Những năm qua, xã Đông Xá (Vân Đồn) đã khai thác có hiệu quả tiềm năng, lợi thế để đẩy mạnh phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.
Đây là kết quả của việc cấp uỷ, chính quyền địa phương đã bám sát sự chỉ đạo của cấp trên, chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình công tác phù hợp; lãnh đạo nhân dân thi đua phát huy nội lực, phát triển đa dạng các ngành, nghề kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo sự tăng trưởng toàn diện.
Nghề nuôi cá lồng bè ở xã Đông Xá (Vân Đồn) đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo, làm giàu.
Xã có diện tích tự nhiên, đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp khá rộng, nằm đan xen với nhau; có vùng biển rộng với hàng trăm ha đất bãi triều, mặt nước ven bờ có thể phát triển nghề đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản. Những năm gần đây, Đảng bộ, chính quyền xã luôn tập trung chỉ đạo: Khai thác hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh, quyết tâm làm chuyển biến toàn diện các lĩnh vực kinh tế, nhằm tăng nhanh sản phẩm hàng hoá, khai thác triệt để tiềm năng đất đai và lao động để ổn định, nâng cao đời sống nhân dân. Trên cơ sở đó, xã xác định cơ cấu kinh tế chính là nông nghiệp, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp, trong đó lấy kinh tế thuỷ sản làm mũi nhọn. Để thực hiện tốt mục tiêu này, trước hết Đảng bộ xã có nghị quyết chuyên đề về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ. Nhờ đó đến nay, 70% số cán bộ của xã có trình độ đại học, đủ sức đảm đương tốt công tác lãnh đạo, chỉ đạo, thường xuyên đem những kiến thức khoa học mới về triển khai vào tình hình thực tế ở địa phương.
Trong phát triển kinh tế, xã đã tranh thủ tốt các nguồn đầu tư và sự đóng góp của nhân dân để sớm quy hoạch hệ thống cơ sở hạ tầng, trong đó ưu tiên các dự án đường liên thôn, tạo đà cho các ngành, nghề kinh tế phát triển bền vững. Mặc dù diện tích mặt nước và bãi triều của xã nhiều, nhưng thời gian trước, nhân dân chủ yếu khai thác tự nhiên với phương tiện thủ công, dẫn đến vừa cạn kiệt nguồn tài nguyên, vừa ảnh hưởng đến môi trường sinh thái. Nhằm đánh thức tiềm năng kinh tế đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản theo hướng bền vững, xã thực hiện giao một phần diện tích bãi triều cho nhân dân để quản lý và canh tác; chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đẩy nhanh việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nuôi trồng thuỷ sản, nhất là nuôi cá lồng bè; khuyến khích, tạo điều kiện cho những gia đình đã có diện tích ao, hồ chuyển sang nuôi trồng theo hướng thâm canh, bán thâm canh. Công tác quản lý, bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản được xã chú trọng, thông qua việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định về cấm đánh bắt bằng kích điện, cấm tàn phá các bãi sú, vẹt, tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Nhờ cách làm đó, đến nay, kinh tế ngư nghiệp của xã đã có những bước tiến tích cực. Xã hiện có 385 phương tiện đánh bắt thuỷ sản, trong đó có 20 phương tiện đánh bắt xa bờ hoạt động khá hiệu quả; trên 100 lồng bè nuôi cá; một số hộ làm nghề đánh bắt, nuôi trồng có thu nhập từ 100-200 triệu đồng/năm. Không chỉ khai thác tiềm năng tại chỗ, một số hộ dân còn liên kết đầu tư nuôi tu hài, ốc, ngao, hàu... ở xã Bản Sen (Vân Đồn). Tổng sản lượng hải sản khai thác mỗi năm của xã khoảng 3.000 tấn.
Tuy diện tích đất nông nghiệp của xã không nhiều, nhưng lại rất phù hợp với phát triển các loại cây cho giá trị kinh tế cao theo hướng sản xuất hàng hoá. Để khai thác tốt lợi thế này, xã tranh thủ nguồn kinh phí hỗ trợ của cấp trên và từ nguồn huy động trong dân để đầu tư nghiên cứu, từng bước chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp; kiên cố hoá các tuyến kênh mương dẫn nước, chủ động nguồn tưới, tiêu. Xã vận động nhân dân tích cực áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào đồng ruộng để tăng tỷ lệ quay vòng đất, nâng cao giá trị thu nhập; đẩy mạnh chăn nuôi gia súc, gia cầm, phòng chống dịch bệnh... Đến nay, nhiều gia đình đã mạnh dạn đầu tư mở rộng mô hình trang trại chăn nuôi gà, vịt, trâu, bò, cho thu nhập cao và ổn định. Hiện xã đang tổ chức nghiên cứu rút kinh nghiệm một số mô hình mới, như nuôi rắn, nhím, lợn rừng để nhân ra diện rộng. Kinh tế lâm nghiệp, nhờ thực hiện tốt việc giao đất, giao rừng cho nhân dân, nên đã và đang mang lại hiệu quả rõ nét. Đến nay, xã đã giao trên 200ha rừng cho 35 hộ quản lý, trồng, bảo vệ và khai thác, chủ yếu là bạch đàn đỏ, keo tai tượng. Các lĩnh vực kinh tế khác, như tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, thương mại, phát triển khá ổn định. Các cơ sở đóng, sửa chữa tàu thuyền loại vừa và nhỏ được duy trì tốt; hiện xã đang thí điểm mô hình đóng mới các tàu vỏ sắt vận tải và tàu chở khách du lịch. Hoạt động dịch vụ cơ khí, cung ứng vật liệu xây dựng, vận tải hàng hoá tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động ở địa phương. Đến nay, toàn xã chỉ còn 4,3% số hộ nghèo theo tiêu chí mới, số hộ khá, giàu tăng mạnh sau mỗi năm.
