Việc thành lập xã Bình Liêu mới trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị hành chính là một dấu mốc quan trọng trong quá trình kiện toàn bộ máy chính quyền cơ sở theo tinh thần Nghị quyết Trung ương. Đồng thời, đây cũng là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển, nâng tầm vị thế của một địa phương biên giới giàu tiềm năng. Trên nền tảng hành chính vững chắc, với hệ thống chính trị được củng cố, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện, kinh tế - xã hội (KT-XH) phát triển toàn diện, Bình Liêu đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm vùng biên, hướng tới mô hình phát triển hiện đại, bền vững, hài hòa giữa đổi mới và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh
Ngày 1/7/2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi xã Bình Liêu mới chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ địa giới hành chính và dân số của ba đơn vị, gồm: Thị trấn Bình Liêu, xã Húc Động và xã Vô Ngại. Sau sáp nhập, xã Bình Liêu mới có tổng diện tích tự nhiên 225,72km², gồm 35 thôn, bản; dân số đạt 16.031 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 92,78%, chủ yếu là người Tày, Sán Chỉ, Dao và Kinh. Là địa bàn biên giới có vị trí đặc biệt về quốc phòng, an ninh và giao thương với Trung Quốc, việc hợp nhất hành chính sẽ giúp xây dựng Bình Liêu trở thành trung tâm vùng biên vững mạnh, phát huy vai trò cửa ngõ kết nối kinh tế - văn hóa - du lịch liên vùng và quốc tế, đồng thời tăng cường thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân. Quá trình chuẩn bị và triển khai hợp nhất đơn vị hành chính được thực hiện công khai, minh bạch, có sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Điều đó cho thấy sự thống nhất về tư tưởng, quyết tâm đổi mới, hành động kỷ cương và khát vọng phát triển của cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc Bình Liêu trong giai đoạn mới.
Với quyết tâm ấy, ngay sau khi được thành lập, xã Bình Liêu đã khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền và hệ thống chính trị. Từ 3 đảng bộ cơ sở trước đây (gồm thị trấn và 2 xã) với 56 chi bộ trực thuộc, đến nay Đảng bộ xã Bình Liêu mới là tổ chức Đảng cấp trên cơ sở với 60 chi, đảng bộ trực thuộc, tổng số 1.496 đảng viên. Cùng với đó, chính quyền xã được tổ chức thống nhất với 3 phòng chuyên môn, 1 đơn vị sự nghiệp, đảm bảo năng lực quản lý, điều hành hành chính theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể được sáp nhập, đổi mới hoạt động theo hướng thống nhất, tinh gọn, hiệu quả.
Đồng chí Nguyễn Thế Minh, Bí thư Đảng ủy xã Bình Liêu, cho biết: Điểm nhấn quan trọng trong quá trình chuyển đổi chính là vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng. Ban Chấp hành Đảng bộ xã Bình Liêu khóa I được kiện toàn, phân công rõ người, rõ việc, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy xã, công tác điều hành của chính quyền diễn ra bài bản, nhịp nhàng, không bị gián đoạn dù là trong thời điểm chuyển giao tổ chức. Hoạt động của chính quyền được duy trì ổn định, hiệu lực, hiệu quả, tạo sự tin tưởng và đồng thuận trong nhân dân.
Chính quyền xã Bình Liêu mới đã nhanh chóng xây dựng và ban hành các quy chế làm việc phù hợp với tổ chức bộ máy sau sáp nhập; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng phòng, từng cá nhân theo hướng đề cao trách nhiệm, hiệu quả.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Bình Liêu chia sẻ: Xã mới đi vào hoạt động cũng phải đối mặt với những khó khăn, thách thức nhưng cũng có những thuận lợi. Đó là các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập đều có tổ chức Đảng vững mạnh, được rèn luyện qua thực tiễn lãnh đạo phát triển KT-XH, giữ vững quốc phòng - an ninh. Đặc biệt, truyền thống gắn bó mật thiết với nhân dân, chủ động đổi mới phương thức lãnh đạo, tăng cường xây dựng nội bộ trong sạch, vững mạnh chính là tiền đề để xã mới nhanh chóng ổn định, kiện toàn bộ máy, thống nhất hành động. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể được hợp nhất, tổ chức lại trên cơ sở kế thừa lực lượng nòng cốt từ các địa phương trước sáp nhập. Hoạt động được duy trì nền nếp, hiệu quả, tăng cường phối hợp trong tuyên truyền, vận động, giám sát và phản biện xã hội.
Nhìn lại nhiệm kỳ 2020-2025, vai trò điều hành của UBND xã được thể hiện rõ trong việc tổ chức thực hiện các chỉ tiêu phát triển KT-XH, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh, đặc biệt là trong khâu phân bổ và quản lý ngân sách, điều hành đầu tư công. Cùng với chính quyền, vai trò nòng cốt của tổ chức Đảng tiếp tục được khẳng định rõ nét trong mọi mặt đời sống chính trị - xã hội ở cơ sở. Công tác xây dựng Đảng được triển khai toàn diện, đồng bộ. Trong giai đoạn 2020-2025, tỷ lệ đảng viên được đánh giá xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt bình quân 93,7%/năm. Đảng bộ xã đã kết nạp được 180 đảng viên mới, chuyển đảng chính thức cho 141 đồng chí; công tác đánh giá, sàng lọc đảng viên yếu kém được thực hiện nghiêm túc.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, tiêu cực cũng được tăng cường. Trong nhiệm kỳ, cấp ủy và Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy đã tổ chức 65 cuộc kiểm tra, giám sát chuyên đề, đạt và vượt kế hoạch đề ra. Qua kiểm tra đã phát hiện và xử lý kịp thời những tồn tại, vi phạm; 100% kiến nghị sau kiểm tra được chỉ đạo khắc phục dứt điểm; các đảng viên vi phạm đã bị xử lý kỷ luật theo quy định.
Trong 5 năm qua, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đã thực hiện 15 cuộc giám sát chuyên đề, đăng ký và triển khai 36 mô hình dân vận khéo, huy động được hơn 2,57 tỷ đồng hỗ trợ hội viên, đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn. Những hoạt động thiết thực này góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị sau sáp nhập, công tác chỉ đạo, điều hành được Đảng ủy xã thực hiện nghiêm túc, nhất quán. Hằng tháng, Đảng ủy tổ chức họp đánh giá tiến độ thực hiện nghị quyết, rút kinh nghiệm kịp thời, chỉ đạo linh hoạt các giải pháp xử lý tình huống phát sinh. Đặc biệt, vai trò người đứng đầu cấp ủy được phát huy rõ nét, thể hiện tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong điều hành các công việc lớn, công việc mới, việc khó. Tập thể Ban Chấp hành Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể xã Bình Liêu đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một hệ thống chính trị vững mạnh, thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của địa phương trong giai đoạn mới. Sự đồng thuận và niềm tin của người dân vào Đảng, chính quyền sau sáp nhập là minh chứng rõ nét cho hiệu quả lãnh đạo, điều hành ở cơ sở.
Khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh địa phương
Sau sáp nhập, xã Bình Liêu mới trở thành trung tâm chính trị, kinh tế - xã hội vùng biên giới phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh. Không chỉ giữ vai trò là “cửa ngõ” quan trọng trong chiến lược quốc phòng, an ninh quốc gia, Bình Liêu còn mang dáng dấp của một vùng đất năng động, nhiều cơ hội phát triển với nông - lâm - du lịch - dịch vụ phát triển hài hòa, đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Giai đoạn 2020-2025 đã chứng kiến một bước tiến dài của xã trên mọi lĩnh vực, mở ra nền tảng vững chắc để Bình Liêu tự tin bước vào nhiệm kỳ phát triển mới với khát vọng bền vững, hiện đại và giàu bản sắc.
Trong điều kiện là xã biên giới, miền núi, có tới 92,78% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa hình bị chia cắt mạnh, giao thông còn khó khăn ở nhiều thôn, bản, Bình Liêu đã chủ động phát huy lợi thế, khắc phục hạn chế, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, rừng, cảnh quan và bản sắc văn hóa dân tộc để thúc đẩy tăng trưởng KT-XH theo hướng bền vững. Kết quả nổi bật là tốc độ tăng trưởng tổng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn 2020-2025 đạt trên 12%/năm. Tổng giá trị sản xuất năm 2025 ước đạt hơn 2.179 tỷ đồng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực: nông - lâm - ngư nghiệp chiếm 18,2%, công nghiệp - xây dựng chiếm 37,8%, dịch vụ chiếm 44%.
Một trong những điểm sáng của Bình Liêu là sự phát triển đa dạng, hiệu quả trong lĩnh vực nông - lâm nghiệp. Với định hướng phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với chuỗi giá trị, xã đã hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung có thế mạnh, như: dong riềng ở Húc Động, lúa đặc sản và rau sạch ở Lục Hồn - Vô Ngại, chăn nuôi gia súc lớn, gia cầm theo hướng bán công nghiệp… Đặc biệt, phong trào phát triển kinh tế rừng được nhân rộng với hàng trăm ha rừng trồng gỗ lớn, rừng cây bản địa gắn với du lịch sinh thái và sản phẩm dược liệu. Lĩnh vực lâm nghiệp hiện đóng góp giá trị sản xuất ngày càng lớn, tạo sinh kế bền vững cho người dân bản địa.
Song song với đó, dịch vụ - thương mại, nhất là du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái, đang trở thành động lực mới cho tăng trưởng. Xã đã khai thác tốt lợi thế cảnh quan tự nhiên hoang sơ, văn hóa dân tộc đặc sắc với các lễ hội truyền thống, làn điệu Soóng cọ, nghi lễ Then, ẩm thực vùng cao để thu hút du khách. Trong 5 năm, lượng khách du lịch đến xã tăng trưởng ổn định, riêng năm 2024 ước đạt trên 160.000 lượt, doanh thu đạt hơn 25 tỷ đồng. Nhiều mô hình homestay, trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa dân tộc được triển khai tạo thêm thu nhập cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn giá trị truyền thống.
Những chuyển biến tích cực từ phát triển du lịch đã lan tỏa, tạo động lực thúc đẩy đời sống KT-XH ở địa phương ngày càng khởi sắc. Thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 59,8 triệu đồng/năm vào năm 2024. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua từng năm. Hiện, toàn xã chỉ còn 1,47% hộ nghèo (giảm gần 5% so với năm 2020), không còn hộ đói. 100% thôn, bản có đường giao thông cứng hóa, 100% người dân được sử dụng điện lưới quốc gia và có nước sinh hoạt hợp vệ sinh.
Niềm tin của nhân dân trên địa bàn còn được củng cố thông qua những chuyển biến rõ nét trong các lĩnh vực an sinh xã hội. Mạng lưới trường lớp được quan tâm đầu tư đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục; tỷ lệ huy động học sinh ra lớp ở các bậc học đều đạt và vượt chỉ tiêu đề ra. Hệ thống y tế cơ sở từng bước được nâng cấp, đội ngũ y, bác sĩ được tăng cường, qua đó nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Đến nay, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 99,5%; tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể nhẹ cân giảm xuống còn 7,3%. Hoạt động văn hóa, thể thao diễn ra sôi nổi, có chiều sâu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc trên địa bàn.
Những kết quả ấn tượng đạt được về phát triển KT-XH trong 05 năm qua là tiền đề quan trọng để xã Bình Liêu tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới 2025-2030. Tại Đại hội lần thứ I, Đảng bộ xã Bình Liêu đã đề ra các chỉ tiêu cụ thể, như: Tăng trưởng giá trị sản xuất trên 12%/năm, thu nhập bình quân đạt 150 triệu đồng/người vào năm 2030, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 1%, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 85%, bảo đảm 100% dân số được sử dụng nước sạch và tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục chất lượng. Trên cơ sở đó, xã xác định ba đột phá chiến lược cần tập trung triển khai đồng bộ, gồm: Phát triển hạ tầng giao thông kết nối vùng, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và sản xuất, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Trong đó, xã ưu tiên huy động nguồn lực đầu tư các tuyến đường liên xã, liên thôn, kết nối vùng biên giới với trung tâm huyện, từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất, du lịch và dân sinh, đặc biệt là hệ thống giao thông cửa khẩu và giao thông nông thôn.
Cùng với đó, chuyển đổi số được đẩy mạnh thông qua triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh điện tử, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, phủ sóng mạng toàn xã, thành lập tổ công nghệ số cộng đồng và trung tâm hành chính công hiện đại nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Trong lĩnh vực du lịch, xã tiếp tục phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, như: Lễ hội Kiêng gió, làn điệu Soóng cọ, nghi lễ Then; đồng thời hỗ trợ phát triển các mô hình homestay, trải nghiệm bản làng, nông nghiệp vùng cao, tăng cường quảng bá hình ảnh địa phương trên nền tảng số và liên kết khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biên giới. Cùng với ba đột phá trên, xã Bình Liêu cũng xác định rõ việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh cải cách hành chính, thu hút đầu tư vào khu kinh tế cửa khẩu, phát triển thương mại biên giới và dịch vụ logistics sẽ là những giải pháp quan trọng nhằm tạo đà tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.
Trong nhiệm kỳ mới, Đảng bộ xã Bình Liêu xác định mục tiêu tổng quát: Tiếp tục tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị xã trong sạch, vững mạnh toàn diện; khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh đặc trưng và những kết quả đã đạt được trong thời gian qua để thúc đẩy KT-XH phát triển nhanh, bền vững, nâng cao toàn diện đời sống nhân dân. Phát huy dân chủ, kỷ cương, giá trị văn hóa truyền thống, sức mạnh con người, thực hiện đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đảm bảo vững chắc quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội. Xây dựng xã Bình Liêu giàu mạnh, văn minh, sẵn sàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Để thực hiện thành công mục tiêu đặt ra, Bình Liêu sẽ khơi dậy khát vọng vươn lên trong mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân, lấy niềm tin của nhân dân và nội lực địa phương làm nền tảng, quyết tâm trở thành xã biên giới kiểu mẫu, phát triển bền vững, văn minh, bản sắc.
