(Đồng chí Nguyễn Văn Đọc, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đọc thăm đồng bào dân tộc Dao, xã Bằng Cả (Hoành Bồ).
PV: Xin đồng chí đánh giá kết quả tổng quát về phát triển kinh tế - xã hội năm 2010 của tỉnh?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Năm 2010 có ý nghĩa hết sức quan trọng bởi là năm cuối của kế hoạch 5 năm 2006-2010, là năm kết thúc nhiệm kỳ của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2010 trong báo cáo chính trị của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII, trong kỳ họp HĐND tỉnh lần thứ XXII vừa qua đã đánh giá rất đầy đủ. Tôi xin đánh giá khái quát những vấn đề mang tính trọng tâm, cơ bản nhất.
Năm 2010, hầu hết các chỉ tiêu kinh tế - xã hội tỉnh ta đều đạt và vượt kế hoạch (23/26), trong đó có nhiều chỉ tiêu đóng góp cao vào kết quả các chỉ tiêu của cả nhiệm kỳ như: Tăng trưởng GDP, thu ngân sách, xoá đói giảm nghèo, xây dựng trường chuẩn quốc gia, trạm y tế xã chuẩn quốc gia… Trong đó có chỉ tiêu rất khó khăn là tăng trưởng GDP. Trong nhiệm kỳ, chúng ta gặp nhiều khó khăn ảnh hưởng đến thực hiện chỉ số GDP do lạm phát, suy thoái kinh tế thế giới và khu vực.
Với nhiều nỗ lực, năm 2010, GDP của tỉnh tăng 12,7%, góp phần GDP trung bình cho cả nhiệm kỳ đạt 12,7%. So với nhiệm kỳ 5 năm, tỉnh ta có mức tăng trưởng khá so với các tỉnh, thành phố trong nước.
Phấn đấu vượt thu ngân sách để tạo nguồn vốn cho đầu tư phát triển là lĩnh vực tỉnh ta đạt được kết quả cao. Năm 2010, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 21.200 tỷ đồng, bằng 129,3% so với dự toán, trong đó thu nội địa 8.847 tỷ đồng, bằng 158% dự toán, vượt về số tuyệt đối khoảng 3.200 tỷ đồng và phần dành cho đầu tư phát triển khoảng 2.200 tỷ đồng. Với nguồn thu này cùng với tổng vốn huy động toàn xã hội đạt 36 ngàn tỷ đồng, chúng ta đã bổ sung gấp 2,4 lần vốn đầu tư XDCB so với kế hoạch đầu năm (tổng cộng khoảng 4.300 tỷ đồng), là năm đạt cao nhất về vốn đầu tư XDCB từ trước đến nay, bình quân 200 tỷ đồng/địa phương.
Năm 2010, các công trình trọng điểm của tỉnh đã được hoàn thành và khởi công đúng tiến độ như: Nâng cấp QL18A đoạn Mông Dương - Móng Cái đã hoàn thành; đưa Trường THPT Chuyên Hạ Long, Bệnh viện Bãi Cháy vào hoạt động; khởi công các công trình giao thông: QL18C đi Bình Liêu, đường 340 lên cửa khẩu Bắc Phong Sinh, đường 329 vào Ba Chẽ, đường vành đai Bắc TP Hạ Long; các công trình thiết chế văn hoá mà nhân dân quan tâm như: Hạ tầng khu văn hoá thể thao Cột 3, Trung tâm thể thao Vùng Đông Bắc (Đại Yên), Bệnh viện sản - nhi…
Đặc biệt, năm 2010, tỉnh ta đã hoàn thành dứt điểm nhiều mục tiêu quan trọng đạt kết quả cao và về trước chỉ đạo của Chính phủ từ 2-3 năm. Đó là hoàn thành hỗ trợ nhà ở cho người nghèo (mở rộng cả đối tượng nghèo ở đô thị); hoàn thành mục tiêu về kiên cố hoá trường học, trường chuẩn quốc gia, đầu tư cho bệnh viện các tuyến để giảm tải, khắc phục tình trạng 2 người/giường bệnh; khởi công các dự án điện nông thôn để tiến tới 100% thôn bản trên địa bàn tỉnh đều có điện lưới quốc gia.
Năm 2010, đầu tư cho an sinh xã hội từ ngân sách tỉnh cao hơn năm 2009 (95 tỷ đồng). Cùng với an sinh xã hội, tỉnh ta tiếp tục giữ vững kết quả học tập ở cả 2 mặt là giáo dục đại trà và mũi nhọn. Công tác y tế, văn hoá, xã hội nhìn chung đều đạt được nhiều kết quả quan trọng. Trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, quốc phòng, an ninh được giữ vững, ổn định. Đời sống nhân dân các dân tộc trong tỉnh ngày càng ổn định nâng cao, góp phần tạo sự đồng thuận rất cao trong xã hội.
PV: Năm 2011 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIII; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2011-2015) và mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2011-2020). Xin đồng chí phân tích một số chỉ tiêu, giải pháp có tính quyết định tới sự phát triển của Quảng Ninh năm 2011?
Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Năm 2011, tỉnh ta đề ra 9 chỉ tiêu đối với lĩnh vực kinh tế; 7 chỉ tiêu đối với các lĩnh vực xã hội và 7 chỉ tiêu đối với môi trường. Trong đó có nhiều chỉ tiêu cần tập trung chỉ đạo là tổng sản phẩm trong tỉnh tăng trên 13% so với năm 2010, giá trị tăng thêm ngành Công nghiệp và Xây dựng (giá so sánh) tăng 13,5%, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá trên địa bàn tăng 10%, tổng thu ngân sách trên địa bàn 22.589 tỷ đồng, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 1,5% (chuẩn nghèo mới quốc gia). Những chỉ tiêu trên qua phân tích của các ngành chức năng đều có tính khả thi và nếu đạt được Quảng Ninh sẽ đạt GDP bình quân đầu người khoảng 1.587 USD.
Để thực hiện được thắng lợi các mục tiêu đó, có nhiều giải pháp đã được đề ra, trong khuôn khổ bài báo này, tôi xin được đề cập một số nhóm giải pháp cơ bản như sau:
Thứ nhất, đó là điều hành, huy động tối đa nguồn lực để tổ chức thực hiện và hoàn thành các mục tiêu đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Theo số liệu thống kê, đến nay nhu cầu đầu tư các công trình trọng điểm, các công trình từ tỉnh đến các địa phương đã có chủ trương, nhiệm vụ đầu tư khoảng 31.000 tỷ đồng. Trong đó, nhu cầu cho năm 2011 là 8.766 tỷ đồng. Như vậy, nhu cầu rất lớn không chỉ của năm 2011 mà còn cả những năm tiếp theo. Do vậy, giải pháp điều hành về đầu tư phát triển của tỉnh sẽ tập trung rà soát lại toàn bộ các công trình đã có hồ sơ dự án, đặc biệt đã khởi công, tuỳ mức độ cấp thiết từng công trình để phân kỳ đầu tư cho hợp lý. Tỉnh sẽ hạn chế tối đa phê duyệt các dự án mới, chỉ có công trình đã có chủ trương của Tỉnh uỷ, HĐND và công trình thực sự cấp bách mới khởi công.
Giải pháp hết sức quan trọng là phấn đấu vượt thu ngân sách để tăng nguồn vốn đầu tư. Tuy nhiên, việc vượt thu ngân sách năm 2011 chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn hơn. Trong năm 2010, một số cơ chế chính sách của nhà nước được để lại thu như thu từ ngành Than, nhưng nguồn này năm nay không còn nữa. Do vậy chúng ta phải phấn đấu vượt thu thông qua thuế, lệ phí. Vượt thu nữa là thu từ nguồn cấp quyền sử dụng đất. Tỉnh ta đã thành lập các trung tâm phát triển quỹ đất, do vậy từ tỉnh đến địa phương phải tranh thủ tối đa nguồn thu này. Để hiệu quả, từ tỉnh đến địa phương phải chủ động quy hoạch sử dụng đất, đặc biệt khai thác những quỹ đất có lợi thế. Cùng đó, UBND tỉnh phân cấp tối đa về thu và chi ngân sách cho địa phương, đồng thời huy động tối đa nguồn lực xã hội.
Thứ hai, tiếp tục cải cách hành chính, tập trung vào những vấn đề mà doanh nghiệp và nhân dân đang bức xúc như: Trình duyệt, phê duyệt, thẩm định dự án đầu tư; công tác GPMB; cấp phép xây dựng; cấp “sổ đỏ” cho tổ chức, công dân; công chứng cho dân. Làm tốt công tác này, trước hết phải nâng cao ý thức trách nhiệm của cơ quan công quyền và cán bộ công chức trực tiếp giải quyết các thủ tục cho dân và doanh nghiệp.
Thứ ba, tăng cường công tác quản lý đất đai và tiếp tục giải quyết khiếu nại có hiệu quả bằng nhiều biện pháp đồng bộ. Đặc biệt với công tác tiếp dân, tôi cho rằng phải có sự tích cực vào cuộc từ hai phía, trước hết là trách nhiệm của cơ quan nhà nước từ tỉnh đến cơ sở, nhất là phân công trách nhiệm người đứng đầu, cán bộ công chức trực tiếp giải quyết khiếu kiện của dân, đảm bảo khách quan, trung thực và có tâm huyết trước những vấn đề mà người dân bức xúc. Đồng thời phải có sự vào cuộc tích cực của người dân, xác định được quyền lợi và nghĩa vụ công dân của mình. Điển hình là TX Uông Bí vừa qua đã làm tốt việc này, sau khi có chủ trương chỉnh trang đô thị để nâng cấp lên thành phố, nhiều tổ dân khu phố đã bàn bạc và người dân đã hiến đất làm đường vào thôn xóm, vừa có đường rộng đi lại, mà giá trị đất cũng được nâng lên.
PV: Thưa đồng chí, cùng với các nhiệm vụ nói trên thì 2011 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết của BCH Đảng bộ tỉnh về chương trình “Xây dựng nông thôn mới”. Xin đồng chí cho biết tỉnh chỉ đạo triển khai nhiệm vụ này như thế nào? Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Hội nghị Trung ương VII khoá X đã ban hành nghị quyết về “nông nghiệp, nông dân, nông thôn”. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã có Đề án nông thôn mới với 19 tiêu chí cụ thể và thời gian triển khai đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Trung ương đã lập Ban chỉ đạo và tiến hành triển khai thí điểm ở một số tỉnh, mỗi tỉnh lấy một số huyện và trong huyện lấy một số xã làm thí điểm, trên cơ sở đó tổng kết, đánh giá và triển khai đại trà trên toàn quốc. Đối với Quảng Ninh, dân số nông thôn chỉ xấp xỉ 50%, với số xã là 125 thuộc diện xây dựng nông thôn mới. Cùng đó tỉnh ta phấn đấu năm 2015 cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp, do đó, tỉnh ta chỉ đạo không làm thí điểm mà tổ chức xây dựng đồng loạt ở cả 125 xã của cả tỉnh. Từ khi có Nghị quyết Trung ương VII về nông nghiệp, nông dân và nông thôn, tỉnh ta đã có chủ trương thực hiện và từng bước triển khai sớm. Đến nay, tỉnh ta đã đạt được một số tiêu chí như chỉ đạo của Chính phủ về xây dựng nông thôn mới như tỷ lệ hộ nghèo, hỗ trợ nhà ở cho người nghèo, đưa điện lưới về 100% thôn bản, chuẩn quốc gia y tế xã, làm đường giao thông nông thôn, kiên cố hoá kênh mương nội đồng, đầu tư hỗ trợ phát triển sản xuất, kiên cố hoá trường học, cuộc vận động xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, toàn dân giữ gìn an ninh trật tự… Với đặc thù như vậy, ngay sau Đại hội XIII Đảng bộ tỉnh, BCH khoá mới đã thảo luận, bàn bạc rất kỹ và ban hành Nghị quyết đầu tiên về xây dựng nông thôn mới, vừa đảm bảo theo chỉ đạo Trung ương, đồng thời có cách làm riêng của tỉnh và quyết tâm chỉ đạo làm đồng bộ toàn tỉnh và huy động cả hệ thống chính trị, dành mọi nguồn lực để triển khai Đề án, phấn đấu đến năm 2015 cơ bản hoàn thành các tiêu chí mà Chính phủ đã đề ra. Sở dĩ tôi nói cơ bản hoàn thành là vì một số tiêu chí phải có lộ trình dài hơn hiện nay Chính phủ đang có điều chỉnh riêng như: Tiêu chí Hợp tác xã, nông thôn mới, mẫu giáo, tiểu học, THCS…). Tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo chương trình xây dựng nông thôn mới do đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ làm Trưởng ban, các đồng chí Phó Bí thư, lãnh đạo HĐND, UBND tỉnh, các Ban của TU, UB MTTQ và các đoàn thể, các tổ chức xã hội là thành viên. Ở cấp huyện, cơ cấu Ban Chỉ đạo cũng như vậy. Điều này cho thấy, xây dựng nông thôn mới đòi hỏi cả hệ thống chính trị phải vào cuộc. Và, chúng ta cần xác định rõ: Việc xây dựng nông thôn mới không phải đơn thuần là đầu tư cơ sở hạ tầng cho nông thôn mà là cuộc vận động toàn dân xây dựng nông thôn mới. Quan điểm này Chính phủ đã có chỉ đạo rất rõ, nên phải tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ và thống nhất quan điểm xuyên suốt trong quá trình triển khai thực hiện. Trong 19 tiêu chí có các nhóm tiêu chí về đầu tư hạ tầng thì Nhà nước mà cụ thể cấp uỷ, chính quyền tỉnh, huyện sẽ từng bước cân đối ngân sách và huy động nguồn lực xã hội để thực hiện. Còn các nhóm tiêu chí về xã hội như: Xây dựng đời sống văn hoá khu dân cư, an ninh trật tự, gia đình văn hoá, hệ thống chính trị ở cơ sở… thì phải do trách nhiệm của cấp cơ sở và người dân vào cuộc thực sự. Trong quá trình triển khai địa phương nào làm tốt các tiêu chí về xã hội thì sẽ được ưu tiên nguồn lực cho các tiêu chí về đầu tư hạ tầng. Từ đó tạo ra một phong trào thi đua tích cực. Việc xây dựng nông thôn mới là cuộc vận động của nhân dân, do dân làm, dân triển khai, dân giám sát và dân thụ hưởng. Do vậy, kể cả các tiêu chí đầu tư hạ tầng và tiêu chí xã hội đều do dân triển khai. Các công trình mà nhân dân làm được thì giao cho dân thực hiện tối đa, còn những công trình mà nhân dân không làm được thì nhà nước sẽ thực hiện nhưng phải có sự bàn bạc với dân và dân giám sát. Ví dụ, hiện nay tỉnh đang chỉ đạo triển khai xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng cho thôn khu, khe, bản. Tỉnh đã bố trí vốn, thiết kế mẫu cho nhân dân chủ động làm, đồng thời khuyến khích và yêu cầu các địa phương cơ bản giao cho dân triển khai, dân tự thiết kế phù hợp với phong tục, tập quán, dân tự mua nguyên vật liệu, tự thi công, giám sát và dân có thể huy động nguồn lực khác để xây nhà sinh hoạt cộng đồng to hơn, đẹp hơn. Trước mắt tập trung xây dựng ở những thôn, bản chưa có Nhà sinh hoạt cộng đồng; đối với nơi đã có thì sửa chữa, tân trang hoàn chỉnh trước 30-4-2011, phục vụ cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp năm 2011. Có thể khẳng định, Chương trình xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm của toàn Đảng bộ, đòi hỏi cấp uỷ, chính quyền các địa phương phải vào cuộc, và trước mắt các địa phương phải tổ chức rà soát thực trạng từng tiêu chí của địa phương mình như thế nào để có kế hoạch triển khai cụ thể. Và từ các đồng chí lãnh đạo tỉnh tới cơ sở, với quyết tâm chính trị cao nhất là sẽ cơ bản hoàn thành chương trình vào năm 2015. PV: Năm 2010 và những năm trước đây tỉnh ta đã ưu tiên đầu tư đối với các lĩnh vực y tế, giáo dục và an sinh xã hội, vậy xin đồng chí cho biết năm 2011, công tác đầu tư sẽ lựa chọn lĩnh vực nào để ưu tiên? Đồng chí Nguyễn Văn Đọc: Đầu tư xây dựng hạ tầng phục vụ kinh tế - xã hội là lĩnh vực đòi hỏi hằng năm tỉnh hay mỗi địa phương đều phân bổ vốn, đảm bảo cơ cấu phát triển ngành, nghề, không đầu tư dàn trải và phải dồn trọng tâm, trọng điểm để phát huy giá trị kinh phí đầu tư. Những năm trước đây, tỉnh ta đã dành nguồn lực đầu tư cho vùng nông thôn, đầu tư cho giáo dục, y tế, đảm bảo nâng cao đời sống nhân dân và tiến tới hài hoà giữa phát triển kinh tế với văn hoá xã hội. Năm 2011, sẽ là năm ưu tiên cho đầu tư hoàn thiện các thiết chế văn hoá, xã hội từ tỉnh đến cơ sở. Một mặt chúng ta dồn nguồn lực để sớm hoàn thành các công trình đã khởi công, như Trung tâm Thể thao vùng Đông Bắc (Đại Yên, Hạ Long). Hiện nay chúng ta đang phấn đấu hoàn thành san nền và xây dựng một số hạng mục chính vào khoảng tháng 3-2011. Công trình hạ tầng khu thể thao Cột 3 hiện đang được khẩn trương thực hiện san nền và sẽ khởi công dần các công trình trong khuôn viên đó. Tỉnh ta đang tạo mặt bằng xây dựng Công viên văn hoá Hạ Long, từng bước thiết kế hình thành Nhà hát Hạ Long, đang tập trung sửa chữa, nâng cấp Cung Văn hoá Lao động Việt - Nhật để đảm bảo đủ điều kiện về diện tích, âm thanh, ánh sáng phục vụ những chương trình lớn. Sân vận động Cẩm Phả đang được nâng cấp để có thể đảm nhiệm được những giải đấu tầm quốc gia… Tổng vốn đầu tư cho những công trình trên là rất lớn, song tỉnh đã có giải pháp để đảm bảo vốn đầu tư cho các công trình đó nhanh chóng hoàn thành, đưa vào sử dụng, góp phần quan trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân trong tỉnh và du khách tới Quảng Ninh. Tỉnh Quảng Ninh đã kết thúc một năm công tác thành công, góp phần chung vào các mục tiêu kinh tế - xã hội của cả nhiều kỳ vừa qua. Những kết quả đó là sự cố gắng của cấp uỷ, chính quyền, MTTQ, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhân dân các dân tộc tỉnh nhà. Nhân dịp năm mới 2011, tôi xin chúc toàn thể cán bộ đảng viên, CNVC, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc trong tỉnh; bà con Quảng Ninh đang công tác và sinh sống ngoài tỉnh, nước ngoài năm mới sức khoẻ, hạnh phúc và thành công. 
Bốc xếp hàng hoá tại Cảng Cái Lân.
Ảnh: Thái Cảnh
Toàn cảnh TP Móng Cái.
PV: Xin cảm ơn đồng chí!
