Cùng với sự phát triển nhanh của các đô thị, rác thải đang trở thành thách thức lớn cho mục tiêu phát triển bền vững. Hiện tượng rác thải bị ứ đọng ở một số đô thị từ lâu đang trở nên báo động.
Hiện nay trên địa bàn tỉnh đang phải đối mặt với các vấn đề ô nhiễm môi trường, nhất là tình trạng ô nhiễm do rác thải gây nên. Giải quyết vấn đề này không đơn thuần là công việc của các cơ quan chức năng, mà rất cẩn sự đồng thuận của cộng đồng. Cùng với hàng ngàn tấn chất thải từ sản xuất công nghiệp, bệnh viện, theo ước tính lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh trên 500 tấn/ngày. Riêng TP Hạ Long có khoảng 180 tấn rác/ngày. Mặc dù thời gian qua các đơn vị đã cố gắng nâng cao năng lực thu gom và xử lý, nhưng tỷ lệ thu gom chỉ đạt khoảng 70%. Chất thải rắn hiện đang phải xử lý bằng phương pháp chôn lấp, trong khi tất cả các bãi rác theo quy hoạch đã trong tình trạng quá tải. Theo các cơ quan chức năng, phương pháp chôn lấp vừa gây ô nhiễm không khí xung quanh khu vực, vừa gây cứng hóa nguồn nước. Không những thế, phương pháp này còn gây lãng phí về diện tích đất vốn đã rất khan hiếm, nhất là ở các đô thị. Mặc dù chi phí rẻ và thời gian xử lý ngắn, nhưng đây không phải là phương pháp cho một môi trường bền vững. Một cách làm khác cũng được tính đến, đó là xử lý rác bằng công nghệ thiêu hủy. Đây là giải pháp đang được các nước tiên tiến áp dụng. Mặc dù đó là công nghệ hiện đại, nhưng điều kiện kinh tế nước ta chưa cho phép, vì chi phí quá đắt. Để khắc phục những nhược điểm trên, Công ty cổ phần Xử lý chất thải Hạ Long đã đầu tư xây dựng Nhà máy Xử lý rác bằng công nghệ sinh học tại phường Hà Khánh (TP Hạ Long). Nhà máy có công suất xử lý 150 tấn rác/ngày với tổng giá trị đầu tư trên 63 tỷ đồng. Công nghệ và thiết kế chế tạo thiết bị của chính Chủ tịch HĐQT Công ty - ông Vũ Quỳnh. Sáng chế đã được Cục Sở hữu Công nghiệp (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp bằng sáng chế và bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Thực chất việc xử lý rác bằng công nghệ sinh học là một quy trình sản xuất khép kín. Rác thải sinh hoạt sau khi thu gom sẽ được đưa vào băng tải để phân loại. Rác hữu cơ được tách riêng, sau đó nghiền nhỏ và trộn với các loại chất thải có chứa nhiều vi sinh vật rồi đem ủ sinh học hiếu khí tốc độ cao, lên men trong các bioreactor trong khoảng 10-15 ngày. Theo phương pháp này, rác trở thành nguồn tài nguyên quý giá: Khí sinh học và phân vi sinh. Kết quả phân tích thành phần rác thải sinh hoạt cho thấy, thành phần rác hữu cơ của ta chiếm khoảng 45-55%, là tỉ lệ cao nên rất thích hợp với phương pháp xử lý bằng công nghệ sinh học. Với việc ứng dụng công nghệ này bước đầu đã cho kết quả đáng khích lệ. Mỗi tấn rác thải hữu cơ sau khi xử lý sẽ thu được khoảng 10-15% phân vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhờ xử lý bằng công nghệ sinh học, bước đầu rác đã đem lại hiệu quả kinh tế. Sản phẩm phân vi sinh của nhà máy xử lý rác bằng công nghệ sinh học đã được bán ra thị trường. Sau khi đi vào hoạt động ổn định mỗi năm nhà máy xuất xưởng khoảng 300.000 tấn phân vi sinh. Ngoài sản xuất phân vi sinh thì nhựa, nilon các loại được xử lý sạch, tái chế thành hạt nhựa; các chất vô cơ khác được bổ sung phụ gia, xi măng qua hệ thống thiết bị thuỷ lực nén thành các vật liệu xây dựng. Bên cạnh đó, điểm đáng chú ý là toàn bộ nước thải phát sinh trong quá trình phân loại, xử lý được đưa ra hệ thống xử lý nước thải rồi quay vòng để cung cấp nước cho các bể phân loại, không thải ra môi trường.
Phân loại rác trước khi ủ lên men hiếu khí tốc độ cao tạo thành phân vi sinh phục vụ sản xuất nông nghiệp tại Nhà máy Xử lý rác thải Hạ Long.
Xử lý rác bằng công nghệ sinh học có thể khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường không khí và ô nhiễm nguồn nước, đồng thời tiết kiệm được diện tích đất. Bằng công nghệ này, chắc chắn trong tương lai không xa, chúng ta sẽ khai thác thêm được một nguồn năng lượng mới phục vụ sản xuất, đồng thời giải quyết được tình trạng ứ đọng rác thải, góp phần làm sạch môi trường sinh thái. Nhưng, để công nghệ này đem lại hiệu quả tốt hơn, ngoài sự đầu tư của Nhà nước, sự hỗ trợ của các tổ chức, rất cần có sự đồng thuận của cả cộng đồng trong việc phân loại rác tại nguồn phát thải.