Sau thất bại của quân Pháp tại Điện Biên Phủ, ngày 20/7/1954, Hiệp định Giơnevơ được ký đình chỉ chiến tranh, khôi phục hòa bình, chính thức chấm dứt chế độ thực dân Pháp tại Đông Dương. Theo nội dung Hiệp định, đại bộ phận đặc khu Hòn Gai, Cẩm Phả, tỉnh Quảng Yên cùng Hải Phòng nằm trong vùng tập kết 300 ngày của quân đội Pháp. Ngày 24/4/1955, tên lính Pháp cuối cùng rút khỏi khu mỏ, chấm dứt 72 năm quân Pháp xâm chiếm, vơ vét than ở Vùng mỏ Quảng Ninh. Ngày 25/4/1955, tại thị xã Hòn Gai, quân và dân Hồng Quảng đã mít tinh trọng thể mừng khu mỏ được giải phóng, Ủy ban Quân chính Hồng Quảng ra mắt trước toàn thể nhân dân.
Ngược dòng thời gian nhìn lại chặng đường 71 năm kể từ ngày Vùng mỏ giải phóng, càng thấy rõ sự kiên cường của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Quảng Ninh, nhất là trước những thách thức do chiến tranh tàn phá trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Càng trong gian khó, tinh thần đoàn kết càng được phát huy. Cán bộ, đảng viên, nhân dân trong tỉnh với tinh thần “Vùng mỏ bất khuất - Khát vọng hùng cường”, đã nỗ lực trong công cuộc kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tái thiết cuộc sống, lao động hăng say, đóng góp công sức vào chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước…
Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương; sự phối hợp, giúp đỡ của các ban, bộ, ngành và kế thừa truyền thống “Kỷ luật - Đồng tâm”, Quảng Ninh từ một tỉnh phải dựa vào hỗ trợ của Trung ương đã vươn lên trở thành một trong những tỉnh đi đầu trong công cuộc đổi mới sáng tạo của vùng Đồng bằng Bắc Bộ, một cực tăng trưởng toàn diện của khu vực phía Bắc.
Quảng Ninh hôm nay hiện hữu nhịp sống sôi động. Những công trình giao thông hiện đại; hạ tầng KCN, KKT, du lịch, vùng sản xuất tập trung được đầu tư mạnh, thu hút nhiều tập đoàn kinh tế lớn; thiết chế văn hóa các vùng miền trong tỉnh được quan tâm đầu tư đang góp phần phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và đời sống văn hóa, tinh thần cho người dân. Kết cấu hạ tầng của tỉnh ngày càng đồng bộ, hiện đại, liên kết, hội nhập, thúc đẩy liên kết vùng, kết nối quốc tế, tạo nên mạng lưới giao thông mở, thúc đẩy giao thương, du lịch và logistics phát triển mạnh mẽ. Quảng Ninh đã trở thành một trong những tỉnh đi đầu trong đầu tư, xây dựng các công trình giao thông trọng điểm với nhiều loại hình, tạo nền tảng quan trọng và đột phá chiến lược cho giai đoạn mới theo mô hình đô thị thông minh, kiểu mẫu của cả nước.
Ngày 12/4/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh và Tập đoàn Vingroup phối hợp với UBND các địa phương: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh đã tổ chức khởi công Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD, dự kiến đi qua 4 địa phương với chiều dài 120,2km, tốc độ tối đa lên tới 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120km/h. Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (Khu công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh). Dự kiến dự án hoàn thành, đi vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh từ hơn 2 tiếng xuống còn khoảng 30 phút.
Công trình được đánh dấu là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên triển khai tại Việt Nam, có ý nghĩa quan trọng, tạo đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, thúc đẩy liên kết vùng, liên vùng, đặc biệt đối với vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng Đồng bằng sông Hồng; góp phần tái định hình không gian phát triển mới theo hướng hiện đại, đồng bộ; tạo điều kiện để các tỉnh, thành phố phát huy lợi thế so sánh, hình thành các hành lang kinh tế, chuỗi giá trị liên kết vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.
Với sự nỗ lực không ngừng, đi lên từ những gian khó, kinh tế - xã hội của Quảng Ninh đã có nhiều tiến bộ vượt bậc qua các năm. Đặc biệt, năm 2026 trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều khó khăn, biến động, với quyết tâm cao Quảng Ninh vẫn kỳ vọng đạt nhiều thành tựu quan trọng. Quý I/2026, GRDP của tỉnh ước tăng 12,08%, cơ bản đạt kịch bản đề ra (12,09%). Cả khu vực kinh tế đều đạt và vượt chỉ tiêu, trong đó nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,73%, với 6/6 sản phẩm chủ yếu hoàn thành kế hoạch; công nghiệp và xây dựng tăng 8,67%, riêng công nghiệp tăng 6,91%, trong đó sản lượng than và điện đều vượt kịch bản; tổng thu NSNN đạt 18.706 tỷ đồng, bằng 101% kịch bản quý I. Thu hút đầu tư vào Quảng Ninh tiếp tục khởi sắc khi vốn FDI đạt 215 triệu USD, đầu tư trong nước ngoài ngân sách đạt trên 61.540 tỷ đồng… Trong quý I, dịch vụ tăng 19,63%, Quảng Ninh tiếp tục là điểm sáng về du lịch với 6,28 triệu lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, doanh thu đạt 15.687 tỷ đồng.
Văn hóa, xã hội tiếp tục được tỉnh dành nhiều quan tâm. Công tác giáo dục, y tế phát triển, góp phần chăm lo ngày một tốt hơn đời sống nhân dân. Đến nay, Quảng Ninh đạt 62 giường bệnh, 17,4 bác sĩ, 7,5 dược sĩ đại học, 26,5 điều dưỡng/vạn dân; 95,16% dân số được quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử; tỷ lệ bao phủ BHYT trên địa bàn tỉnh tăng lên 96,37% dân số; 96,5% xã, phường, đặc khu đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã; các chỉ tiêu y tế tiếp tục được duy trì và cải thiện. Toàn tỉnh có 8.510 giường bệnh nội trú. Người dân đều có cơ hội tốt hơn trong tiếp cận với các dịch vụ y tế, được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, sớm hơn và gần hơn với nơi mình sinh sống…
Ngày 7/4/2026, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 20-KL/TW về chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh. Với sự chủ động và không ngừng đổi mới, theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 (ngày 24/12/2025) của Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, đến nay Quảng Ninh cơ bản đạt các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương.
Đón nhận chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh, cán bộ, đảng viên, nhân dân các địa phương trong toàn tỉnh vô cùng phấn khởi và đặt nhiều kỳ vọng vào chủ trương lớn tiếp tục đưa Quảng Ninh bứt phá mạnh mẽ toàn diện. Bà Nguyễn Thị Thanh (80 tuổi, phường Hà Lầm) tâm sự: “Chứng kiến những thăng trầm của địa phương, tôi càng thấm thía sức mạnh của sự đoàn kết, đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân trong tỉnh đã đưa Quảng Ninh phát triển nhanh, đời sống vật chất và cả tinh thần của người dân được nâng lên từng ngày. Giờ đây giao thông đi lại giữa các vùng vô cùng thuận tiện; nhân dân được chăm sóc sức khỏe với điều kiện tốt ngay tại địa phương; con em được học tập trong môi trường giáo dục tốt… Khi Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, chắc chắn sẽ có thêm nhiều cơ hội để phát triển hơn nữa…”.
Với sự quan tâm, ủng hộ của Trung ương, tỉnh Quảng Ninh đang nỗ lực từng ngày để hiện thực những mục tiêu lớn. Trước mắt, tập trung hoàn thành các chỉ tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và quyết liệt triển khai các giải pháp, quyết tâm đạt tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 13% và phấn đấu đạt những mục tiêu cao hơn nữa trong chặng đường phía trước.
