Xã Quảng Lợi, cùng với Quảng An, Quảng Lâm hiện là 3 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất huyện Đầm Hà. Trong đó, số hộ nghèo của Quảng Lợi vẫn còn 151 hộ (chiếm 25%). Để hạ được tỷ lệ này xuống dưới 10% đạt tiêu chí hộ nghèo đối với xã miền núi trong 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới thì Quảng Lợi cần cố gắng rất nhiều.
Đồng chí Nguyễn Văn Tuy, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết: “Quảng Lợi cũng đã rất cố gắng nỗ lực. Bằng chứng là năm 2011, số hộ nghèo của Quảng Lợi chiếm hơn 300 hộ (51%) nhưng bước sang năm 2012 đã giảm được hơn 150 hộ. Để đạt được kết quả này, Quảng Lợi đã rất tích cực phát triển các mô hình xoá nghèo. Thế nhưng, giải quyết xong khó khăn này thì lại sinh ra khó khăn khác”. Tìm hiểu được biết, năm 2010, Hội LHPN xã Quảng Lợi đã vận động chị em phát triển mô hình trồng nấm rơm và có 30 chị em tham gia. Đầu năm 2011 mô hình nhân rộng và đã thu hút được 60 hộ trong xã tham gia. Theo đánh giá, mô hình này hợp với xã thuần nông như Quảng Lợi, vì nguồn nguyên liệu từ rơm rất nhiều. Bà con trồng nấm chỉ phải đầu tư ban đầu khoảng 3-4 triệu đồng, nếu làm ăn thuận lợi thì có thể thu hoạch nấm quanh năm, ước tính doanh thu khoảng 13-15 triệu đồng/hộ/năm. Dự tính là vậy, nhưng sản phẩm nấm rơm làm ra chủ yếu bán cho bà con trong xã, không vươn ra được các thị trường xa hơn. Khi nhiều người làm, nấm tiêu thụ khó hơn vì người bán nhiều hơn người mua. Nấm rơm lại dễ hỏng, khó bảo quản, hoặc phải bảo quản tốn kém nên thu không đủ chi. Làm nhiều sợ không bán được, làm ít thì không thu hút được các lái buôn từ xa đến gom hàng. Bà con chán nản, nhiều người bỏ nghề, đến nay cũng chỉ còn lác đác rất ít hộ trong xã trồng nấm.
Cũng trong năm 2010, mô hình trồng mía tím được phát triển tại xã. Ban đầu nhiều người dân còn ngần ngại, không biết có làm được hay không. Hội LHPN xã đã phải đứng ra đảm nhận trồng khoảng 1,5ha. Khi triển khai mô hình trồng mía, bà con được huyện hỗ trợ 50% tiền phân bón, xã hỗ trợ 30% tiền giống. Nhờ vậy, năm 2012, Quảng Lợi đã đưa diện tích trồng mía tím lên 8ha với 90 hộ dân tham gia trồng mía. Một lãnh đạo của xã Quảng Lợi cho hay: “Hiện nay, nhiều cánh đồng mía đã được thu hoạch, đã và sẽ đem lại cho bà con một nguồn thu lớn ước tính khoảng 120-150 triệu đồng/ha. Cây mía phát triển thuận lợi lại không gặp rủi ro cao như khi đầu tư vào nuôi lợn, gà, hay trồng nấm”. Tuy thế, đồng chí lãnh đạo này cũng không giấu được vẻ lo lắng: “Quảng Lợi là xã vùng khó khăn, hệ thống giao thông liên thôn, liên xã, tuy đã được cứng hoá nhưng xa quốc lộ. Trong khi đó, một số xã nằm giáp QL18A cũng trồng mía mà thị trường mía tím hầu như chỉ bó hẹp ở mấy thành phố khu vực trung tâm tỉnh. Vậy khi diện tích mía được phát triển rộng ở Quảng Lợi liệu có thu hút được các lái buôn đến với xã hay không? Vụ mía năm 2010, 2011, sản phẩm tuy bán tốt, nhưng chủ yếu là tiêu thụ trong xã. Quảng Lợi cũng biết rằng nhiều xã ở huyện Hải Hà đã chuyển sang mô hình trồng mía đường. Ở Hải Hà, nhờ làm tốt công tác tiếp thị nên xuất khẩu được mía đường sang Trung Quốc còn Đầm Hà nếu có chuyển đổi sang trồng mía đường cũng chẳng biết bán ở đâu”.
Cũng theo cán bộ xã đó thì việc vận động người nông dân phát triển các mô hình sản xuất đã khó, nhưng để tạo được lòng tin của nông dân thúc đẩy họ tăng gia sản xuất còn khó hơn. Khi sản phẩm họ làm ra không tiêu thụ được người nông dân lại lâm vào cảnh lao đao vì thua lỗ, trong khi họ phải đi vay vốn. Hiện tại ở xã có 1 hộ nuôi hơn 100 con lợn, nhưng ước tính sẽ thua lỗ khoảng vài chục triệu đồng. Vì nghịch lý hiện nay giá lợn hơi thấp, nhưng giá cám lại tăng khiến người nông dân càng đầu tư vào chăn nuôi càng thất vọng, hộ nghèo cũng dè dặt khi muốn xoá nghèo bằng hướng chăn nuôi. Tuy hàng năm huyện Đầm Hà và xã Quảng Lợi rất chú trọng công tác đào tạo nghề cho nông thôn, nhưng người nông dân chỉ được học cách làm ra sản phẩm mà không được học cách bán sản phẩm của mình thế nào, vì thế mới vừa làm vừa lo.
Công Thành
