Thời gian qua tình trạng đua nhau lấn chiếm đất và chuyển nhượng trái phép, của các hộ dân ở thị trấn Cái Rồng (Vân Đồn) cho thấy sự thiếu cương quyết trong vấn đề xử lý của chính quyền địa phương (Báo Quảng Ninh đã có bài phản ánh).
Hiện Vân Đồn đang trở thành điểm “nóng” về quản lý đất đai trên địa bàn Quảng Ninh qua những vi phạm nghiêm trọng mà Đoàn kiểm tra liên ngành của tỉnh phát hiện ra.
Nhiều hộ dân ở thị trấn Cái Rồng (Vân Đồn) tự ý phun cát tạo mặt bằng xây dựng nhà trái phép.
Vừa qua, Đoàn kiểm tra liên ngành và các ngành chức năng của tỉnh đi kiểm tra 60 tổ chức và 78 dự án đầu tư trên địa bàn huyện Vân Đồn. Qua kiểm tra cho thấy suốt một thời gian dài (2003-2010) công tác quản lý về tài nguyên môi trường, xây dựng của huyện Vân Đồn chưa chặt chẽ. Trong những năm 2003, 2004 UBND huyện Vân Đồn đã phải ban hành tới 152 quyết định xử lý vi phạm hành chính đối với các trường hợp vi phạm lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép ở khu vực cảng Cái Rồng. Tuy nhiên, cũng chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa”. Hầu hết những trường hợp vi phạm đều không thực hiện quyết định xử phạt, ngược lại còn tiếp tục tôn tạo, lấn chiếm và làm các công trình trên đất lấn chiếm. Theo thống kê của của UBND huyện Vân Đồn hiện trên địa bàn có 426 hộ dân lấn chiếm đất đai và xây dựng trái phép, tập trung chủ yếu ở thị trấn Cái Rồng và xã Hạ Long. Không chỉ những hộ dân mà chủ đầu tư của các dự án cũng vi phạm về quy hoạch và các thủ tục về đất đai, sử dụng đất không đúng mục đích như doanh nghiệp tư nhân Hùng Sơn (xã Hạ Long) xây dựng khu nhà nghỉ trên đất lâm nghiệp. Công ty CP Lâm Vân kinh doanh dịch vụ du lịch trên phần diện tích đất giao rừng. Bên cạnh đó, công tác giao đất trồng rừng cho các cá nhân và hộ gia đình của huyện năm 1994 sai đối tượng và vượt hạn mức nhưng chưa được xử lý. Điển hình như các trường hợp bà Đỗ Thị Kim Oanh trú tại quận Phú Nhuận (TP Hồ Chí Minh) được giao 52 ha, Nguyễn Thành Kim (Cẩm Phả) được giao 407 ha; Nguyễn Thị Hải (Quan Lạn) 1.441 ha... Đáng lo ngại tình trạng nhiều dự án không có hồ sơ về sử dụng đất mà chỉ dựa vào sổ giao đất trồng rừng tự ý san gạt và xây dựng công trình phục vụ mục đích kinh doanh của mình như: Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Chiến Thắng (lấn chiếm 1,1 ha ngoài ranh giới được thuê); Công ty CP Thuỷ sản Minh Khuê (thực hiện nuôi trồng thuỷ sản khi chưa được chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền); Công ty TNHH Công nghệ Việt Mỹ (chưa có hồ sơ thủ tục về quy hoạch, đất đai nhưng đã xây dựng 6 nhà nghỉ và 1 nhà sàn). Vi phạm nghiêm trọng hơn là Dự án xây dựng trường THCS - THPT Trần Khánh Dư của Công ty CP Đầu tư phát triển giáo dục Vân Sơn được UBND tỉnh cho phép nhận chuyển giao của Công ty Xây dựng phát triển hạ tầng Quảng Ninh từ năm 2007. Dự án có diện tích 32.000m2, hiện mới GPMB được khoảng 16.000m2 và chưa được cấp giấy CNQSDĐ và giấy phép xây dựng cũng như các thủ tục về đất đai theo quy định. Tuy nhiên, Công ty CP Đầu tư phát triển giáo dục Vân Sơn đã tổ chức công khai quy hoạch, cắm mốc ranh giới quy hoạch và xây dựng xong ngôi trường cao 2 tầng với 8 phòng học đưa vào sử dụng từ tháng 9-2010.
Cùng với đó, công tác quy hoạch cũng không được một số chủ đầu tư chấp hành nghiêm túc. Có 4 đơn vị chưa công khai quy hoạch, cắm mốc tại thực địa. 3 dự án xây dựng không đúng quy hoạch gồm: Khu du lịch sinh thái VIT Hạ Long (Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Hạ Long); Khu du lịch sinh thái Vân Hải (Công ty CP Viglacera Vân Hải); Dự án công viên cây xanh cảnh quan tại đảo Cặp Tiên 2 (Công ty TNHH Trường Toàn). Nguyên nhân của thực trạng này một phần do các chủ đầu tư không liên hệ với cơ quan chức năng để được hướng dẫn. Mặt khác cũng cần phải nói thêm rằng sự vào cuộc kiểm tra của các ngành cũng như chính quyền địa phương chưa kịp thời đã dẫn đến tình trạng trên. Có thể khẳng định, trên thực tế, kế “cầm cự” để đối phó với cơ quan chức năng của những hộ, doanh nghiệp vi phạm đất đai ở đây cùng với sự thiếu quyết liệt của nhà quản lý đã dẫn đến vụ việc ngày càng nghiêm trọng và kéo dài nhiều năm qua.
Trên đây mới chỉ là một vài những điển hình về lấn chiếm đất đai ở Vân Đồn đã diễn ra trong suốt thời gian dài. Tình trạng này không những để lại hậu quả đáng tiếc về môi trường mà còn phá vỡ cảnh quan cũng như quy hoạch chung trên địa bàn huyện. Điều đó cho thấy nhận thức của các hộ dân, doanh nghiệp trong việc tuân thủ các quy định pháp luật còn hạn chế. Tuy nhiên, điều đáng nói hơn là công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường, xây dựng ở địa phương còn buông lỏng, chưa có biện pháp xử lý kiên quyết và hữu hiệu. Đây cũng là bài học cho các địa phương khác nếu không có sự quản lý chặt chẽ, cương quyết ngay từ đầu để tình trạng lấn chiếm đất đai trở thành phong trào và “sự đã rồi” thì việc xử lý sẽ khó khăn hơn bao giờ hết.
