Ngày 13-2-2012, UBND tỉnh ra Quyết định số 273/QĐ-UBND về việc ban hành “Chương trình xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2015”. Theo đó, riêng năm 2012, tỉnh sẽ chính thức thực hiện xây dựng thương hiệu cho 16 sản phẩm. Với mục đích xây dựng thương hiệu là để phục vụ phát triển sản xuất nên các dự án xây dựng thương hiệu (XDTH) của tỉnh, bên cạnh việc bám sát thực tiễn, hỗ trợ sản xuất sản phẩm hàng hoá, phải bảo đảm đưa được sản phẩm ra thị trường, xây dựng được các kênh tiêu thụ sản phẩm, công cụ tuyên truyền quảng bá để phát triển thị trường. Xác định rõ điều này, các sở, ngành, địa phương đã có những “khởi động” tích cực trong việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản của tỉnh.
Theo báo cáo của Sở KH&CN, trong Chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ để tuyển chọn thực hiện trong 2 năm 2012-2013 của Bộ KH&CN, Quảng Ninh có hai dự án là: Xây dựng và phát triển (XDPT) chỉ dẫn địa lý “Sá sùng Vân Đồn” cho sản phẩm sá sùng huyện Vân Đồn và Dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Mật ong Tiên Yên” cho sản phẩm mật ong của huyện Tiên Yên. Hai dự án trên đã được Bộ KH&CN phê duyệt và đang được triển khai thực hiện. Trong tổng số 16 dự án XDTH của tỉnh năm 2012 đã thẩm định kinh phí và thống nhất được 9/16 dự án; trong đó, 4 dự án đã được phê duyệt, 2 dự án đang trình UBND tỉnh, với tổng kinh phí khái toán là 19,385 tỷ đồng (ngân sách tỉnh là 15,422 tỷ đồng và ngân sách đối ứng của các huyện là 4,014 tỷ đồng). Đến thời điểm này, mới có chính thức 4 dự án được phê duyệt, 3 dự án đang trình UBND tỉnh, còn 9 dự án chưa trình.
Sở KH&CN cũng đã chủ động phối hợp với đơn vị tư vấn triển khai trước một số nội dung công việc của các dự án để đảm bảo tiến độ mà tỉnh đề ra. Chẳng hạn như: Xây dựng các hồ sơ đăng ký xác lập quyền sở hữu công nghiệp bảo hộ cho các thương hiệu sản phẩm; xây dựng các quy trình canh tác; lấy mẫu phân tích xây dựng các bộ tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm nông sản; tập huấn hướng dẫn bà con nông dân quy trình kỹ thuật, canh tác; thành lập các tổ chức của người nông dân để quản lý và phát triển thương hiệu, sản xuất v.v.. Bên cạnh đó, các địa phương có sản phẩm nông nghiệp được XDPT thương hiệu cũng đã có những sự vào cuộc tích cực. Thành phố Hạ Long bố trí vốn đối ứng 415 triệu đồng cho dự án XDPT thương hiệu Chả mực; tuyên truyền vận động 20 hộ kinh doanh đăng kí tham gia dự án. Huyện Đông Triều chỉ đạo thành lập các hội sản xuất kinh doanh na dai và nếp cái hoa vàng. TX Quảng Yên tạo điều kiện để Công ty Cổ phần Đầu tư Việt Long có mặt bằng, xây dựng nhà sơ chế rau sạch, nhà ở cho chuyên gia khoa học, hệ thống dẫn nước, tưới tiêu ở xã Cộng Hoà v.v..
Tuy vậy, việc XDPT thương hiệu cho các nông sản của tỉnh năm 2012 cũng gặp những khó khăn, vướng mắc. Đa phần các địa phương đều nêu những khó khăn về quy hoạch vùng sản xuất, thay thế giống mới ưu, trội cho các loại cây con; vấn đề tiêu thụ; tìm đầu ra cho sản phẩm. Đối với các dự án thường khó, chậm ở các khâu như xây dựng kinh phí; quá trình hoàn thành hồ sơ; xây dựng các quy trình canh tác, nuôi trồng, thu hoạch, chế biến sản phẩm; xây dựng các tiêu chuẩn sản phẩm đảm bảo chất lượng, an toàn v.v..
Trong văn bản chỉ đạo triển khai xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm mới được UBND tỉnh ban hành ngày 8-8-2012 và kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đặng Huy Hậu tại cuộc họp triển khai thực hiện các dự án xây dựng thương hiệu sản phẩm nông nghiệp vừa diễn ra ngày 16-8, đều khẳng định: Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm không chỉ là hoạt động tạo lập, đăng kí bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng sản phẩm mà quan trọng là phải tạo ra việc sản xuất hàng hoá đáp ứng yêu cầu về số lượng, chất lượng và triển khai đồng bộ các hoạt động marketting, tiêu thụ sản phẩm. Đây là hoạt động có tính đồng bộ cao từ công tác chỉ đạo của các cấp đến trách nhiệm của người sản xuất sản phẩm hàng hoá. Tỉnh đã đề nghị các địa phương phối hợp với các sở, ngành tập trung cao vào công tác XDTH cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh. Đồng thời, tỉnh đã ra quyết định về việc hỗ trợ lãi suất đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2012-2015 để thu hút, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia.
Với thời gian một năm mà XDPT thương hiệu cho 18 sản phẩm nông nghiệp là bước đột phá của tỉnh. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng có tính quyết định đến việc thúc đẩy sản xuất, tăng thu nhập, đặc biệt là khu vực nông thôn. Xây dựng thành công thương hiệu cho các sản phẩm nông sản của tỉnh cũng là nội dung quan trọng xây dựng Nông thôn mới mà tỉnh đang tập trung chỉ đạo.
Hoàng Nhi
