Thời gian qua, Đảng bộ và nhân dân Móng Cái liên tục được đón nhận tin vui Chính phủ đồng ý chủ trương xây dựng cầu Bắc Luân 2, Bộ Xây dựng công nhận Móng Cái là đô thị loại 3, QL 18A từ Mông Dương ra khu kinh tế cửa khẩu được khởi công nâng cấp; Thủ tướng Chính phủ ký Nghị định thành lập TP Móng Cái.
Điều này thể hiện quyết tâm của tỉnh và Trung ương trong việc xây dựng Móng Cái thành thành phố cửa khẩu hiện đại vùng Đông Bắc Tổ quốc theo tinh thần Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị, Nghị quyết 19 của Tỉnh uỷ, sự nỗ lực của Móng Cái trong phát triển KT-XH, nhất là việc phát triển kinh tế cửa khẩu.
Hàng hoá chờ làm thủ tục XNK trên sông Ka Long (TP Móng Cái)
Những thành tựu trong phát triển kinh tế cửa khẩu
Trong dịp kiểm điểm hai năm rưỡi thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ Xll vừa qua, đồng chí Nguyễn Văn Trung, uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Bí thư Thị uỷ Móng Cái nhấn mạnh đến những giải pháp của Móng Cái trong việc phát triển kinh tế cửa khẩu. Cấp uỷ ở đây luôn xác định đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là làm thế nào để KT-XH của địa phương phát triển, có như vậy mới chứng tỏ được năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng và đảng viên. Trong việc phát triển kinh tế, thế mạnh lớn nhất của Móng Cái là các ngành dịch vụ ở khu kinh tế cửa khẩu. Vì thế, Đảng bộ, chính quyền Móng Cái luôn quan tâm và dành nhiều thời gian lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế cửa khẩu. Đó là đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường thuận lợi để phát triển các hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) và xuất nhập cảnh; đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, điện, cửa khẩu, bến cảng, bưu chính viễn thông phục vụ các hoạt động XNK, tạo điều kiện về mọi mặt để phát triển dịch vụ ngân hàng, đẩy mạnh các hoạt động thanh toán biên mậu; tích cực tham mưu, đề xuất với tỉnh và Trung ương các giải pháp để phát triển kinh tế cửa khẩu trên địa bàn...
Nhờ tích cực chỉ đạo và có nhiều giải pháp phù hợp, nên các hoạt động dịch vụ ở khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái nhanh chóng trở nên sôi động, đạt những kết quả vượt bậc, đóng góp quan trọng vào sựå phát triển KT-XH của tỉnh và cả nước. Mấy năm gần đây, nhịp độ tăng trưởng kinh tế của Móng Cái luôn đạt trên 17%. Trong đó, các ngành dịch vụ có vai trò quyết định đến sự phát triển của Móng Cái luôn đạt giá trị tăng thêm trung bình 18,6%/năm, chiếm tỷ trọng gần 70% trong GDP của địa phương (trước thời điểm năm 1989 chỉ chiếm 20%). Tổng kim ngạch XNK trên địa bàn từ 2006 đến nay tăng bình quân 30%/năm; trong đó năm 2006 đạt trên 2,1 tỷ USD, năm 2007 đạt 2,4 tỷ USD, so với giai đoạn 1996-2000 (trung bình 200 triệu USD/năm), tổng kim ngạch XNK hiện nay của Móng Cái đã tăng gấp 12 lần.
Các dịch vụ chuyển tải, chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan luôn giữ được nhịp độ sôi động. Móng Cái đã huy động được 80 tỷ đồng để xây dựng Chợ trung tâm Móng Cái; kêu gọi các nhà đầu tư xây dựng chợ, trung tâm thương mại, tạo nên hệ thống chợ, trung tâm buôn bán sầm uất, thu hút trên 5.000 hộ kinh doanh, trong đó có trên 1.000 hộ người Trung Quốc. Hiện TP Móng Cái được đánh giá là 1 trong 3 vùng có dịch vụ tài chính lớn nhất cả nước (sau Hà Nội và TP Hồ Chí Minh). Các dịch vụ chuyển tải, chuyển khẩu, kho ngoại quan, cửa hàng miễn thuế, ngân hàng, cảng biển, bưu chính - viễn thông... phát triển nhanh chóng, đáp ứng tốt yêu cầu phát triển của khu kinh tế cửa khẩu. Cùng với thương mại, dịch vụ, ngành công nghiệp không khói của Móng Cái những năm qua cũng phát triển nhanh chóng, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghỉ dưỡng.
Phát triển kinh tế cửa khẩu để xây dựng thành phố Móng Cái
Khi xây dựng đề án đề nghị thành lập TP Móng Cái, đồng chí Nguyễn Văn Trung, Bí thư Thị uỷ Móng Cái khẳng định, đặc trưng và cũng là hướng phát triển chủ đạo của TP Móng Cái là kinh tế cửa khẩu. Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 19 của Tỉnh uỷ đều xác định “Xây dựng Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế quan trọng trong quy hoạch vành đai kinh tế ven biển Quảng Tây - Móng Cái - Hạ Long - Đồ Sơn để đẩy mạnh xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc''. Chủ trương trên được xây dựng từ cơ sở thực tế Móng Cái là đô thị cửa khẩu, biên giới; hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu có tốc độ phát triển rất nhanh. Vì thế thời gian tới, kinh tế của TP Móng Cái dựa vào cửa khẩu là chính để phát triển thương mại, dịch vụ.
Tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế cửa khẩu của Móng Cái những năm tới là rất lớn. Bởi Móng Cái là điểm quan trọng nằm trong chiến lược hợp tác phát triển "hai hành lang và một vành đai kinh tế " giữa nước ta và Trung Quốc. Với vị trí địa lý thuận lợi, thời gian qua Móng Cái được xác định là một trong những cửa ngõ giao lưu, trung chuyển hàng hoá lớn giữa hai thị trường Đông Nam á và Đông Bắc á. Khác với các đô thị biên giới khác, TP Móng Cái có cả đường biên giới trên đất liền và đường biên giới trên biển, vì thế hoạt động vận chuyển, chuyển tải hàng hoá XNK sẽ có nhiều tiềm năng, lợi thế hơn nhiều so với các cửa khẩu khác. ở khu kinh tế cửa khẩu này, bên cạnh cửa khẩu quốc tế Móng Cái, các cửa khẩu tiểu ngạch và các điểm thông quan đã được thiết lập xây dựng, tới đây sẽ có thêm một cửa khẩu nữa (Chính phủ đã đồng ý chủ trương cho xây dựng cầu Bắc Luân 2). Sau khi đường 18A từ Mông Dương ra Móng Cái hoàn thành việc cải tạo, nâng cấp sẽ đáp ứng được yêu cầu vận tải hàng hoá đường bộ, góp phần thúc đẩy hoạt động XNK qua khu kinh tế cửa khẩu này. Hoạt động XNK bằng đường biển cũng được dự báo là phát triển nhanh sau khi cảng Dân Tiến, cảng biển ở khu công nghiệp Hải Hà hoàn thành và đi vào hoạt động.
Thời gian qua, Móng Cái và tỉnh đã đề xuất với Trung ương nghiên cứu, ban hành cơ chế đặc thù đối với khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái. Như việc phối hợp với nước bạn thành lập một khu tự do thương mại ở Móng Cái. Nếu mô hình này được chấp nhận và triển khai thực hiện, chắc chắn TP Móng Cái sẽ có những bước phát triển vượt bậc hơn nữa. Phát huy hết các tiềm năng, thế mạnh trên, TP Móng Cái chắc chắn sẽ trở thành thành phố cửa khẩu hiện đại vùng Đông Bắc của Tổ quốc.
