Trước đây, Quảng Chính là xã thuần nông, chỉ độc canh cây lúa. Nhưng từ khi thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, nông sản ở vùng đất này đã trở nên phong phú với rau sạch, hoa tươi, cá nước ngọt, hươu...; trong đó, nhiều nhất là cây mía tím. Cộng hưởng với bước “chuyển mình” ấy, cả hệ thống chính trị của xã đang nỗ lực, tập trung cho công tác tuyên truyền, vốn được xem là khâu khó, việc yếu trong lộ trình đưa Quảng Chính trở thành NTM.
Đột phá trong nông nghiệp
Đến thôn 1, xã Quảng Chính vào những ngày này ai cũng có cảm giác “mát mắt” bởi những cánh đồng mía xanh mướt đang độ lớn. Mỗi gốc mía đều được bà con vun xới, chăm bẵm khá tỉ mỉ. Nhờ thế mà gốc nào gốc nấy đều mập mạp, khoẻ mạnh với từng đốt dài, đen bóng… Bà con trồng mía ở đây cho biết, thổ nhưỡng của vùng đất này rất thích hợp cho việc phát triển giống mía tím. Điều đó được khẳng định qua độ tăng trưởng, chất lượng của cây mía. Cây mía ở đây có vị ngọt, mềm và mát hơn hẳn so với mía tím ở những nơi khác. So với cây lúa, cây mía cũng phải đầu tư khá lớn, (chiếm khoảng 40% tổng doanh thu) nhưng cây mía có khả năng chịu hạn, cho thu nhập cao vì đầu ra và giá bán tương đối ổn định ở mức từ 5.000đ đến 6.000đ/cây bán tại vườn (khoảng 300 triệu đồng/ha). Thế nên mấy năm gần đây, diện tích trồng mía của thôn không ngừng được mở rộng. Người trong thôn tận dụng từng mét đất bãi trống để trồng. Nếu như những năm trước đây, số hộ trồng mía trong thôn chỉ chiếm 50 hoặc 60% thì đến nay, con số này đã lên đến gần 100%.
Mô hình trồng mía tím ở thôn 1 đã lan sang cả thôn 3, thôn 9 và thôn 10, nâng tổng số hộ trồng mía tím toàn xã lên 254 hộ, chiếm trên 14% tổng số hộ dân toàn xã. Cùng với việc trồng mía, bà con đã kết hợp với chăn nuôi gia súc, cá nước ngọt. Bởi lẽ cây mía tím thường thu hoạch vào vụ đông nên bà con đã tận dụng ngọn, lá mía làm thức ăn dự trữ cho trâu, bò trong mùa đông giá rét. Ngọn, lá mía còn là loại thức ăn ưa thích của những loại cá như: Trắm cỏ, chép, rô phi, mè… Đồng chí Đinh Hữu Phượng, Chủ tịch UBND xã Quảng Chính cho biết: “Hiện nay xã đang khuyến khích bà con phát triển mô hình kinh tế vườn - ao - chuồng. Với mô hình này bà con có thể tận dụng được thức ăn trong chăn nuôi, phân bón để trồng trọt; góp phần giảm chi phí, tăng thu nhập. Tuy nhiên, ở Quảng Chính không phải đất nào cũng hợp trồng cây mía tím. Vì thế mà chúng tôi khuyến khích bà con phát triển thêm nhiều mô hình kinh tế khác để tạo bước đột phá trong nông nghiệp, giải quyết công ăn, việc làm cho lao động nông thôn”.
Để giúp bà con chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, bên cạnh việc hỗ trợ bà con giống, vốn, xã đã tranh thủ các nguồn lực để đầu tư hệ thống kênh mương nội đồng. Để có được 30ha rau cạn các loại ở thôn 2, xã đã đầu tư 10 giếng khoan và nhiều bể nhỏ chứa nước nằm rải rác trên các cánh đồng; rất thuận lợi cho bà con chăm bón, tưới tiêu… Nhờ bước đột phá trong nông nghiệp - cụ thể là phá bỏ thế độc canh cây lúa, đời sống của bà con trong xã đã có bước thay đổi; tỷ lệ hộ nghèo giảm. Cơ cấu lao động cũng có bước thay đổi: Trong lĩnh vực nông nghiệp giảm còn 65%; buôn bán, tiểu thủ công nghiệp là 35%. Hiện toàn xã đã có 12 doanh nghiệp tư nhân là người địa phương kinh doanh các lĩnh vực xây dựng, khai thác khoáng sản, xuất nhập khẩu…
Nâng cao mặt bằng dân trí
“Bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, chúng tôi tự tin là có thể đạt được các tiêu chí về phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm… Nhưng thường trực nỗi lo về cơ sở hạ tầng và nhất là mặt bằng dân trí. Cơ sở hạ tầng thì được nhà nước hỗ trợ nhưng cũng phải huy động sức dân cùng làm. Để huy động được sức dân thì phải nâng cao được mặt bằng dân trí, xây dựng được con người mới. Mà việc xây dựng con người mới với xuất phát điểm của một xã miền núi, có đông đồng bào dân tộc sinh sống quả là rất nặng nề và khó khăn. Nhưng không thể không làm nhà báo ạ!” - Đồng chí Chủ tịch UBND xã cho biết thêm.
10 thôn ở Quảng Chính ngoài đặc điểm là có đông đồng bào dân tộc sinh sống còn bị chia cắt bởi con sông dài chạy qua. Vì thế mà trong xã cũng có sự chênh lệch rất lớn giữa các thôn. Hiện nay, bước chuyển mình của Quảng Chính có thể nhìn thấy được mới chỉ tập trung ở một số thôn như 1, 2, 3, 9 và 10. Các thôn còn lại vẫn còn khó khăn vì không có các điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế; mặt bằng dân trí thấp. Mục tiêu của xã rút ngắn khoảng cách giữa các thôn. Muốn vậy, ngoài việc tương hỗ lẫn nhau cần phải tuyên truyền để nâng cao nhận thức cho bà con. Theo đó, công tác tuyên truyền đã được đặc biệt quan tâm. Trong các buổi sinh hoạt chi bộ, hội nghị tháng, quý, năm của cấp uỷ, chính quyền, các tổ chức đoàn thể đều lồng ghép nội dung tuyên truyền về chủ trương xây dựng NTM để mỗi cán bộ, đảng viên từ chỗ hiểu, ngấm rồi trở thành những tuyên truyền viên tích cực đến từng khu dân cư, từng hộ dân. Bên cạnh đó, năm 2010, xã còn dành ra hẳn 300 triệu đồng để đầu tư hệ thống loa truyền thanh không dây lắp đặt tại 10 thôn. Trên cơ sở những tài liệu về NTM được cấp phát, xã đã tự biên soạn bộ tài liệu dưới dạng hỏi - đáp để thường xuyên tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh này. Quảng Chính là địa phương đầu tiên và duy nhất trong huyện tự đầu tư được hệ thống loa truyền thanh; chủ động tuyên truyền... Điều này đã góp phần mang lại hiệu quả rất lớn trong việc nâng cao nhận thức cho bà con trong xã.
Một giải pháp nữa mà Quảng Chính đã làm để nâng cao mặt bằng dân trí là đầu tư, chăm lo phát triển sự nghiệp GD-ĐT; khuyến học, khuyến tài. Hiện toàn xã có 4 trường học ở 3 cấp học là mầm non, tiểu học và THCS. Trong đó, cấp tiểu học có 2 trường. Các trường đều được quan tâm đầu tư cơ sở vật chất theo hướng kiên cố hoá, chuẩn quốc gia. Xã đã có nhiều chính sách khuyến học, khuyến tài để khuyến khích người dân tự học nâng cao trình độ; tạo điều kiện cho cán bộ xã được theo học các lớp bồi dưỡng, đào tạo ngắn hạn, dài hạn để nâng cao trình độ chuyên môn, lý luận. Hiện 100% cán bộ xã đều đã đạt chuẩn.
Theo đồng chí Chủ tịch UBND xã, đến nay xã đã đạt 3 tiêu chí và một số chỉ tiêu theo Bộ tiêu chí nông thôn mới của Chính phủ. Đó là tiêu chí về quy hoạch; hệ thống chính trị và an ninh trật tự. Trong năm 2011 này xã phấn đấu đạt thêm 2 tiêu chí nữa; giảm 48 hộ nghèo.
Nguyễn Huế
