Để giải quyết vấn đề xử lý nước thải, trong 5 năm trở lại đây, TP Hạ Long đã đầu tư và cho đi vào hoạt động hai nhà máy xử lý nước thải là Bãi Cháy và Hà Khánh do Công ty CP Môi trường Đô thị Hạ Long quản lý.
Tổng công suất hoạt động của hai nhà máy đạt trên 10.000m3/ngày. Công nghệ xử lý nước thải tại hai nhà máy được đánh giá là tiên tiến, hiện đại có tầm nhìn xa, cho phép TP Hạ Long chủ động xử lý, bảo vệ môi trường cho đô thị trung tâm và khu du lịch trọng điểm không chỉ trong hiện tại mà còn đáp ứng trong nhiều năm sau. Có thể nói, sau một thời gian đi vào hoạt động, hiệu quả của hai nhà máy xử lý nước thải đã từng bước được khẳng định. Vấn đề xử lý nước thải sinh hoạt tại khu du lịch Bãi Cháy và khu trung tâm Hòn Gai đã được giải quyết, góp phần cải thiện môi trường các khu trung tâm của thành phố ngày một trong sạch hơn. Thế nhưng, việc xử lý nước thải hiện nay vẫn còn tồn tại khá nhiều khó khăn, bất cập.
Hệ thống xử lý nước thải tại Nhà máy xử lý nước thải Hà Khánh vận hành khó ổn định do lượng nước thải về không đều.
Thực tế tại Chợ Hạ Long I - một trong những địa điểm được coi là có lượng rác ứ đọng tại các cống thoát nước lớn của TP Hạ Long, qua quan sát cho thấy, hầu hết trong các ống cống thoát nước đều chứa đựng rất nhiều rác thải, trong đó nhiều loại rất khó phân huỷ như bao, túi ni - lông. Đặc biệt, tại một số điểm kinh doanh của chợ như khu buôn bán hải sản lượng rác ứ đọng rất nhiều. Nguyên nhân là do các tiểu thương đổ trực tiếp nước cùng phế thải khác xuống cống. Trong khi đó, những nắp ống cống tại đây có khe hở quá lớn khiến cho các loại rác thải này cùng với nhiều phế phẩm khác lọt xuống. Chị Nguyễn Hằng, một tiểu thương tại chợ bức xúc: Những rác thải dưới cống thế này đã tồn tại ở đây lâu rồi và ngày càng có nguy cơ đầy lên. Trời nắng thì mùi hôi thối bốc lên nồng nặc còn những hôm trời mưa nước không thoát kịp, cứ lênh láng trên mặt đường, rất mất vệ sinh. Hệ thống cống thế này rõ ràng không thể đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Không chỉ tại Chợ Hạ Long I, nhiều điểm cống thoát nước trên địa bàn thành phố hiện đã có hiện tượng rác ứ đọng dẫn đến tình trạng nước thải khó về đến các nhà máy xử lý. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, anh Bùi Minh Dũng, Đội trưởng Đội xử lý nước thải, Công ty CP Môi trường Đô thị Hạ Long nói: Để hạn chế tình trạng này, các nhà máy xử lý nước thải trên địa bàn đã phải tăng cường lực lượng đi nạo vét rác thường xuyên tại các cống bao, giúp hệ thống nước thải được lưu thông. Nếu như trước đây mỗi nhà máy chỉ có khoảng 2-3 công nhân làm nhiệm vụ này thì nay con số này đã lên tới hơn chục người. Riêng Nhà máy xử lý nước thải Hà Khánh luôn thường trực 7 công nhân làm công việc này hàng ngày. Thế nhưng cũng chỉ giải quyết được nhất thời chứ không thể là biện pháp cho lâu dài được vì nhiệm vụ của nhà máy không phải là đi thu gom rác thải. Nếu người dân cứ xả rác ra thẳng cống thế này, lực lượng nạo vét, thu gom rác thải tại các nhà máy cũng không thể làm xuể được.
Bên cạnh đó, việc xử lý nước thải tại các nhà máy hiện nay không chỉ khó do nước thải về không đều mà ngay trong chính lượng nước đưa về cũng chưa đạt “đúng chuẩn”. Chuẩn ở đây phải là nước thải sinh hoạt. Anh Dũng cho biết thêm: Đối với các cơ sở sản xuất lớn có thải nước ra môi trường thì cũng đã qua quá trình xử lý trước ngay tại cơ sở rồi. Thế nhưng đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, đặc biệt là các cửa hiệu giặt là (đang xuất hiện khá nhiều ở Bãi Cháy) thì chẳng qua xử lý gì mà đổ thẳng xuống cống. Cũng chẳng có đơn vị nào có trách nhiệm quản lý thấu đáo vấn đề này. Do đó, nhà máy vẫn phải xử lý lượng nước pha lẫn như vậy, có xử lý thì cũng không thể hiệu quả như mong muốn được.
Có thể thấy, trong thời gian qua, TP Hạ Long đã rất cố gắng trong việc xử lý nguồn nước thải, cải thiện môi trường sống. Tuy nhiên, thực tế là lượng nước thải ngày một tăng mà phạm vi xử lý nước thải của hai trạm lại chỉ hoạt động tại trung tâm du lịch Bãi Cháy và 6 phường ở trung tâm Hòn Gai. Như vậy, nước thải ở các khu vực khác trên địa bàn chưa qua xử lý vẫn được xả trực tiếp ra môi trường. Mặt khác, ngay tại những nơi được xử lý nước thải vẫn có những bất cập kể trên. Do vậy, một mặt TP Hạ Long cần tiếp tục đầu tư hệ thống xử lý nước thải hoàn thiện hơn. Trong đó, quan trọng nhất là khâu khảo sát thiết kế địa điểm đặt hệ thống ống cống phải thật sự phù hợp. Mặt khác, cũng cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa chính quyền, các đơn vị làm nhiệm vụ xử lý chất thải và người dân mới có thể giải quyết vấn đề nước thải một cách triệt để được.
