vào lòng đỏ để lòng đỏ chín tái. Cho người bệnh ăn món này hàng ngày vào mỗi buổi sáng (trong khoảng nửa năm).
2. Ngâm gạo lứt, gạo nếp, gạo tám lấy nước. Đun nước này cho sôi bùng lên rồi pha với một thìa sữa đặc. Cho người bệnh uống nước gạo + sữa này vào mỗi sáng, kiên trì trong khoảng nửa năm.
Đây chỉ là món lót dạ, coi như “thuốc”, có tác dụng tốt cho lông ruột. Sau đó người bệnh vẫn cần ăn sáng bình thường. Khi cơ thể được vực dậy cân bằng, người bệnh sẽ có cảm giác thèm ăn và ăn uống bình thường.
Chăm sóc theo mùa
Việc chăm sóc bản thân và người bệnh nên đi trước thời tiết để có hiệu quả cao hơn. Bệnh đường ruột hay xuất hiện vào mùa hè thì để phòng, phải ăn đồ ôn ấm (thịt gà, cá chép, ba ba) từ mùa đông. Nếu mùa hè ăn đồ lạnh như: bí, cải, thịt bò, thịt trâu thì phải có gừng để đồ ăn trở nên ôn ấm. Để phòng các bệnh của khớp xảy ra vào mùa đông – khi độ ẩm cao, phải chăm sóc từ mùa hè bằng cách ăn đồ mát.
Ở cơ thể bình thường, về mùa đông nên ăn chè đỗ đen, canh cá mè, thịt trâu, thịt bò (là những đồ lạnh) và nên ăn tăng lên để tiếp nhiệt lượng cho cơ thể. Vào mùa hè nên ăn chè đỗ xanh, cá chép, cá quả, thịt gà (đồ ôn ấm) với cách chế biến hợp sở thích để tạo cảm giác ngon miệng. Cần lưu ý, trong một cơ thể (bất kỳ là nam hay nữ) đều có khí dương và khí âm. Khí dương mất khi cơ thể mất máu, suy kiệt, đói ăn lâu ngày, làm việc căng thẳng, quá sức. Vào mùa hè, nhiều người cảm thấy nóng bức, muốn bật quạt, đi tắm, uống nước đá... Nếu các hành động này thái quá, dẫn đến mất nhiệt nhanh chóng thì sẽ “đánh” khí dương (bởi nhiều khi vào mùa hè cảm thấy nóng, nhưng không phải trong lòng nóng). Theo Đông y, khi khí dương giảm, cơ thể mất cân bằng âm dương thì tà khí sẽ dễ dàng xâm nhập dẫn đến cảm mạo. Người cảm mạo sẽ rối loạn hệ mạch và hệ thần kinh cũng như rối loạn quá trình chuyển hoá của cơ thể.
Hiểu về thuyết âm dương, đồ ăn lệch mùa... sẽ giải quyết được nhiều vấn đề, phòng và chữa được nhiều bệnh mà không tốn tiền thuốc men.
