“Vụ xà xẻo tiền hỗ trợ người nghèo ăn Tết, chính quyền địa phương không thể không biết vì không ai ở gần cơ sở hơn họ trừ khi họ là những người thực sự quan liêu và đáng bị trừng phạt” - Ông Nguyễn Đình Xuân - đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh lên tiếng.
Tắc trách
Công luận đang phẫn nộ vì hiện tượng cắt xét, xà xẻo tiền hỗ trợ người nghèo ăn Tết ở nhiều địa phương trong cả nước. Trong khi đó, một số lãnh đạo địa phương phân trần không hay biết. Bình luận của ông?
Ông Nguyễn Đình Xuân: - Chính quyền địa phương phải biết vì không ai ở gần cơ sở hơn họ trừ khi họ là những người thực sự quan liêu và đáng bị trừng phạt.
Việc để xảy ra tình trạng bớt xén, xà xẻo tiền cứu trợ cho người dân nghèo tại nhiều địa phương trong thời gian qua, theo tôi, do trình độ, năng lực cán bộ xã chỉ là một phần nhỏ, phần lớn hơn cả là công tác bố trí, quản lý cán bộ của cấp trên, là hiệu quả của các cơ chế kiểm tra, giám sát của cả hệ thống chính trị ở cơ sở.
Nếu chỉ vài người làm sai, thì còn cấp ủy Đảng, các đoàn thể, đại biểu Hội đồng nhân dân… sao không ai lên tiếng, can thiệp hay báo cáo lên cấp trên? Sao lại phải chờ đến khi nhân dân khiếu kiện, công luận bất bình rồi mới kiểm tra, xem xét?
Ngoài ra, tôi cũng đồ rằng, việc quản lý thu nhập cá nhân ở nước ta chưa được thấu đáo nên việc xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo nặng về cảm tính. Hơn nữa, tình trạng kinh tế của mỗi gia đình thay đổi liên tục nên rất dễ có sai sót trong việc xác định đối tượng.
Ngoài ra, Chính phủ hỗ trợ cho hộ nghèo với mức tối đa lên đến 1 triệu đồng/hộ trong khi các hộ cận nghèo có thu nhập chênh lệch không đáng kể lại không được đồng nào dẫn đến việc so bì, gây khó xử cho chính quyền cơ sở. Việc vận động một ít cho các hộ cận nghèo, các hộ đang gặp khó khăn có lẽ xuất phát từ đó.
Những vụ việc đau lòng này là do năng lực cán bộ cấp cơ sở còn yếu kém hay do chính lòng tham của một số người?
- Do cả hai. Và lòng tham của một số người không chỉ là tham tiền mà còn là tham quyền lực, họ muốn được ban phát, hành xử theo kiểu quan lại phong kiến ngày xưa.
Vợ chồng chị Nguyễn Thị Hoa (xóm 5, xã Phú Phong, H. Hương Khê, Hà Tĩnh) ở trong ngôi nhà lụp xụp nhưng không được nhận đồng hỗ trợ nào.
Cơ quan dân cử mờ nhạt
Trách nhiệm của các cơ quan dân cử tại các địa phương như thế nào khi đã để xảy ra tình trạng ăn chặn, bớt xén tiền hỗ trợ cho người nghèo?
- Đáng tiếc là họ đã tỏ ra rất mờ nhạt. Họ đã không nắm vững pháp luật hoặc có nhưng không dám nói ra vì các mối quan hệ phức tạp ở địa phương.
Cụ thể các mối quan hệ phức tạp này là như thế nào?
- Đó là các mối quan hệ bà con, dòng họ, phe cánh. Người nào nói khác, làm khác đa số thì dù đúng cũng rất dễ bị cô lập, dèm pha sau này.
Và dân thiếu thông tin
Chúng ta đang rất nỗ lực để xây dựng một nhà nước pháp quyền. Tuy nhiên đây không phải là lần đầu tiên việc ăn chặn tiền hỗ trợ người nghèo bị phát giác. Còn nhớ cách đây chưa lâu, báo chí cũng đã phanh phui nhiều vụ việc liên quan đến chuyện một số cán bộ cấp cơ sở rút ruột tiền cứu trợ đồng bào bị bão lụt, tiền ủng hộ người nghèo, người tàn tật…. ?
- Điều đó thật đau lòng. Đó chính là vấn đề lớn cần khắc phục nếu muốn xây dựng một nhà nước pháp quyền.
Luật pháp, chính sách của nhà nước phải được thực thi một cách chính xác, công bằng ở bất cứ nơi nào trên toàn lãnh thổ.
Tôi được biết, có nơi những gói quà tình nghĩa cho người nghèo cũng đã bị rút ruột ít nhiều. Bản thân tôi cũng đã phải rất cẩn thận trong việc chọn người thực hiện việc mua và tặng quà tết cho 140 hộ nghèo sống ven rừng trong dịp tết vừa qua.
Vậy rồi đây chúng ta phải làm gì để các “quan tham” dù có muốn cũng không thể tham nổi?
- Rõ ràng chúng ta cần phải tăng cường quy chế dân chủ cơ sở và công tác giám sát ở địa phương. Việc nhỏ như vậy mà còn sai sót thì việc lớn hơn ắt khó hoàn thành.
Các ông “quan tham” chắc chắn sẽ không dám làm như vậy nếu biết sự việc sẽ được phanh phui trước công luận, họ sẽ bị xử phạt nghiêm khắc và người dân chắc chắn sẽ phản ứng ngay từ đầu nếu họ được cung cấp thông tin một cách đầy đủ hơn.
