Phương thức vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh đã đi vào hoạt động được 8 tháng, nhiều người dân coi xe buýt là phương tiện hữu dụng và là sự lựa chọn số 1. Thế nhưng hiện nay có rất nhiều ý kiến phản ánh về chất lượng phục vụ của các tuyến xe buýt này. Vậy thực tế vấn đề này ra sao?
Tuyến xe buýt Hòn Gai - Hoành Bồ luôn tạo được sự tín nhiệm của người dân.
Qua hơn 8 tháng hoạt động, 4 tuyến xe buýt trên đã chạy được 70 nghìn lượt chuyến, vận chuyển trên 1,5 triệu lượt hành khách. Một con số bước đầu tạo sự yên tâm cho những doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực xe buýt. Mặc dù 4 tuyến xe buýt trên đã đi vào hoạt động ổn định, có nền nếp, đạt được kết quả nhất định, nhưng vẫn có ý kiến phản ánh chất lượng phục vụ không được tốt. Đó là các phương tiện dừng đón, trả khách sai điểm quy định; dùng cuống vé; bỏ khách; việc phân định thu tiền vé chặng, vé suốt tuyến đôi khi chưa rõ ràng; thái độ phục vụ của một số lái xe, nhân viên bán vé còn chưa tận tình chu đáo.
Để tìm hiểu thực hư vấn đề này, chúng tôi đã làm hành khách của xe buýt ở 2 tuyến Hoành Bồ - Hòn Gai và Bãi Cháy - Vân Đồn. 13h ngày 17-10, chúng tôi đứng đón xe buýt ngay cổng cơ quan Báo Quảng Ninh để đi Bãi Cháy. Nơi chúng tôi đón xe cách điểm đón trả khách theo quy định khoảng 300m. Mặc dù đã có 2 chuyến xe buýt đi qua nhưng lái xe đều xua tay với ý bảo chúng tôi đi ngược về phía sau nơi có biển đón trả khách. Anh bạn đồng nghiệp đi cùng bảo: Chắc anh em mình đứng gần điểm đón trả khách quá nên họ vừa đỗ ở điểm đón xong chắc không dừng tiếp đâu phải đi lui về phía trên một chút cho khuất biển đi. Và đến chuyến xe buýt thứ 3 chúng tôi lên được xe. Khi nghe chúng tôi hỏi: Khách đón không đúng điểm thì cứ bỏ qua để lần sau họ phải đến đúng điểm đón có tốt hơn không? Chị phụ xe đeo biển tên Phương trả lời: “Anh thông cảm, bọn em chạy tuyến 01 này (Bãi Cháy-Vân Đồn và ngược lại) cứ 1 xe buýt kèm theo 2 xe khách Bãi Cháy - Cửa Ông của nghiệp đoàn xe khách vì vậy nếu bỏ khách họ vợt luôn”. Chúng tôi xuống điểm đón trả khách ở đầu cầu Bãi Cháy, đón xe buýt tuyến 03 Hòn Gai - Hoành Bồ, lên xe BKS 14M – 6401. Tuyến xe này lái phụ xe đều được trang bị đồng phục. Sau khi ngồi xuống ghế thì phụ xe tên Nguyễn Mạnh Cường lịch sự hỏi “Anh về đâu?” và lúc trả lại tiền thừa cho khách đưa bằng 2 tay. Xe đến điểm đón gần Bệnh viện Bãi Cháy thì có 1 thanh niên chân đau chống nạng và 1 phụ nữ bụng mang dạ chửa lên theo. Lúc này trên chuyếnxe đã hết chỗ ngồi và hơn chục người phải đứng, phụ xe Cường đến hàng ghế giữa nhỏ nhẹ nhờ 2 thanh niên nhường ghế cho 2 người đó và 2 thanh niên này vui vẻ đứng dậy. Anh Hoàng Văn Thắng nhà ở thị trấn Trới là khách đi cùng trên xe cho biết: “Từ khi có tuyến xe buýt này người dân chúng tôi đi lại thuận tiện hơn nhiều. Trước đây tôi ra Hạ Long thường đi xe máy vừa bụi bặm vừa lích kích mũ bảo hiểm. Nay đi xe buýt thế này mát mẻ, sạch sẽ, chất lượng, phong cách phục vụ của lái, phụ xe tương đối tốt. Việc nhà xe lịch sự nhờ những thanh niên khoẻ mạnh nhường ghế cho người tàn tật, phụ nữ bụng mang dạ chửa, phụ nữ bế con nhỏ, người già là việc làm thường xuyên của phụ xe buýt”. Đến điểm đỗ cuối cùng ở Hoành Bồ, chúng tôi lại lên xe buýt quay ngược lại Hạ Long với thời gian chạy xe của tuyến là 60 phút. 17 giờ 15 phút cùng ngày chúng tôi lại tiếp tục đón xe buýt tuyến 01 ở gần ngã tư Loong Toòng về cột 5, mặc dù mới từ Bến xe Bãi Cháy đến đây nhưng xe đã đông. Khi thu tiền, phụ xe đưa cuống vé. Một số hành khách thấy vậy đã hỏi phụ xe vì sao không đưa vé xe mà lại đưa cuống vé? Và nhận được câu trả lời: “Anh thông cảm chúng em hết vé, hiện Công ty đang in vé!”. Vì xe chật cứng người nên đi qua một số điểm xe không dừng đón khách, đến mỗi điểm xuống như: Toà án, Đông Bắc, Chợ Cột 5 phụ xe lại hô to xem có khách xuống không vì xe đông họ lo cho khách không nhìn thấy điểm xuống của mình.
Một hành khách đón xe buýt không đúng điểm quy định.
Có thể nhận thấy phương thức vận tải bằng xe buýt đã đem đến nhiều tiện ích cho người dân và tạo nên một nét văn minh đô thị. Qua thực tế cho thấy, việc xây dựng một nếp văn minh văn hoá trên xe buýt không chỉ được tạo ra bằng sự nỗ lực khắc phục thiếu sót, tồn tại của doanh nghiệp không thôi. Mà cần có sự quan tâm của các cấp, các ngành và nhất là sự đồng tình, hưởng ứng của người dân thông qua việc lên, xuống xe buýt đúng điểm đón theo quy định.
Thái Cảnh
Ý KIẾN - KIẾN NGHỊ Ông Đoàn Thế Xuyên, Giám đốc Công ty TNHH Phúc Xuyên: “Chúng tôi luôn cố gắng xây dựng văn minh xe buýt” Khi mở ra mô hình chở khách bằng xe buýt doanh nghiệp phải vừa làm, vừa học hỏi. Do vậy, chúng tôi luôn coi trọng chữ tín với khách hàng. Chúng tôi xác định bên cạnh việc cạnh tranh bằng giá cả, thì phải hoàn thiện phong cách phục vụ nhằm tạo nên nét văn minh xe buýt. Để thực hiện mục tiêu này ngay khi mới mở tuyến xe buýt song song với công tác tuyên truyền cho hành khách khi lên xe, Công ty còn cử nhân viên dùng xe máy đi vận động, hướng dẫn cho hành khách và đèo hành khách đến đúng điểm đón, trả khách. Cùng với đó, chúng tôi xây dựng mức thưởng 300% giá trị vé cho hành khách nào phát hiện và phản ánh về những hành vi gian lận quay vòng vé, hay không xé vé của lái xe, nhân viên bán vé. Để xây dựng nền nếp văn minh xe buýt, Công ty từng bước nâng cao đạo đức cho lái phụ xe (hiện toàn bộ nhân viên phục vụ trên xe buýt của Công ty đều được cấp chứng chỉ của Cục Đường bộ Việt Nam). Riêng tuyến Vàng Danh - Dốc Đỏ sẽ từng bước đầu tư phương tiện mới thay thế phương tiện hiện tại cho phù hợp với cơ sở hạ tầng của địa phương. Đồng thời Công ty sẽ nỗ lực mở thêm các tuyến buýt khác để liên kết các tuyến buýt thành mạng lưới buýt khép kín như: Uông Bí - Bãi Cháy, hay Bến Rừng - Ngã ba Biểu Nghi. Cùng với nỗ lực của doanh nghiệp thì các cấp, các ngành của tỉnh cũng cần xử lý, xử phạt những xe khác chiếm dụng điểm đỗ dừng của xe buýt. Đặc biệt hiện nay có xe 14M-4902 của Ngọc Thắng sơn màu giống xe buýt và thường xuyên quay đi quay lại tuyến Bãi Cháy - Hoành Bồ làm hành khách hiểu lầm về chất lượng của xe buýt. Hiện nay điểm đỗ, dừng hai đầu bến bãi vẫn chưa được các ngành chức năng triển khai xây dựng như quyết định của UBND tỉnh. Ông Ngô Sơn Hà, Giám đốc Công ty CP xe buýt Quảng Ninh: “Xe buýt của Công ty sẽ thực hiện đón, trả khách trong nội thị đúng điểm quy định” Việc phản ánh của hành khách về chất lượng phục vụ như: Dừng đỗ không đúng điểm; dùng cuống vé; bỏ khách trên tuyến xe buýt 01 Bãi Cháy - Vân Đồn của chúng tôi là có thực. Thực tế trên tuyến buýt 01 chúng tôi chạy có rất nhiều loại hình xe khách cạnh tranh, đặc biệt là các xe khách của Nghiệp đoàn xe khách Bãi Cháy - Cửa Ông. Trong khi đó đa phần người dân đều có thói quen đón xe và xuống xe ngay cửa nhà mình nhiều khi nếu xe không dừng, đỗ theo yêu cầu thì quay ra chửi lái, phụ xe. Còn việc dùng cuống vé đưa cho khách là vì lượng khách của tuyến này chiếm 60% là khách đi vé 3.000 đồng do việc in vé phải chờ thủ tục của cơ quan Thuế. Chúng tôi muốn in được sơ ri vé mới cũng mất khoảng 1 tuần trong khi tuyến xe không thể dừng do vậy doanh nghiệp phải chấp nhận chịu phạt hành chính. Còn hiện tượng có lúc xe bỏ không đón khách là do xe quá đông không thể cho lên thêm được trong khi giờ cao điểm tần suất là 10 phút/chuyến, doanh nghiệp chúng tôi luôn đặt mục tiêu đưa chất lượng dịch vụ phục vụ khách lên hàng đầu, các xe không chỉ đảm bảo chạy đúng giờ quy định kể cả khi trên xe không có khách nào và vào mùa hè khi xe không có khách cũng phải bật điều hoà nhiệt độ để đảm bảo phục vụ khách một cách tốt nhất. Cùng với đó chúng tôi cũng yêu cầu anh em lái xe cố gắng đến mức tối đa nhất việc đón trả,khách trong nội thị đúng điểm quy định. Ông Đặng Văn Mây, Trưởng phòng Vận tải - Công nghiệp (Sở GTVT): “Khách đi xe cần phối hợpgiám sát” Hiện nay nhiều người coi xe buýt là sản phẩm công ích. Xe buýt xuất hiện trên địa bàn tỉnh đã phục vụ nhân dân đi lại nhanh chóng thuận tiện, hiện giá cước đáp ứng được mọi đối tượng. Xe buýt đi vào hoạt động đã góp phần giảm thiểu các phương tiện cá nhân lưu thông trên đường, giảm ách tắc và tai nạn giao thông. Chính vì vậy, các cấp, các ngành của tỉnh luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cũng như các tuyến xe buýt hoạt động và bản thân các doanh nghiệp làm dịch vụ vận tải khách bằng xe buýt luôn có cố gắng vượt bậc nhằm tạo ra nét văn minh đô thị. Sở GTVT luôn yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đúng Quyết định số 34 của Bộ GTVT đối với doanh nghiệp khai thác tuyến xe buýt. Trong thời gian qua Sở cũng rất cố gắng dù chưa có vốn nhưng vẫn giao cho một doanh nghiệp trong ngành ứng vốn để cắm các điểm dừng xe buýt trên các tuyến, tạo cho các doanh nghiệp tổ chức các tuyến xe buýt cho đúng với quy định của UBND tỉnh. Theo tôi hành khách đi xe cần phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh tham gia giám sát tổ chức xe buýt để phục vụ việc đi lại của nhân dân một cách tốt nhất và theo đúng yêu cầu của UBND tỉnh. Các địa phương có tuyến xe buýt đi qua phải tạo điều kiện cho doanh nghiệp thực hiện tốt tuyến xe buýt. Cần xử lý nghiêm các phương tiện khác đỗ vào điểm dừng của xe buýt theo Luật Giao thông Đường bộ... Ông Bùi Nguyên Lâm, phường Cẩm Thạch, Cẩm Phả: “Cần nâng cao thái độ phục vụ” Khi tuyến xe buýt Bãi Cháy-Cẩm Phả được đưa vào hoạt động, chẳng riêng gì tôi mà những ai phải đi lại nhiều trên tuyến đường này đều rất phấn khởi. Chị bạn tôi trước đây phải đi nhờ xe của Trường Cao đẳng Nghề mỏ Hồng Cẩm thì bây giờ dùng vé tháng xe buýt. Cũng bởi thường xuyên đi lại trên tuyến đường này nên ngoài những điều tiện ích do dịch vụ xe buýt đem lại như: Sạch sẽ, an toàn, giá vé hợp lý... tôi thấy vẫn còn có điều chưa được, Công ty cần sớm khắc phục, đó là thái độ của nhân viên phục vụ. Thời gian đầu nhân viên phục vụ trên xe thường xuyên hướng dẫn hành kháchđón xe đúng điểm, nhường chỗ cho người già... với thái độ tận tình, đúng mực. Nhưng sau 8 tháng đi vào hoạt động, đến nay những cử chỉ đẹp này bị mai một dần. Cứ có khách vẫy là lái xe đỗ và phụ xe thu tiền, có khi chỉ trên đoạn đường dài khoảng 40m mà xe dừng tới 3 lần để đón khách nên đến khi xe chật thì lái xe đành bỏ qua hành khách mặc dù đứng chờ xe đúng điểm. Cần phải nói thêm rằng đối tượng phục vụ của xe buýt là những người có thu nhập thấp, nội trợ, học sinh, sinh viên... nên việc các bà, các cô nội trợ mang thực phẩm nên xe là điều khó tránh khỏi. Nhân viên phục vụ cần có thái độ nhã nhặn hướng dẫn hành khách cách bao gói, đựng đồ thế nào để không ảnh hưởng đến nhà xe, hành khách trên xe. Thiết nghĩ để xe buýt Quảng Ninh ngày càng phát triển và trở thành một nét đẹp của văn hoá Hạ Long, Công ty CP Xe buýt QN cần khắc phục những nhược điểm trên để tránh “đi theo vết xe đổ” của các xe chất lượng cao trước đây.
