Hiệp hội thép Việt Nam đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ về việc nhập thép cây của Trung Quốc gắn mác thép Việt Ý bán ở Việt Nam.
Hiệp hội thép cho biết hiện nay do dư thừa thép, Trung Quốc đang áp dụng chính sách khuyến khích xuất khẩu sản phẩm thép sang các nước trong khu vực bằng biện pháp giảm 8% thuế VAT khi xuất khẩu, nhưng lại hạn chế xuất khẩu bán sản phẩm (phôi thép) bằng cách tăng thuế xuất khẩu phôi thép từ 5 lên 10%.
Vì vậy, giá sản phẩm thép xuất sang Việt Nam rẻ hơn giá phôi gây khó khăn rất lớn cho sản xuất thép trong nước. Thép cuộn Trung Quốc nhập khẩu vào Việt Nam với giá rẻ hơn thép sản xuất trong nước lại dễ bán lẫn lộn với thép cuộn Việt Nam đã khiến một số nhà máy phải ngừng sản xuất thép cuộn.
Riêng thép cây sản xuất tại Trung Quốc bắt buộc phải có nhãn mác ghi trong cây thép nên chưa vào được thị trường Việt Nam vì người tiêu dùng chưa tin tưởng chất lượng thép cây do Trung Quốc sản xuất và đã quen dùng thép cây thương hiệu Việt Nam.
 |
| Hiệp hội thép VN lo ngại thép Trung Quốc giá rẻ sẽ gây ảnh hưởng đến sản xuất trong nước.( Ảnh công ty Gang thép Thái Nguyên) |
Chính vì lý do nêu trên, gần đây Công ty cổ phần thép Việt Ý (thuộc Tổng công ty Sông Đà, Bộ Xây dựng), thành viên Hiệp hội thép Việt Nam đã sang ký hợp đồng thuê 1 Công ty Trung Quốc sản xuất đợt đầu 5000 tấn thép C3 mang nhãn mác Việt Ý (VIS) để về bán ở Việt Nam.
Việc làm trên đây đã gây phản ứng ở tất cả các Công ty sản xuất thép trong Hiệp hội thép Việt Nam nên đã có cuộc họp ngày 5/3/2007 để Giám đốc các Công ty sản xuất thép trong Hiệp hội phát biểu, phân tích những ảnh hưởng sẽ xảy ra trước mắt và lâu dài đối với sản xuất thép trong nước. Các Công ty Liên doanh và Công ty 100% vốn nước ngoài cũng biểu thị sự lo ngại khi đã đầu tư vào ngành công nghiệp thép của Việt Nam.
Hiệp hội thép Việt Nam sau khi tham khảo ý kiến của tất cả các Công ty sản xuất thép và một số Công ty tư vấn luật pháp đã gửi Công văn đến Bộ Công nghiệp, Bộ Thương mại, Bộ KHCN, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và các cơ quan có liên quan như Cục sở hữu trí tuệ, Tổng cục hải quan, Tổng cục tiêu chuẩn đo lường, Cục Cạnh tranh, Cục quản lý thị trường trong nước để xin ý kiến chỉ đạo với mong muốn ngăn chặn việc làm này vì những lý do sau:
- Đây là việc làm đầu tiên của 1 Công ty thép ở Việt Nam bán nhãn hiệu cho 1 nhà sản xuất Trung Quốc rồi nhập khẩu về bán ở Việt Nam kiếm lời. Thực tế là tiêu thụ hàng hoá giá rẻ của Trung Quốc đúng với ý đồ của Trung Quốc (bán giá phôi cao hơn giá sản phẩm) để xâm chiếm thị trường các nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam.
- Sản xuất trong nước chắc chắn sẽ bị đình đốn, sẽ có một số Công ty theo cách của Công ty cổ phần thép Việt Ý, ngừng sản xuất để đi buôn thép Trung Quốc như đã xảy ra với thép cuộn những tháng gần đây. Việc làm của công nhân ngành thép sẽ gặp khó khăn, nhất là những Nhà máy có lượng công nhân lớn như Công ty gang thép Thái Nguyên, Công ty thép miền Nam, tạo ra một áp lực về xã hội rất lớn.
- Người tiêu dùng sẽ bị lẫn lộn giữa cây thép sản xuất ở Việt Nam và cây thép sản xuất ở Trung Quốc vì cây thép không ghi rõ xuất xứ của sản phẩm (Công ty cổ phần thép Việt Ý chỉ có Eteket cho cả bó thép nhập khẩu nên khi tới người sử dụng sẽ bị lẫn lộn). Việc làm này vi phạm qui định về ghi nhãn mác hàng hoá, ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng.
- Việc làm của Công ty cổ phần thép Việt Ý trước mắt có thể bán thép rẻ hơn thép sản xuất trong nước nhưng về lâu dài khi sản xuất trong nước bị đình đốn, Việt Nam đơn thuần trở thành nước tiêu thụ sản phẩm thép của nước ngoài thì giá sẽ do nước ngoài quyết định hoàn toàn. Việc làm này có thể là tiền lệ cho các ngành sản xuất khác trong nước như may mặc, da giầy …
Hiện nay, ngành thép đã đầu tư lớn cho sản xuất phôi trong nước, năm 2006 đã sản xuất được 1,4 triệu tấn (40% nhu cầu), năm 2007 sẽ sản xuất 2 triệu tấn (tự túc 50%) và sẽ nâng dần tới mức sản xuất 3,4 - 4,5 triệu tấn phôi vào năm 2010. Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, các công trình đầu tư FDI và các Liên doanh cho ngành thép với mức đầu tư từ 500 triệu đến trên 1 tỷ đô la đã được cấp phép. Hiện tại dự án thép liên hợp và dự án khai thác Mỏ Thạch Khê với mức đầu tư 4 - 5 tỷ USD đang được tích cực thảo luận để khởi công thực hiện.
Chính vì thế việc bảo vệ cho sản xuất thép trong nước ở những năm đầu của lộ trình hội nhập là vô cùng cần thiết để kêu gọi đầu tư trong và ngoài nước. Cho tới nay, Hiệp hội thép Việt Nam chưa nhận được ý kiến chỉ đạo của Bộ ngành liên quan để xử lý việc làm nêu trên của Công ty cổ phần thép Việt Ý.
Hiệp hội thép Việt Nam xin trình bày với Thủ tướng Chính phủ, xin Thủ tướng chỉ đạo cho các Bộ ngành liên quan giải quyết nhanh chóng kiến nghị của ngành thép, ngăn chặn việc làm trên đây của Công ty cổ phần thép Việt Ý và đề ra các giải pháp để bảo vệ sản xuất trong nước, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành thép trong nước lớn mạnh và phát triển trong quá trình hội nhập quốc tế.
