Với những lợi thế của mình, Móng Cái được xem như mảnh đất màu mỡ thu hút nhiều dự án trong và ngoài nước tham gia đầu tư. Nhiều dự án được triển khai đi vào hoạt động mang lại hiệu quả thiết thực nhưng cũng có không ít dự án mà cụ thể là 27 dự án đã được TX Móng Cái rà soát trong tháng 5 vừa qua triển khai không đúng mục đích hoặc chưa triển khai, triển khai chậm. Trong đó, 6 dự án “trá hình” được các chủ đầu tư tự ý chuyển đổi, sử dụng sai mục đích bằng việc chia đất, xây nhà theo kiểu căn hộ cho các hộ dân thuê để ở và kinh doanh.
Theo các cơ quan chức năng của TX Móng Cái, nguyên nhân của sự việc nêu trên là do nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính và chỉ muốn lợi dụng những chính sách thông thoáng của Nhà nước, các cơ chế cởi mở của địa phương lập nên những dự án “khống”, dự án “ma”. Và rồi khi đã được phê duyệt thì nhanh chóng chuyển nhượng để thu lời bất chính.
Điển hình như dự án Trạm đại diện kiêm nhà nghỉ, cửa hàng giới thiệu sản phẩm và dịch vụ của Liên minh Hợp tác xã và Doanh nghiệp ngoài Quốc doanh Quảng Ninh. Dự án này đã được UBND tỉnh phê duyệt và cho thuê đất tại Đại lộ Hoà Bình, phường Trần Phú, TX Móng Cái theo Quyết định số 1905/QĐ-UB (ngày 31-7-2000) với diện tích đất sử dụng là 3.226 m2, trong thời hạn 50 năm. Để thực hiện dự án chủ đầu tư đã huy động 8 cổ đông góp vốn, tuy nhiên trong quá trình triển khai dự án đã không thi công theo đúng thiết kế được duyệt, các cổ đông đã tự ý xây dựng theo kiểu căn hộ gia đình. Trước thực trạng trên, UBND TX Móng Cái đã ra nhiều văn bản nhắc nhở, đình chỉ việc thi công, đồng thời có tờ trình đề nghị UBND tỉnh, Sở Xây dựng, Sở Địa chính (nay là Sở Tài nguyên Môi trường) thu hồi và điều chỉnh lại quy hoạch của dự án. Theo đó, UBND tỉnh đã có Công văn ngày 29-10-2004 giao cho UBND TX Móng Cái xử lý các sai phạm theo nguyên tắc: Khôi phục việc xây dựng như dự án được duyệt, không cho các hộ thuê đất... Mặc dù cho đến thời điểm này, UBND tỉnh đã có Quyết định thu hồi 3.226 m2 đất, thế nhưng mặt bằng vẫn chưa được giải phóng và một dãy nhà ở ba tầng được xây dựng kiên cố vẫn cứ nằm hiên ngang như một thách thức. Một dự án khác là dự án Cửa hàng Giới thiệu sản phẩm của Công ty Xuất nhập khẩu Thuỷ sản Quảng Ninh tại số 77, đường Trần Phú, phường Trần Phú được UBND tỉnh phê duyệt và cho thuê 200 m2 đất theo Quyết định số 3184/QĐ-UB (ngày 15-9-1997). Tuy nhiên khi kiểm tra các cơ quan chức năng phát hiện ra tầng 1 đã được Công ty cho hộ dân thuê làm cửa hàng bán điện tử, điện dân dụng và cửa hàng tạp hoá, tầng 2 là Văn phòng đại diện của Công ty Prosimex, tầng 3 cho doanh nghiệp tư nhân Hải Dương thuê làm nhà nghỉ. Như vậy, việc lập dự án một đằng nhưng khi triển khai thực lại làm một nẻo và điều quan trọng hơn đó là mục đích của dự án được thay thế bằng hình thức khác có lợi cho chủ đầu tư. Cũng với hình thức tương tự dự án nêu trên, ở địa bàn Móng Cái còn có 4 dự án khác của các đơn vị như: Công ty Du lịch Đông Bắc với dự án xây trụ sở Văn phòng và Nhà nghỉ tại số 3, đường Vân Đồn, phường Trần Phú; Công ty Thương mại Đông Triều với dự án xây trụ sở văn phòng tại đường Trần Phú, phường Trần Phú; Xí nghiệp Sơn Thuỷ Cẩm Phả với dự án xây trụ sở văn phòng tại đường Trần Phú, phường Trần Phú và Công ty Bình Minh với dự án xây trụ sở văn phòng 4 dự án có tổng diện tích là 1.732 m2 đất. Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất của các đơn vị nêu trên là một “thủ thuật” đã quá cũ nhưng vẫn tồn tại mà không bị ngăn chặn. Điều này cho thấy cơ quan chức năng xử lý không cương quyết, chính quyền buông lỏng công tác quản lý đất đai. Việc giải quyết những tồn tại này, nên chăng các cơ quan chức năng cần thực hiện một cách nghiêm túc và triệt để xử lý dưới hình thức thu hồi và giải phóng mặt bằng giao cho các dự án và các nhà đầu tư có năng lực. Hoặc có thể chọn theo hướng giải quyết chuyển sang hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Có như vậy mới tạo được ra quỹ đất sạch, lấy được lòng tin cho nhân dân và cũng là việc góp phần tích cực triển khai thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 09/2007/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 06-4-2007 về “tăng cường quản lý sử dụng đất của các quy hoạch và dự án đầu tư” trong thời điểm hiện nay.
Dự án trạm đại diện kiêm nhà nghỉ, cửa hàng giới thiệu sản phẩm và dịch vụ của Liên minh HTX và Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Quảng Ninh - một biến tướng của hình thức chuyển quyền sử dụng đất.
