Tỉnh Quảng Ninh đã được ghi nhận dẫn đầu khu vực phía Bắc về xây dựng nông thôn mới (NTM), là một trong những địa phương của cả nước đã cơ bản hoàn thành chương trình trong giai đoạn 2011-2015. Với mong muốn tiến một bước cao hơn về chất của chương trình, tỉnh Quảng Ninh đang quyết tâm triển khai xây dựng nông thôn tiên tiến ở những xã đã đạt chuẩn NTM và mục tiêu đặt ra là sẽ có 11 xã đạt chuẩn nông thôn tiên tiến vào năm 2020.
Nền tảng vững
Nhìn lại chặng đường 5 năm (2010-2015) triển khai chương trình xây dựng NTM mới thấy khí thế xây dựng NTM đã thổi một luồng gió mới trên khắp các vùng nông thôn của Quảng Ninh. Bộ mặt nông thôn thay đổi rõ nét, đời sống nhân dân được cải thiện, văn hoá xã hội và môi trường khu vực nông thôn có nhiều tiến bộ, dân chủ được mở rộng, hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh, an ninh trật tự xã hội giữ vững. Những thành tích như: Là tỉnh đầu tiên có 100% số xã hoàn thành quy hoạch xây dựng NTM, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã, đường trục, liên xã được nhựa hoặc bê tông hoá; 100% số thôn có nhà văn hoá đảm bảo đủ điều kiện hoạt động; 99,13% xã có điểm bưu điện văn hoá xã; 100% xã có hệ thống điện cơ bản đạt yêu cầu kỹ thuật ngành điện, 99,85% hộ dân sử dụng điện lưới an toàn, ổn định; 65,3% trường mầm non đạt chuẩn cơ sở vật chất; 77,39% xã có hệ thống thoát nước thải hoàn chỉnh tại trung tâm các xã và cụm dân cư; duy trì 100% xã đạt chuẩn về trạm y tế… là minh chứng kết quả cao nhất của sự nỗ lực phấn đấu trong toàn tỉnh.
Đặc biệt đến nay, tỉnh đã có huyện Cô Tô và thị xã Đông Triều được công nhận đạt chuẩn NTM. Tổng số xã đạt chuẩn và cơ bản đạt chuẩn là 86 xã, vượt mục tiêu Nghị quyết 01 đề ra là 82/125 xã. Thu nhập của người dân khu vực nông thôn năm 2015 đạt 29,533 triệu đồng/năm, tăng gấp 2,69 lần so với năm 2010 (10,98 triệu đồng/năm). Tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 1,55% trong năm 2015. Toàn tỉnh có 84% số xã đạt tiêu chí thu nhập, có 84,8% số xã đạt tiêu chí hộ nghèo, có 96,8% số xã đạt tiêu chí tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên...
Để tự tin bước tiếp
Mục tiêu quan trọng trong chương trình xây dựng NTM tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2016-2020 là tiếp tục nâng chất lượng các xã, huyện NTM trên địa bàn toàn tỉnh với tiêu chí “4 tốt hơn”: Đời sống, thu nhập của người nông dân ngày càng cao hơn; cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hoàn thiện theo hướng hiện đại; đời sống vật chất, văn hoá tinh thần, bảo tồn và phát huy tốt hơn các giá trị truyền thống ở nông thôn, an ninh, an toàn, an sinh xã hội ở nông thôn ngày càng tốt hơn; đảm bảo môi trường sinh thái phát triển đa dạng và bền vững.
Theo lộ trình, chương trình sẽ xây dựng 104 xã đạt chuẩn NTM. Trong đó có 11 xã đạt chuẩn nông thôn tiên tiến; 35 xã xây dựng nông thôn tiên tiến; 7 xã cơ bản đạt tiêu chí NTM. Cùng với đó, Quảng Ninh phấn đấu có 9 huyện, thị xã, thành phố đạt chuẩn NTM gồm: Quảng Yên, Hoành Bồ, Cẩm Phả, Vân Đồn, Tiên Yên, Ba Chẽ, Đầm Hà, Hải Hà, Móng Cái; huyện Bình Liêu cơ bản đạt chuẩn NTM. Từ năm 2020 trở đi, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng huyện, xã NTM và thực hiện xây dựng nông thôn tiên tiến; nâng cao thu nhập của người dân nông thôn cao gấp 2 lần so với thu nhập đầu người khu vực nông thôn của tỉnh năm 2015 (tương đương 3.000USD); tỷ lệ dân nông thôn được cung cấp nước hợp vệ sinh đạt trên 98%, trong đó tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch đạt 50% trở lên.
Để đạt được mục tiêu này, trong năm 2016, tỉnh phấn đấu xây dựng thành công 3 xã nông thôn tiên tiến là Việt Dân, An Sinh và Bình Khê của TX Đông Triều. Cùng với đó nâng cấp chất lượng tiêu chí của 19 xã đã đạt chuẩn NTM; xây dựng 19 xã đạt chuẩn NTM và 6 xã cơ bản đạt chuẩn; đưa TP Cẩm Phả đạt chuẩn NTM; tiếp tục thực hiện chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, hoàn thành 60 sản phẩm OCOP theo đề án đề ra... Trong đó, chương trình tập trung vào đầu tư hạ tầng hỗ trợ các vùng sản xuất hàng hoá tập trung, đẩy mạnh phát triển sản xuất sản phẩm hàng hoá, dịch vụ theo chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Đồng chí Lê Văn Hơn, Phó Ban Xây dựng NTM tỉnh cho biết: Những kết quả ban đầu mới chỉ giải quyết được các nhu cầu thiết yếu về cơ sở hạ tầng, chưa có sự thay đổi mạnh mẽ về sản xuất, kinh doanh và đời sống. Với ý tưởng đem đến một cách tiếp cận mới, trên cơ sở phát triển sản xuất nông nghiệp công nghệ cao gắn kết với phát triển dịch vụ, du lịch, khoa học, công nghệ, xây dựng cơ sở hạ tầng hiện đại, đưa cuộc sống của cư dân nông thôn tiệm cận với cuộc sống đô thị nhưng vẫn kế thừa bản sắc văn hoá truyền thống, tỉnh quyết định xây dựng điểm mô hình nông thôn tiên tiến tại 3 xã Việt Dân, Bình Khê và An Sinh của TX Đông Triều. Có thể khẳng định, đây là mô hình tiếp nối của chương trình xây dựng NTM, vì cơ bản vẫn dựa trên Bộ tiêu chí quốc gia về NTM nhưng có bổ sung, nâng cấp một số tiêu chí cao hơn, có sự vào cuộc sâu hơn của doanh nghiệp và cư dân nông thôn, đô thị hoá nông thôn không chỉ là hạ tầng mà là nâng cao phúc lợi và cơ hội cho người dân nông thôn, đây là bước cao hơn về chất của NTM. Xây dựng một nông thôn Quảng Ninh vừa hiện đại mà vẫn giữ được nét truyền thống của làng quê Việt Nam.
Thái Bình
