(Đồng chí Nguyễn Trọng Minh, Giám đốc Sở Tư pháp, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Xin đồng chí cho biết đánh giá khái quát nhất về thành quả của ngành Tư pháp tỉnh đã đạt được trong chặng đường 65 năm xây dựng và phát triển?
+ Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển, ngành Tư pháp Việt Nam nói chung, Tư pháp Quảng Ninh nói riêng ngày càng lớn mạnh, khẳng định được vai trò, vị thế quan trọng, góp phần vào công cuộc đổi mới, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân, hội nhập nền kinh tế quốc tế. Trong những năm qua, ngành Tư pháp tỉnh đã tập trung triển khai đồng bộ, nâng cao chất lượng các mặt công tác, góp phần vào hoàn thành thắng lợi Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2005-2010 và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2001-2010 của tỉnh. Nhất là những năm gần đây, ngành triển khai sâu rộng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với các phong trào thi đua, đã tạo ra sự chuyển biến rõ nét từ ý thức đến hành động của mỗi cán bộ, nhân viên trong thực hiện công việc được giao.
- Đồng chí có thể nói rõ hơn về những kết quả nổi bật trong thời gian gần đây?
+ Với vai trò là cơ quan thường trực Hội đồng Phối hợp công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PHCTPBGDPL) tỉnh, trong giai đoạn 2005-2010, Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản để chỉ đạo, triển khai đồng bộ, có hiệu quả công tác này trên địa bàn tỉnh. Tính từ năm 2005 đến nay, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức trên 11.000 hội nghị tuyên truyền, lớp tập huấn, thu hút hơn 750.000 lượt người tham dự. Riêng Sở Tư pháp biên soạn hàng trăm bộ đề cương giới thiệu luật và tờ gấp pháp luật các loại, in ấn hơn 200.000 bản để cấp phát cho cán bộ, nhân dân. Hội đồng PHCTPBGDPL từ tỉnh đến cơ sở và đội ngũ cán bộ làm công tác này được kiện toàn với 31 báo cáo viên pháp luật cấp tỉnh, 319 báo cáo viên pháp luật cấp huyện và trên 1.000 tuyên truyền viên pháp luật cấp xã. Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu các bộ luật, luật; các hội thi hoà giải viên giỏi, hộ tịch viên giỏi...
Công tác quản lý nhà nước về hoà giải, xây dựng tủ sách pháp luật cũng được chú trọng củng cố và kiện toàn. Hiện trên địa bàn tỉnh có 2.005 tổ hoà giải/1.610 thôn, bản, khu phố, với 8.632 hoà giải viên tham gia tích cực, hiệu quả vào công tác hoà giải ở cơ sở. Công tác quản lý nhà nước về xây dựng và theo dõi thi hành pháp luật là một trong những nhiệm vụ quan trọng, hàng đầu của ngành. Từ năm 2006 đến tháng 6-2010, Sở đã thẩm định gần 400 văn bản quy phạm pháp luật... góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch.
Công tác kiểm tra, rà soát và hệ thống hoá văn bản trong thời gian qua của ngành đã góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác ban hành văn bản tại địa phương. Từ năm 2005 đến năm 2010, Sở Tư pháp đã phối hợp kiểm tra, rà soát 255.657 văn bản (bao gồm cả văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hành chính); phát hiện 1.631 văn bản chưa phù hợp. Riêng 6 tháng đầu năm 2010, Sở Tư pháp đã tổ chức kiểm tra, rà soát 34.950 văn bản tại 5 sở, ngành, địa phương, phát hiện 126 văn bản chưa phù hợp (119 văn bản áp dụng pháp luật, văn bản hành chính; 7 văn bản quy phạm pháp luật). Sau kiểm tra rà soát các sở, ngành, địa phương đã tiếp thu, xử lý theo đúng quy định pháp luật, đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, phục vụ tốt sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Công tác hành chính tư pháp tiếp tục được đổi mới theo hướng hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, nhất là đối với lĩnh vực hộ tịch. Hiện Sở đang chuẩn bị tham mưu UBND tỉnh xây dựng Kế hoạch triển khai Luật Lý lịch tư pháp có hiệu lực từ 1-7-2010, triển khai Dự án phần mềm đăng ký và quản lý hộ tịch, xây dựng cơ sở dữ liệu về lý lịch tư pháp... Công tác trợ giúp pháp lý cho người nghèo ngày càng đi vào chiều sâu và hướng về cơ sở. Các đợt trợ giúp pháp lý lưu động được tăng cường, chú trọng đến các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo và Chương trình 135 giai đoạn II (2008-2010) trên địa bàn tỉnh. Riêng 6 tháng đầu năm 2010, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh đã tổ chức trợ giúp pháp lý lưu động tại 24 xã, phường, thị trấn, trong đó có 8 xã thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn.
Công tác luật sư được quan tâm với nhiều giải pháp về phát triển đội ngũ luật sư. Hiện toàn tỉnh có 28 văn phòng luật sư và công ty luật; 46 cá nhân đăng ký hành nghề luật sư. Hoạt động của luật sư trong thời gian qua cơ bản đáp ứng được nhu cầu tư vấn pháp luật, đại diện, bào chữa trước cơ quan tiến hành tố tụng cho các tổ chức, cá nhân, góp phần tích cực trong tiến trình cải cách tư pháp, hội nhập kinh tế quốc tế. Đặc biệt thời gian gần đây, Đoàn Luật sư tỉnh đã phát huy tốt vai trò tham vấn với UBND tỉnh trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, cải cách thủ tục hành chính theo Đề án 30.
- Thời gian tới, để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chuyên môn của ngành và nhiệm vụ chính trị ở địa phương, ngành Tư pháp sẽ triển khai những giải pháp cụ thể gì, thưa đồng chí?
+ Nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tư pháp tỉnh trong thời gian tới là tiếp tục tham mưu cho Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh triển khai thực hiện tốt Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, vì mục tiêu xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch. Để thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, trước hết ngành phấn đấu xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp từ tỉnh đến cơ sở vừa “hồng” vừa “chuyên”, vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức, gương mẫu về kỷ cương đáp ứng yêu cầu công tác được phân cấp ngày càng nhiều như hiện nay.
Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật dưới nhiều hình thức, phù hợp với từng nhóm đối tượng ở từng địa bàn, kịp thời chuyển tải các quy định của pháp luật vào cuộc sống và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân. Tăng cường công tác trợ giúp pháp lý miễn phí lưu động về cơ sở, bảo đảm công tác này ngày càng phải đi vào chiều sâu và có chất lượng. Kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong các hoạt động bổ trợ tư pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác này. Tập trung thực hiện tốt công tác xây dựng, thẩm định, kiểm tra, rà soát hệ thống hoá văn bản, xứng đáng là “người gác cổng” tin cậy của chính quyền trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, bảo đảm sâu sát ở cơ sở; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh những thiếu sót và xử lý sai phạm. Thực hiện xã hội hoá công tác tư pháp trên một số lĩnh vực như công chứng, bán đấu giá tài sản... nhằm huy động nguồn lực xã hội cũng như tạo nhiều cơ hội lựa chọn cho cá nhân, tổ chức. Thực hiện có hiệu quả công tác cải cách hành chính nhất là hành chính tư pháp và các hoạt động mang tính chất dịch vụ công nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và hoạt động của ngành để theo kịp tiến trình phát triển. Đẩy mạnh hơn nữa cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với phát động và thực hiện tốt các phong trào thi đua trong toàn ngành.
- Xin cảm ơn đồng chí!