Từ năm 2006 đến nay, toàn tỉnh đã phát triển được 8 tổ chức cơ sở đảng trong khối các doanh nghiệp ngoài nhà nước (DNNNN), với 307 đảng viên được kết nạp mới trong khối này. Đây là con số khá khiêm tốn so với sự phát triển của các DNNNN và số công nhân gia tăng trong khu vực kinh tế này.
7 tháng đầu năm 2011, toàn tỉnh đã thành lập được 54 công đoàn cơ sở mới ở khu vực DNNNN và kết nạp được 4.886 đoàn viên, đạt trên 75% kế hoạch năm. Về tổ chức Đoàn thanh niên, 2 năm gần đây, đã phát triển mới được 59 cơ sở đoàn, hội liên hiệp thanh niên, nâng tổng số tổ chức đoàn, hội trong các DNNNN lên thành 142 cơ sở với gần 14.000 đoàn viên, hội viên.
Lao động sản xuất tại Công ty CP Xi măng Cẩm Phả.
Ảnh: Quang Minh
Mô hình tổ chức Đảng trong khối DNNNN rất đa dạng. Theo báo cáo của đoàn kiểm tra do Tỉnh uỷ thành lập, ở thời điểm năm 2009, có 215 DNNNN có đảng viên (chiếm 4,3% tổng số DN khối này), trong đó 64 DN có tổ chức Đảng, 151 DN có đảng viên nhưng chưa có tổ chức Đảng, đảng viên phải sinh hoạt ở các chi bộ nơi cư trú. Trong số 64 tổ chức Đảng nói trên có 8 đảng bộ cơ sở, 27 chi bộ cơ sở thuộc đảng bộ cấp huyện, 29 chi bộ nhỏ thuộc đảng bộ cấp phường. Tổ chức Đảng trong DNNNN hoạt động theo Quy định số 100/QĐ-TW ngày 14-6-2004 của Ban Bí thư.
Cũng theo báo cáo của Đoàn Kiểm tra Tỉnh uỷ, vai trò của cấp uỷ chỉ phát huy tốt khi đảng viên là Chủ tịch HĐQT, là Giám đốc DN, trực tiếp triển khai nhiệm vụ của cấp uỷ. Bên cạnh đó, việc sinh hoạt của đảng viên ở DNNNN còn yếu, vai trò hạn chế. Những nơi chủ DN không là đảng viên thì điều kiện về thời gian, cơ sở vật chất, kinh phí hoạt động của tổ chức Đảng, đoàn thể rất khó khăn. Nội dung sinh hoạt ở những chi bộ nhỏ thuộc phường, xã ít bàn việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh tại DN nên chưa có tác dụng phát huy vai trò của tổ chức Đảng, đảng viên. Cả tổ chức Đảng và đoàn thể trong khối DN này đều lúng túng về nội dung sinh hoạt. Tỷ lệ DN có đảng viên và tổ chức Đảng, đoàn thể còn thấp; công tác phát triển đảng viên gặp nhiều khó khăn, nhất là ở DN chưa có tổ chức Đảng và đảng viên. Những DN có đảng viên nhưng chưa đủ số lượng để thành lập tổ chức Đảng, phải sinh hoạt ghép ở khu dân cư thì vai trò của đảng viên rất hạn chế. Một số tổ chức Đảng ở DN lúng túng trong xác định nội dung, phương thức hoạt động; vai trò tham gia lãnh đạo sản xuất, kinh doanh thụ động; sinh hoạt chi bộ chưa được duy trì đều, nội dung và hình thức sinh hoạt chưa sát thực và phong phú. Hoạt động của các tổ chức đoàn thể cũng như tổ chức Đảng nhìn chung là mờ nhạt, nhất là ở các DN khó khăn. Trình độ, năng lực của đội ngũ đảng viên, đoàn viên trong DN không đều, việc duy trì nề nếp và chất lượng sinh hoạt chưa cao, năng lực ra nghị quyết còn hạn chế; khả năng vận động, thuyết phục chủ DN và quần chúng ưu tú để tạo nguồn kết nạp đảng ở nhiều cấp uỷ còn ít.
Đối với các đoàn thể, ngoài tổ chức Công đoàn, các đoàn thể khác như Đoàn Thanh niên, Hội LHTN, Hội LHPN, Hội Cựu chiến binh rất khó khăn trong việc phát triển tổ chức và hội viên trong các DNNNN. Bám sát vào Luật Công đoàn, LĐLĐ các cấp đã tích cực vận động giới chủ và công nhân lao động thành lập, tham gia tổ chức công đoàn. LĐLĐ tỉnh đã trích kinh phí từ nguồn đoàn phí để tổ chức Công đoàn trong các DNNNN củng cố, mở rộng và tổ chức các hoạt động tập thể. Với những cố gắng đó, tổ chức Công đoàn các cấp đã từng bước cải thiện điều kiện làm việc, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người lao động; tạo mối quan hệ hài hoà giữa chủ DN và người lao động. Theo phản ánh của lãnh đạo một số đoàn thể cấp huyện, việc tiếp cận với giới chủ DN để bàn thảo việc thành lập các tổ chức đoàn thể trong các DNNNN, nhất là DN FDI gặp nhiều khó khăn do chủ các DN này không mặn mà, sợ ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh.
Nhằm khắc phục những hạn chế trên đây, đẩy mạnh thực hiện Kết luận số 80/KL-TW của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 07/CT-TW của Bộ Chính trị (khoá VIII), Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã ra Chỉ thị số 06/CT-TU ngày 3-6-2011. Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ quán triệt các tổ chức Đảng cần quán triệt nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Trung ương về tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển, về tăng cường công tác xây dựng đảng và các đoàn thể trong các DNNNN. Trong đó cần đẩy mạnh tuyên truyền, thuyết phục để chủ DN nhận thức rõ chủ trương của Đảng, tác dụng của việc thành lập tổ chức Đảng, đoàn thể trong DN. Các cấp uỷ cần tăng cường lãnh đạo, thành lập ban chỉ đạo xây dựng đảng, đoàn thể trong DNNNN ở cấp tỉnh và cấp huyện; xây dựng và hoàn thiện mô hình tổ chức Đảng, đoàn thể trong các DN; nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức Đảng, đoàn thể và tích cực phát triển đảng viên, đoàn viên, tổ chức Đảng, đoàn thể trong các DN thuộc khối này. Cùng với đó cần chăm lo xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đảng, đoàn thể trong DN...
