Cuối tháng 2-1930, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Khu mỏ được thành lập tại Mỏ Than Mạo Khê, cũng là tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) đầu tiên trong ngành Than, là một trong những TCCSĐ đầu tiên ở Việt Nam.
Cùng với sự phát triển của đội ngũ công nhân và phong trào cách mạng, các tổ chức đảng lần lượt được thành lập tại các vùng và các mỏ than. Tháng 10-1930, Đảng bộ Đặc khu mỏ ra đời, trực tiếp lãnh đạo toàn diện phong trào cách mạng của Vùng mỏ, tiêu biểu là cuộc tổng đình công của hơn 3 vạn thợ mỏ ngày 12-11-1936 với khẩu hiệu “kỷ luật và đồng tâm, chúng ta nhất định thắng”. Ngày 25-4-1955, Vùng mỏ được giải phóng. Ngày 15-5-1955, Xí nghiệp quốc doanh Than Hòn Gai ra đời; tháng 10-1955, Đảng uỷ Xí nghiệp quốc doanh Than Hòn Gai được thành lập, chịu trách nhiệm thực hiện công tác Đảng trong các mỏ than từ Hòn Gai đến Cẩm Phả. Cùng với Chi bộ Đảng của Mỏ Than Mạo Khê, các TCCSĐ được hình thành rộng khắp trong ngành Than tại Quảng Ninh. Đến nay, toàn ngành Than tại Quảng Ninh có 64 TCCSĐ trực thuộc Đảng bộ Than Quảng Ninh và Đảng bộ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, với trên 22.000 đảng viên. Trong đó, Đảng bộ Than Quảng Ninh hiện có 45 chi, đảng bộ cơ sở, 30 đảng bộ bộ phận với 17.855 đảng viên (bằng 20,4% tổng số CNVC), sinh hoạt tại trên 1.000 chi bộ. Đảng bộ Than Quảng Ninh là mô hình tổ chức đảng có tính đặc thù, bởi Đảng bộ không có cơ quan chuyên môn và tổ chức công đoàn cùng cấp. Để tổ chức đảng thực sự giữ vững vai trò lãnh đạo, Đảng uỷ đã xây dựng Quy chế phối hợp với Ban Cán sự đảng Tổng Công ty Than Việt Nam trước đây, Đảng uỷ Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam hiện nay; phối hợp với Hội đồng thành viên, cơ quan chuyên môn, Công đoàn Tập đoàn và có mối quan hệ với các cấp uỷ địa phương liên quan. Những năm qua, các quy chế này đã phát huy tốt tác dụng, công tác xây dựng Đảng được gắn với lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, công tác cán bộ và các hoạt động khác của doanh nghiệp. Trong 3 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 22 của Ban Chấp hành T.Ư (khoá X) “Về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên”, các tổ chức đảng trong Đảng bộ và Tập đoàn đã tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức. Từ Ban chấp hành Đảng bộ Than Quảng Ninh đến các cơ sở đều coi việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các TCCSĐ và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên là một trong những yêu cầu quan trọng của công tác xây dựng Đảng. Các cấp uỷ đều xác định cơ sở đảng là “hạt nhân” trong các hoạt động, TCCSĐ có vững mạnh thì toàn Đảng bộ và doanh nghiệp mới phát triển được, chính vì thế cần phải hướng về cơ sở. Các chi, đảng bộ cơ sở đã có sự chuyển biến rõ rệt về chất lượng hoạt động trên các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức. TCCSĐ trong toàn Đảng bộ đã thực sự là cầu nối giữa Đảng với CNVC; cùng với việc lãnh đạo nhiệm vụ chính trị, còn giải quyết những vấn đề xảy ra ở cơ sở, chỉ đạo xây dựng “văn hoá doanh nghiệp”. Đảng uỷ Than đặc biệt chú trọng công tác giáo dục truyền thống cách mạng của giai cấp công nhân mỏ, phát triển lực lượng công nhân ngành Than, nhất là phát triển đảng viên trẻ trong công nhân mỏ. 3 năm qua, Đảng bộ luôn có từ 75-80% số chi, đảng bộ cơ sở đạt tiêu chuẩn trong sạch vững mạnh, không có cơ sở yếu kém. Cùng với việc chấp hành Điều lệ Đảng và các quy định của T.Ư, Đảng bộ đã xây dựng các quy chế làm việc, các quy định về chức năng nhiệm vụ của các loại hình tổ chức đảng; chăm lo xây dựng đội ngũ cấp uỷ viên, trước hết là bí thư cấp uỷ và cán bộ, đảng viên. Các đồng chí trong BCH Đảng bộ đều có trình độ đại học trở lên; cao cấp, cử nhân chính trị. Hầu hết bí thư các chi bộ có trình độ cao đẳng, đại học và trung cấp chính trị trở lên. Hàng năm qua xếp loại, 95% số đảng viên trong Đảng bộ đủ tư cách, trong đó trên 75% đủ tư cách hoàn thành tốt nhiệm vụ. Trung bình mỗi năm, Đảng bộ phát triển từ 1.200-1.300 đảng viên mới.
Các điển hình của Đảng uỷ Than Quảng Ninh tham gia toạ đàm về kinh nghiệm học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Ảnh: Ngọc Hà
