Thắng lợi hoàn toàn của sự nghiệp giải phóng đất nước đã mang lại niềm hạnh phúc lớn lao cho hàng chục triệu con người. Nhưng đối với những người vợ, người mẹ liệt sĩ, đằng sau niềm tự hào là nỗi đau, sự mất mát riêng không gì bù đắp được.
Thời gian có thể qua đi nhưng những vết thương lòng, những hụt hẫng về tinh thần và tình cảm vẫn còn mãi, kéo dài đến hôm nay. Nỗi đau đó còn lớn hơn khi nhiều bà mẹ không tìm ra mộ con, người vợ không tìm ra mộ chồng, dù được chính quyền, đoàn thể, các cơ quan hết lòng giúp đỡ. Vậy mà trong cuộc sống hôm nay, những người mẹ, người vợ liệt sỹ ấy vẫn nén nỗi đau, sống và phấn đấu hết mình để xứng đáng với những người đã khuất.
Nhờ có sự giúp đỡ của vợ mà thương binh Lê Long Triệu (Đông Triều) chiến thắng được bệnh tật, trở thành một chủ Xí nghiệp sản xuất dành cho người khuyết tật
Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Bàn (thị trấn Mạo Khê, Đông Triều) là một người như vậy. Mẹ chỉ sinh được một người con trai. Vì độc lập của dân tộc, cũng như bao thanh niên cùng trang lứa, con trai của mẹ tạm biệt quê hương ra tiền tuyến đánh giặc. Chiến tranh đã lấy đi của mẹ người con trai duy nhất, niềm hy vọng duy nhất ấy của mẹ. Nghe tin dữ, mẹ đã quỵ ngã vì nỗi đau quá lớn. Nhưng rồi mẹ cũng gượng dậy được, một phần nhờ vào tình làng nghĩa xóm, một phần biết rằng sự hy sinh của con đã góp phần vào ngày toàn thắng của dân tộc. Chính vì thế, trong cuộc sống mẹ luôn là người rất gương mẫu. Chế độ của Nhà nước cho đến đâu, mẹ hưởng đến đấy, không đòi hỏi thêm gì cho riêng mình. Mẹ luôn tâm niệm rằng phải sống làm sao cho xứng đáng với người con liệt sỹ của mình.
Chị Bùi Thị Bền (phường Hồng Gai, TP Hạ Long) nói: “Là vợ liệt sỹ, chúng tôi được sự quan tâm của rất nhiều người, nhiều cơ quan. Thế nên phải sống làm sao cho xứng đáng với những tình cảm ấy. Xứng đáng với người chồng liệt sỹ của mình. Các anh ấy đã hy sinh cả cuộc đời cho Tổ quốc, thì chúng tôi phải thay các anh ấy phấn đấu. Nếu không, sự hy sinh ấy đâu còn ý nghĩa...”. Với suy nghĩ, tình cảm ấy phần đông những người vợ liệt sĩ đều không đi bước nữa. Họ thay chồng phụng dưỡng cha mẹ già, nuôi các con khôn lớn. Hạnh phúc của họ là niềm tự hào về người đã khuất, nuôi dưỡng con trưởng thành, xứng đáng với người đã ra đi....
Những người vợ thương binh cũng hy sinh cả cuộc đời mình để chăm sóc và đưa chồng trở lại với cuộc sống đời thường. Tiễn chồng ra đi lành lặn nhưng khi đón chồng về, chị Phạm Thị Loan (xã Cộng Hoà, Yên Hưng) đã vô cùng đau đớn khi anh mất một chân, hỏng một mắt, con mắt kia cũng không còn nhìn rõ. Những ngày đầu anh bi quan, chán nản nên thường xuyên cáu gắt, gây chuyện với những người xung quanh. Thấy vậy, chị đã xin cho anh được điều dưỡng tại nhà, mặc dù là thương binh hạng đặc biệt, có chế độ nuôi dưỡng ở trại điều dưỡng thương binh. Chị bảo: “Lúc đó thấy tâm lý của anh không ổn định, tôi nghĩ về với gia đình sẽ tốt hơn. Với lại anh ở trại điều dưỡng, tôi sẽ không có điều kiện ở bên anh thường xuyên”. Suốt từ năm 1985 đến nay, chị đã ở bên cạnh anh, cùng nhau vượt qua những cơn đau do vết thương hành hạ. Và cũng từng ấy năm chị không chỉ là người vợ, người bạn, người hộ lý cần mẫn mà còn là gạch nối giữa anh với cuộc đời. Nói về vợ mình, thương binh Nguyễn Văn Bình không khỏi cảm kích: “Sau khi bị thương, tôi không muốn nhìn lại mình nữa, vậy mà cô ấy vẫn luôn yêu thương, an ủi động viên tôi, cố gắng ăn uống cho chóng khoẻ để còn về nhà.... Bây giờ mỗi lúc trái gió, trở trời, vết thương đau quá, nhiều khi tôi hay cáu gắt, nhưng cô ấy vẫn động viên, chăm sóc không hề kêu ca gì cả. Phải nói là sức chịu đựng của cô ấy thật đáng khâm phục”.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 168 người phục vụ thương binh nặng, trong đó hơn 95% là vợ của những thương binh này. Trong số những thương binh nặng, rất nhiều người không còn khả năng lao động, nhiều người bị ảnh hưởng về tâm thần, mỗi khi vết thương hành hạ lại lên cơn, đập phá, đánh chửi người thân. Trong những trường hợp như thế, chỉ có các chị mới làm dịu đi cơn đau của các anh, giúp chồng thêm nghị lực tin yêu cuộc sống. Họ không chỉ chăm sóc chồng, giúp chồng vượt qua cơn đau, mà còn là lao động chính, thay chồng dạy bảo các con nên người. Đáng khâm phục hơn, có những người phụ nữ dám chấp nhận lấy thương binh làm chồng, dù biết rằng mình phải đồng hành cùng nỗi đau hết phần đời còn lại. Lý do để họ xe duyên với thương binh không có gì khác hơn là tình yêu, tình thương, là sự cảm phục với những hy sinh, mất mát. Chị Mai Thị Loan, vợ thương binh Lê Tuấn Khải (Mạo Khê, Đông Triều) tâm sự: “Mặc dù là thương binh, bị cụt cả hai chân nhưng anh Khải rất giỏi và kiên trì. Đầu tiên khi mới quen, tôi cũng ngại, sau hiểu rồi thì rất phục vì anh ấy chịu thương, chịu khó, không chỉ trông chờ vào nhà nước mà tự lực tìm cách làm ăn. Sau rồi thì... thương. Khi tôi quyết định lấy anh Khải, nhiều người cũng xì xào, bố mẹ thì lo lắng. Thật ra, tôi cũng rất lo. Lo làm sao để chăm sóc anh được tốt. Lo làm sao có đủ nghị lực để giúp anh vượt lên nỗi đau...”.
Đi qua chiến tranh với những di chứng nghiệt ngã, hơn 5.000 thương, bệnh binh của Quảng Ninh có được cuộc sống như ngày hôm nay, bên cạnh sự quan tâm của các cơ quan, đoàn thể... những người bạn đời của họ chính là nguồn động viên to lớn để họ vượt qua đau đớn về thể xác, tinh thần, hoà nhập với cuộc sống đời thường sống cuộc đời “tàn nhưng không phế”. Khâm phục những hy sinh, mất mát của những thương binh bao nhiêu, chúng ta lại càng khâm phục sự chịu đựng bền bỉ, tình thương vô bờ bến của những người phụ nữ đồng hành cùng họ.
