“Xây dựng Móng Cái thành khu động lực kinh tế thương mại cửa khẩu, đầu mối hành lang kinh tế liên vùng và quốc tế”

+ TX Móng Cái được thành lập theo Nghị định 52/CP ngày 20-7-1998 của Chính phủ. Từ trước đến nay, Móng Cái luôn có vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng - an ninh và đối ngoại.

Trước năm 1998, Móng Cái là một huyện nghèo, hưởng trợ cấp ngân sách nhà nước. Nay Móng Cái đã vươn lên tự chủ về tài chính với cơ cấu phát triển kinh tế hợp lý: Thương mại - dịch vụ, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, nông - lâm - ngư nghiệp, trong đó thương mại - dịch vụ là mũi nhọn. Cơ chế ưu đãi của Chính phủ đối với khu vực cửa khẩu quốc tế đã làm cho KT-XH của Móng Cái có sức bật mạnh mẽ: Tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn đạt 2 con số; giai đoạn 2001-2005 trung bình đạt 17% và duy trì tốc độ này cho đến nay. Thương mại - dịch vụ luôn là ngành kinh tế mũi nhọn của Móng Cái. Tổng kim ngạch XNK qua địa bàn từ 2001-2005 bình quân mới đạt hơn 500 triệu USD/năm, giai đoạn 2006-2008 đã đạt bình quân 2 tỷ USD/năm, riêng năm 2008 ước đạt 3,9 tỷ USD, chiếm 30-40% tổng kim ngạch hàng hoá hai chiều của hai nước. Mỗi năm có khoảng 2-3 triệu lượt khách qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Dịch vụ du lịch có bước phát triển mạnh. Mỗi năm trên địa bàn có thêm 30-40 khách sạn, nhà nghỉ, toàn thành phố hiện có 260 khách sạn, nhà nghỉ với trên 5.000 phòng, trong đó có trên 30% số giường, phòng đủ tiêu chuẩn đón khách quốc tế. Dịch vụ vui chơi giải trí được đầu tư đa dạng, trong đó dịch vụ phục vụ khách quốc tế bước đầu được hình thành và hoạt động hiệu quả. Tốc độ tăng trưởng bình quân của dịch vụ ngân hàng đạt 30%/năm, năm 2008 tuy có bị ảnh hưởng của lạm phát, song cũng đạt trên 160.000 tỷ đồng. Đến nay đã có 7 chi nhánh ngân hàng cấp I được thành lập tại Móng Cái. Dịch vụ viễn thông phát triển mạnh, tỷ lệ máy điện thoại hiện đạt 61 máy/100 dân, cao gấp 4 lần tỷ lệ chung cả nước. Giao thông vận tải hàng năm đáp ứng vận chuyển khối lượng hàng hoá trên 20 triệu tấn, vận chuyển trên 2 triệu lượt khách. Hoạt động thu hút đầu tư đạt hiệu quả cao nhờ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Hiện trên địa bàn có 400 doanh nghiệp trong nước với số vốn đăng ký hàng ngàn tỷ đồng; có hệ thống chợ trung tâm đầu mối, chợ biên giới với trên 6.000 hộ kinh doanh, trong đó có trên 1.000 hộ người nước ngoài, cung cấp luồng hàng đi các nơi. Đến nay TP Móng Cái đã thu hút được 25 dự án đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đăng ký 278,8 triệu USD.

Các ngành kinh tế công nghiệp và nông nghiệp giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực. Ngành nông nghiệp đang dần hình thành nền sản xuất hàng hoá; nuôi trồng hải sản có bước phát triển đột phá, mở ra cơ hội làm giàu cho nhiều hộ dân, sản lượng thuỷ sản hàng năm đạt trên 5.000 tấn. Thu ngân sách trên địa bàn tăng trung bình từ 15-17%/năm: Năm 2007 đạt gần 1.300 tỷ đồng, năm 2008 dự kiến đạt 1.600 tỷ đồng. Móng Cái trở thành một trong những cửa khẩu có mức thu lớn của cả nước, một địa bàn động lực kinh tế quan trọng của tỉnh.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, Móng Cái cũng đã đạt được những tiến bộ vượt bậc trên các lĩnh vực văn hoá - xã hội. Sự nghiệp giáo dục, y tế, thể dục - thể thao, văn hoá - văn nghệ đều có bước phát triển. Móng Cái đã hoàn thành chương trình phổ cập tiểu học đúng độ tuổi và phổ cập THCS, đang phấn đấu phổ cập THPT. Thành phố hiện có 87% số trường được xây cao tầng, 11 trường đạt chuẩn quốc gia, số người đi học đạt tỷ lệ 28% dân số. 10 năm qua, Móng Cái có trên 800 người được đào tạo trình độ đại học, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương. Hiện thành phố có 7/17 xã, phường đạt chuẩn quốc gia, 58,8% số trạm y tế có bác sĩ.

Các hoạt động xã hội từ thiện, chăm sóc gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công, giải quyết việc làm cũng đạt kết quả tốt. Trong phong trào xoá đói giảm nghèo, xoá nhà tạm cho người nghèo, Móng Cái đã huy động được trên 4 tỷ đồng để xây mới 300 căn hộ cho hộ nghèo. Năm 2005, Móng Cái được T.Ư MTTQ cấp bằng ghi công về thành tích xoá nhà dột nát cho người nghèo. Đến nay, thành phố không còn xã nghèo, hộ đói; tỷ lệ hộ nghèo hiện chỉ còn 1,58%. Trung bình mỗi năm, địa phương đã giải quyết việc làm cho trên 2.000 lao động; năm 2008 tỷ lệ thất nghiệp chung trên toàn địa bàn chỉ còn 1,9%. Đến nay, TP Móng Cái đã xây dựng được 30 thôn, khu đạt danh hiệu thôn, khu phố văn hoá; 95/102 thôn, khu có nhà văn hoá.

Công tác an ninh quốc phòng nơi biên giới cửa khẩu, phong trào quần chúng bảo vệ an ninh, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân, khu vực phòng thủ vững chắc đã được triển khai đạt nhiều kết quả tốt. Mối quan hệ láng giềng hữu nghị, đối tác tin cậy với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TX Đông Hưng, khu Phòng Thành (Trung Quốc) luôn được duy trì và phát huy, mang lại lợi thế phát triển cho các địa phương hai bên biên giới. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị không ngừng được củng cố về tổ chức, đổi mới và nâng cao chất lượng, nội dung, hình thức hoạt động. Hoạt động của chính quyền đã có nhiều tiến bộ, chất lượng và hiệu quả hoạt động được nâng cao. MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội luôn đổi mới phương thức hoạt động, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao, nhân dân luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.

- Việc thành lập TP Móng Cái có ý nghĩa như thế nào, mở ra những cơ hội và thách thức gì đối với sự phát triển của Móng Cái trong giai đoạn tới, thưa đồng chí?

+ Chính phủ ban hành Nghị định thành lập TP Móng Cái là niềm vinh dự vô cùng lớn lao đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Móng Cái; thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với địa bàn cực Đông Bắc của Tổ quốc. Giờ đây Móng Cái là thành phố cửa khẩu quốc tế, có vị trí địa quan trọng về nhiều mặt, với nhiều tiềm năng, thế mạnh, sẽ là cơ hội phát triển nhanh, toàn diện và vững chắc. Mục tiêu phát triển của thành phố đến năm 2020 là: Xây dựng Móng Cái trở thành đô thị loại II hiện đại; trung tâm kinh tế, trung tâm thương mại lớn; môi trường sinh thái được bảo vệ; quốc phòng, chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.

Tuy nhiên, Móng Cái cũng đang đứng trước những thách thức không nhỏ, đó là: Hạ tầng giao thông xuống cấp nghiêm trọng; cơ chế, chính sách đặc thù cho khu kinh tế cửa khẩu chưa được bổ sung, thay thế để thu hút các nhà đầu tư; chất lượng nguồn nhân lực của địa phương vừa thiếu vừa yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển; chênh lệch vùng miền vẫn còn khoảng cách lớn, đời sống nhân dân vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn.

Tuy còn nhiều khó khăn thách thức nhưng Đảng bộ, quân và dân các dân tộc TP Móng Cái sẽ tiếp tục đoàn kết, phát huy tinh thần cách mạng, ý chí tự lực tự cường, ra sức thi đua, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, hoàn thành toàn diện, vượt mức các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TX Móng Cái lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2006-2010; xứng đáng với niềm tin tưởng của T.Ư Đảng, Chính phủ, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh.

- Để đạt mục tiêu phát triển nhanh, toàn diện, bền vững, thành phố đã và sẽ có những giải pháp gì, thưa đồng chí?

+ Thời gian tới thành phố sẽ đề nghị cấp thẩm quyền thành lập khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, có chính sách đặc thù nhằm xây dựng Móng Cái thành khu động lực kinh tế thương mại cửa khẩu, đầu mối hành lang kinh tế liên vùng và quốc tế có vai trò động lực trong giao thương kinh tế, dịch vụ thương mại quốc gia, cửa ngõ của hành lang kinh tế Hạ Long - Móng Cái - Phòng Thành (Trung Quốc) và vành đai kinh tế Vịnh Bắc bộ, theo Quyết định 52/CP của Chính phủ năm 2006. Trong đó tập trung ưu tiên đầu tư xây dựng và phát triển hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế cửa khẩu; đầu tư các công trình bảo đảm an ninh quốc phòng, bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia; triển khai dự án đường cao tốc ra Móng Cái và sớm thực thi dự án xây dựng cầu Bắc Luân II. Cùng với đó, TP Móng Cái cần được bổ sung 2 xã đảo có biên giới biển là Vĩnh Trung, Vĩnh Thực vào chương trình 120; tăng định mức vốn đầu tư cho các xã biên giới để phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh biên giới, chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Địa phương cũng đề nghị với tỉnh tổ chức đánh giá 5 năm thực hiện Nghị quyết 19/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về phát triển TX Móng Cái đến năm 2015; tập trung chỉ đạo các dự án trọng điểm đầu tư cho kinh tế cửa khẩu, nhất là các dự án đầu tư cảng Dân Tiến, đường vành đai II, nạo vét cải tạo sông Ka Long để phát triển du lịch, giao thông thuỷ, xây dựng tuyến đường biên giới dọc sông Ka Long phục vụ phát triển thương mại - du lịch.  

Với vị thế mới, Móng Cái sẽ có nỗ lực và quyết tâm mới trong việc làm tốt hơn nữa công tác xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể. Đảng bộ thành phố sẽ đặc biệt chú trọng phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của mỗi cán bộ, đảng viên; nêu cao tinh thần tự phê bình, phê bình, khắc phục có hiệu quả những sai lầm, yếu kém, đẩy lùi tệ quan liêu, tham nhũng, thoái hoá biến chất trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và công chức nhà nước. §ẩy mạnh phong trào thi đua lao động sản xuất kinh doanh, làm giàu chính đáng trong đông đảo các tầng lớp nhân dân, nhất là trong thế hệ trẻ - lực lượng xung kích, chủ nhân tương lai của thành phố. Thành phố sẽ đề ra các giải pháp, lộ trình nhằm hoàn thành việc chuẩn hoá trình độ chuyên môn, lý luận, kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, công chức các cấp; tập trung đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng về tay nghề và kỷ luật lao động, nhất là lao động trong lĩnh vực kinh tế mũi nhọn. Móng Cái sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp tích cực, phù hợp để đẩy mạnh phong trào xây dựng đời sống văn hoá mới, đẩy lùi các tệ nạn xã hội... làm cho mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, mỗi khu dân cư trở thành những con người, những tập thể, cộng đồng có nếp sống văn minh.

- Xin cảm ơn đồng chí!