Với trên 17 vạn dân, hàng ngàn doanh nghiệp (DN) đứng chân trên địa bàn, TX Cẩm phả có nhiều lợi thế để phát KT-XH và xây dựng khu vực phòng thủ.
Những năm qua, cấp uỷ, chính quyền địa phương đã tranh thủ các nguồn vốn đầu tư kết hợp với phát huy nội lực, từng bước khai thác một cách bền vững các tiềm năng thế mạnh để vươn lên về mọi mặt, làm cho đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và LLVT địa phương được cải thiện rõ nét. Cùng với phát triển KT-XH, cấp uỷ, chính quyền thị xã nhận thức sâu sắc rằng bảo đảm quốc phòng là nhiệm vụ chiến lược quan trọng cần phải thực hiện một cách đồng bộ, toàn diện, để xây dựng địa phương thành khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc. Căn cứ vào các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên, cấp uỷ, chính quyền và các LLVT thị xã đã tập trung làm chuyển biến nhận thức của cán bộ, đảng viên, nhân dân về 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Cán bộ và nhân dân TX Cẩm Phả tiễn tân binh lên đường làm nghĩa vụ quân sự năm 2010.
Đảng bộ Quân sự thị xã đã tham mưu cho Thị uỷ, UBND thị xã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn mở các lớp bồi dưỡng kiến thức QP-AN cho các đối tượng; đồng thời chỉ đạo các trường học, Đài truyền thanh - truyền hình thị xã đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng cho HSSV và đông đảo nhân dân. Việc thực hiện kết hợp 2 nhiệm vụ chiến lược là phát triển KT-XH và đảm bảo QP-AN được lãnh đạo thị xã đặc biệt quan tâm. Trong quá trình quy hoạch phát triển, TX Cẩm Phả rất chú trọng đảm bảo yếu tố QP-AN, nhất là trong quy hoạch xây dựng đô thị, xây dựng công trình giao thông, xây dựng các cơ sở sản xuất công nghiệp, thương mại. Phương châm “Trong kinh tế có quốc phòng, trong quốc phòng có kinh tế” luôn được lãnh đạo địa phương thực hiện linh hoạt. TX Cẩm Phả đã đầu tư hàng tỷ đồng mỗi năm để mua sắm phương tiện, xây dựng cơ bản phục vụ công tác QP-AN, đáp ứng nhu cầu huấn luyện dã ngoại cho LLVT địa phương.
Một trong những thành công khá nổi bật của TX Cẩm Phả trong xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững chắc chính là đã và đang từng bước củng cố, phát triển các cụm đơn vị an toàn, đơn vị an toàn (cụm ĐBAT-ĐVAT). Đây là nhiệm vụ rất quan trọng, vì nếu triển khai tốt sẽ góp phần xây dựng cơ sở chính trị ở cơ sở vững mạnh, tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa địa phương với các đơn vị quân đội và các DN trên địa bàn trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Từ giữa năm 2000, Thị uỷ Cẩm Phả đã chỉ đạo thành lập Ban chỉ đạo cụm ĐBAT-ĐBAT do đồng Phó Bí thư Thường trực Thị uỷ làm Trưởng ban.
Ngay sau khi được thành lập, Ban Chỉ đạo đã xây dựng quy chế hoạt động cụ thể, thành lập ban chỉ huy các cụm, phân công thành viên trong từng cụm; thường xuyên sơ, tổng kết hoạt động thực tiễn ở từng cụm để kịp thời bổ sung các nội dung vào quy chế hoạt động cho phù hợp hơn với từng địa bàn. Ban đầu, qua khảo sát, nắm tình hình, Thị uỷ nhận thấy phường Quang Hanh là địa bàn khá phức tạp về ANTT và thành phần dân cư, trên địa bàn có nhiều đơn vị quân đội, DN, trường học đứng chân, vì thế đã quyết định chọn địa phương này để xây dựng cụm thí điểm. Qua một năm thực hiện, thấy hoạt động của cụm khá tốt, thực hiện có hiệu quả quy chế đề ra, tạo được sự đoàn kết, gắn bó giữa các đơn vị tham gia. Mục tiêu ban đầu đề ra là “ổn định chính trị, phát triển KT-XH, củng cố QP-AN” cơ bản thành công. Sau khi tổ chức rút kinh nghiệm, Ban Chỉ đạo thị xã bắt đầu triển khai sâu rộng đến tất cả các địa phương khác trên địa bàn. Đến nay, toàn thị xã đã xây dựng được nhiều cụm ĐBAT-ĐVAT với hàng trăm đơn vị thành viên tham gia. Các cụm, đơn vị thành viên đã xây dựng quy chế hoạt động nhằm hỗ trợ cho nhau để đảm bảo an toàn cho từng đơn vị, đồng thời giúp địa phương phát triển cơ sở hạ tầng, củng cố QP-AN, xây dựng khu vực phòng thủ ngày càng vững mạnh. Thành công lớn nhất mà việc thành lập các cụm mang lại chính là đã làm tốt việc trao đổi thông tin, phối hợp làm tốt công tác xoá đói, giảm nghèo, thực hiện chính sách hậu phương quân đội, tuyển quân; đồng thời phát huy nội lực, đẩy mạnh công tác xoá đói, giảm nghèo ở địa phương. Hàng quý, hàng tháng, các cụm đều tổ chức giao ban để thông báo cho nhau tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH và củng cố QP-AN; xác định rõ những việc cần phối hợp trong thời gian tới. Sau mỗi kỳ giao ban, các đơn vị trong từng cụm đều chủ động làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhằm nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng, chủ động ngăn chặn mọi sự xuyên tạc của các thế lực thù địch. Việc phối hợp chặt chẽ giữa công an với các tổ tự quản an ninh trong khu dân cư, lực lượng tự vệ trong các cơ quan, DN và các đơn vị quân đội đã phát hiện, ngăn chặn kịp thời các vụ việc liên quan ma tuý, mại dâm, gây mất trật tự nơi công cộng, tranh chấp, lấn chiếm đất đai và khai thác, vận chuyển, tiêu thụ than trái phép. Tùy theo khả năng tài chính của mình, các đơn vị trong từng cụm đã chủ động hỗ trợ, cùng địa phương đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng khu phố văn hoá, xoá đói, giảm nghèo và thực hiện chính sách hậu phương quân đội.