Xe ôm, một nghề phổ biến khắp mọi nơi, nhưng nhiều nhất vẫn là ở các khu đô thị đang trong giai đoạn phát triển. Ở đâu nhu cầu hoạt động giao lưu, buôn bán càng sôi động thì ở đó càng có nhiều người hành nghề xe ôm. Thị xã Móng Cái là một trong những nơi như thế.
Mảnh đất cho nghề xe ôm phát triển...
Việc hành nghề xe ôm ở TX Móng Cái từ khi có tổ tự quản đã trật tự, ổn định hơn trước.
Móng Cái là một trung tâm thương mại, du lịch và dịch vụ vùng biên giới đang trên đà phát triển mạnh. Nhu cầu đi lại trong nội thị ở đây rất lớn. Và với tính chất vừa nhanh, vừa “cơ động”, nghề xe ôm trở nên đắc dụng. Chính vì thế, không chỉ dân Móng Cái (chủ yếu là nam giới) mà cả người ở các vùng lân cận, thậm chí từ tỉnh ngoài như: Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình v.v... đã ra đây hành nghề xe ôm. Dọc các tuyến phố, các điểm tham quan du lịch, cạnh chợ búa, khu vực Cửa khẩu v.v... người ta thấy đội quân xe ôm luôn sẵn sàng phục vụ khách.
Lặn lội, bươn trải suốt từ những năm 1990 ở Móng Cái bằng nghề xe ôm, anh Vũ Việt Kiều (quê ở Nam Định) tâm sự: “- Làm cái nghề này cũng cực lắm, nhưng được cái vốn đầu tư ban đầu không lớn, chỉ cần một chiếc xe máy là có thể hành nghề được rồi và thu nhập cũng tàm tạm, bình quân khoảng 100 - 150 nghìn đồng/ngày...”.
Anh Kiều cũng cho biết: Những năm 2004 trở về trước, những người làm nghề xe ôm ở Móng Cái hoạt động tự do, không có tổ chức nào quản lý. Và vì thế, chuyện tranh chấp bến bãi, giành khách v.v... diễn ra như cơm bữa. Còn khi không có khách thì lại tụ tập nhau chơi bài bạc; nhiều người thu nhập đã ít lại “nướng” vào các chiếu bạc đỏ đen, nên nghèo vẫn hoàn nghèo... Thậm chí, do hoạt động đơn lẻ, việc ai người ấy biết, nên nhiều anh em còn bị kẻ xấu trấn cướp xe, tài sản, có người bị uy hiếp về tính mạng nữa...
Vất vả, nguy hiểm là vậy nhưng do có những lợi thế như nói ở trên nên nghề xe ôm vẫn phát triển rất nhanh ở thị xã vùng biên này. Lực lượng tham gia hành nghề ngày một đông; tính đến thời điểm này, trên toànđịa bàn xã có khảng 2.000 người hành nghề xe ôm chuyên nghiệp. Với số lượng đông, hình thức hoạt động phân tán, riêng lẻ v.v... luôn là mối nguy, tạo môi trường thuận lợi cho các đối tượng phạm pháp trà trộn, ẩn náu! Vì thế, vấn đề đặt ra cho các cơ quan chức năng thị xã Móng Cái là phải có mô hình quản lý hiệu quả hoạt động của đội ngũ xe ôm trên địa bàn...
... Và mô hình tổ tự quản ra đời
Đầu năm 2005, Công an thị xã Móng Cái bắt đầu cho triển khai chuyên đề “Quản lý dịch vụ vận chuyển khách bằng xe mô tô”. Theo đó, dưới sự điều hành và hướng dẫn của công an các phường xã, những người hành nghề xe ôm được quản lý tập trung tại các tổ tự quản; đảm bảo các điều kiện về pháp lý và nhân thân; chấp hành nghiêm chỉnh luật giao thông và các quy định của Nhà nước; được trang bị quần áo đồng phục; biển hiệu v.v... Với phương thức này, hoạt động của đội ngũ xe ôm trên địa bàn dần đi vào nề nếp. Trao đổi với một số bác tài xe ôm, tại khu vực chợ 3 và Cửa khẩu Quốc tế, chúng tôi thấy họ tỏ ra rất hài lòng với cách quản lý theo tổ tự quản; đặcbiệt, vốn là dân lao động cả nên khi được nhóm lại với nhau theo tổ, ai cũng nhiệt tình chu đáo trong công việc hơn, biết đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong công việc và trong cuộc sống. Thiếu tá Đào Đình Thi, Phó trưởng Công an phường Trần Phú, nói: “-Hiện nay trên địa bàn phường có khoảng hơn 400 người hành nghề xe ôm, hoạt động ở 15 tổ, đội tự quản tại 15 điểm đón khách chủ yếu. Nếu trước đây ai muốn làm nghề xe ôm tuỳ ý thì nay có đội tự quản, thủ tục chặt chẽ hơn nhiều; phải có đơn xin hành nghề, lý lịch bản thân có xác nhận của chính quyền địa phương, giấy phép lái xe và bản cam kết thực hiện những quy định cụ thể do cơ quan chức năng đề ra v.v... Còn khi đã gia nhập tổ tự quản, các bác tài xe ôm được trang bị những kiến thức pháp luật, những biện pháp phòng ngừa đối với bọn tội phạm trấn, cướp xe v.v... Và một điều nữa cũng rất đáng nói, đó là thông qua công việc hàng ngày, những người lái xe ôm chính là “tai mắt” quan trọng cho cơ quan chức năng trong quá trình phát hiện, tố giác tội phạm...”.
Được hoạt động trong một tổ chức, dưới sự điều hành hướng dẫn của các tổ trưởng, tổ phó và cơ quan công an sở tại, ý thức chấp hành luật lệ giao thông của đội ngũ xe ôm đã được nâng lên một bước. Với phong cách cởi mở, nhiệt tình, họ thực sự đã tạo cho khách ấn tượng tốt đẹp khi đến Móng Cái. A Xing, một thanh niên 27 tuổi, người Quảng Tây (Trung Quốc) thường xuyên làm ăn buôn bán ở Móng Cái, nói với chúng tôi: “ -Ở Móng Cái, tôi rất thích đi xe ôm; không chỉ bởi sự tiện dụng và giá cả hợp lý mà còn bởi ở đây các tài xế xe ôm đều mặc đồng phục, có biển hiệu tên tuổi, nơi đậu đỗ xe v.v... nên cảm thấy yên tâm hơn...”.
Có lẽ đây không chỉ là nhận xét của riêng một mình A Xing mà là của khá đông khách từ phương xa đến Móng Cái! Chính điều đó đã góp phần tạo nên nét văn minh cho thị xã nơi địa đầu Tổ quốc này!
