Cũng giống như nhiều địa phương khác, Đông Triều triển khai xây dựng NTM vào thời điểm khó khăn, nguồn lực đầu tư ngày càng thu hẹp. Nhưng vượt lên những khó khăn ấy, Đông Triều đã đảm bảo lộ trình, tiến độ xây dựng NTM không thay đổi, thậm chí còn vượt so với lộ trình chung của tỉnh. Hiện nay, huyện đã có 17/19 xã đạt các tiêu chí xã NTM, đưa Đông Triều trở thành địa phương đầu tiên trong toàn tỉnh cơ bản đủ tiêu chí huyện NTM, về đích trước lộ trình của tỉnh 1 năm... Đây là kết quả sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cũng như nỗ lực của mỗi người dân trên địa bàn.
Lấy dân làm gốc
Việt Dân có thể xem là xã khá, giàu của Đông Triều, vậy nhưng việc xây dựng NTM ở đây ban đầu gặp không ít nan giải. Anh Đồng Duyên Thắng, Bí thư Đảng uỷ xã chia sẻ: “Đầu tiên, thật sự cũng khó khăn lắm vì suy nghĩ của bà con là tưởng được đầu tư từ trên với tổng số hơn 200 tỷ đồng, theo Đề án xây dựng NTM của xã. Nhưng chúng tôi càng làm càng thấy người dân phải làm chủ. Đơn cử như việc hoàn thiện hệ thống đường giao thông thôn, xóm, chúng tôi thực hiện vốn đối ứng, Nhà nước và nhân dân cùng làm, giao cho các tổ liên gia triển khai. Nhưng Nhà nước có vốn đối ứng rất ít, lúc thì huy động tỷ lệ 30-70, lúc thì 50-50, các hộ dân vẫn hăng hái, có hộ đóng góp cả chục triệu để làm đường nhánh thôn, xóm…”.
Đây cũng là thực trạng chung của nhiều xã trên địa bàn, khi bước vào xây dựng NTM, hầu hết các xã đều lập đề án với nguồn kinh phí đầu tư rất lớn và trông chờ vào sự hỗ trợ từ trên rót xuống. Nhưng sau này, việc huy động nguồn lực trong dân mới chính là một thành công lớn trong xây dựng NTM của Đông Triều. Đó là kết quả từ việc địa phương đã làm tốt khâu tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Trong đó, tập trung đề cao, phát huy vai trò chủ thể của người dân tham gia xây dựng NTM, tạo thành phong trào thi đua sâu rộng.
Tiêu biểu cho cách làm này là ở An Sinh, một xã rất khó khăn của huyện khi mới xây dựng NTM. Nói về việc này, anh Trần Văn Lập, Phó Phòng Kinh tế - Hạ tầng, Tổ trưởng Tổ NTN của huyện cho biết: An Sinh huy động đóng góp nguồn lực bằng tiền rất khó khăn. Vì vậy, khi bê tông hoá đường thôn, xóm, xã đã tiến hành hỗ trợ vật tư, người dân tham gia giải phóng mặt bằng, hiến đất, vật kiến trúc, cây cối hoa màu và đóng góp ngày công. Xã tổ chức thi công đổ bê tông đường cho người dân. Đến giờ, bà con vẫn mong được hỗ trợ theo cách này, mức đóng góp của người dân có thể lên đến 70%...
Các hội, đoàn thể vào cuộc đồng bộ
Kết quả xây dựng NTM của Đông Triều đã đạt những con số đáng nể khi mà năm 2012, huyện mới chỉ có xã Kim Sơn về đích NTM, nhưng con số này đã nâng lên 10 xã vào năm 2013, và năm nay có thêm 6 xã nữa, đưa tổng số xã về đích NTM trên địa bàn huyện lên 17/19 xã, đứng đầu so với các địa phương trên địa bàn tỉnh. Hai xã còn lại là Tràng Lương và Hồng Thái Tây cũng sẽ phấn đấu về đích NTM trong năm 2015. Kết quả này có vai trò rất lớn của công tác “Dân vận khéo” ở Đông Triều với nhiều mô hình hiệu quả.
Đi đầu phải kể đến MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội. Như MTTQ huyện hướng dẫn thành lập hàng nghìn tổ liên gia, tổ an ninh tự quản, tổ hoà giải. MTTQ cũng đã tiếp tục nâng cao hiệu quả phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá khu dân cư; phát động phong trào chung tay xây dựng NTM, xoá nghèo bền vững; triển khai mô hình Khu dân cư sáng, đẹp, an toàn, xây dựng cánh đồng mẫu lớn tại xã Hưng Đạo.
Bên cạnh đó, Hội Cựu chiến binh tiêu biểu với các mô hình thắp sáng đường quê; quản lý, giáo dục các đối tượng lầm lỡ; đóng góp, ủng hộ kinh phí giúp các hộ thoát nghèo bền vững. Hội LHPN huyện phát động hưởng ứng cuộc vận động “5 không, 3 sạch”, phối hợp cùng các xã thực hiện tốt công tác vệ sinh môi trường. Hội Nông dân đã vận động hội viên đăng ký nhận giúp đỡ thoát nghèo bền vững cho các hộ nghèo và tổ chức tập huấn, hướng dẫn ứng dụng, chuyển giao KHKT, hỗ trợ cây, con giống, cây trồng, vật nuôi cho nông dân. Hay như Đoàn Thanh niên đăng ký đảm nhận xây dựng thôn đạt chuẩn NTM; và có nhiều mô hình tiêu biểu như xây dựng bể chứa rác thải độc hại, nhà vệ sinh, chuồng trại hợp vệ sinh cho vùng nông thôn hay trồng cây xanh, nâng cao chất lượng hoạt động của nhà văn hoá thôn, khu…
Ngọc Mai