Xuân về nơi cơn lũ đi qua

Đến tận bây giờ, mỗi khi nhớ lại, nhiều người dân nơi đây vẫn không khỏi giật mình vì trận mưa lũ lịch sử ấy. Sau trận mưa lớn đêm 25 rạng sáng ngày 26-9, nước lũ đã cuốn trôi nhiều nhà cửa, ruộng vườn, nhiều cây cầu bị đứt gãy, hàng trăm mét đường giao thông tắc nghẽn, thông tin liên lạc bị ngừng trệ. Sau trận lũ, xơ xác tiêu điều. Toàn huyện có 5 người chết, 6 người bị thương, tổng thiệt hại về tài sản lên tới gần 200 tỷ đồng, trong đó có trên 60 ngôi nhà bị sập, đổ, tài sản bị cuốn trôi, 500 ngôi nhà khác bị thiệt hại nặng; trên 320 ha đất nông nghiệp, lâm nghiệp bị đất đá vùi lấp, cuốn trôi một phần hoặc hoàn toàn. Hậu quả để lại là, nhiều hộ gia đình lâm vào cảnh tay trắng, nguy cơ đói nghèo hiện rõ trước mắt. Trong cơn bĩ cực ấy, nhân dân nơi đây đã nhận được sự đùm bọc của đồng bào khắp nơi trong tỉnh sẻ chia, giúp đỡ. Ngay sau khi mưa lũ vừa qua đi, huyện đã thành lập Ban chỉ đạo, phân công cụ thể đến từng thành viên phụ trách các địa bàn khắc phục hậu quả, trước mắt là rà soát, thống kê số hộ bị thiệt hại để có biện pháp giúp đỡ. Căn cứ vào các nguồn hỗ trợ của trên và của các tổ chức, cá nhân, tỉnh đã kịp thời trợ cấp cho gia đình có người chết 4 triệu đồng/nạn nhân; người bị thương được hỗ trợ 3 triệu đồng/người. Đối với những gia đình bị cuốn trôi hoa màu, tài sản, huyện đã trợ cấp lương thực, bảo đảm không gia đình nào phải chịu cảnh đứt bão ăn hàng ngày.

Với quyết tâm sớm khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống, huyện đã chỉ đạo kiểm tra, đánh giá tổng thể các công trình thiết yếu như đường giao thông, hệ thống thuỷ lợi. Trên địa bàn có 17 công trình thuỷ lợi bị phá huỷ, hư hỏng thiệt hại lên tới trên 8 tỷ đồng; kênh mương phụ bị sạt lở hoặc cuốn trôi, nếu không kịp khắc phục thì sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất vụ đông. Do vậy, căn cứ vào nguồn vốn của cấp trên, huyện đã chi trên 8 tỷ đồng để khẩn trương sửa chữa, xây mới hệ thống thuỷ lợi, từng bước tu sửa các tuyến giao thông liên xã. Mặt khác, chủ động tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi những khu vực diện tích không còn khả năng cấy lúa sang trồng những loại cây phù hợp hơn, không để đất nông nghiệp bị bỏ hoang. Huyện còn trích kinh phí hỗ trợ, vốn, phân bón cho các hộ không còn khả năng đầu tư sản xuất. Nhờ thực hiện nhiều biện pháp khẩn trương và đồng bộ, đến nay, phần lớn diện tích đất đã bị thiệt hại trong lũ, bão đã được phục hoá, đưa vào canh tác. Các lĩnh vực kinh tế khác như thương mại, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp tuy chịu tác động mạnh sau trận lũ, nhưng đã và đang dần được ổn định. Kết quả là, kết thúc năm 2008, tình hình phát triển kinh tế của huyện vẫn cơ bản được giữ vững, nhiều chỉ tiêu vẫn vượt so với cùng kỳ. Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 44,54 tỷ đồng (giảm 0,82% so với cùng kỳ); giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp đạt 7,16 tỷ đồng (tăng hơn so với cùng kỳ 36,12%); tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 197,6 tỷ đồng (tăng 38,4% so với cùng kỳ). Nhất là huyện kịp thời hỗ trợ xưởng chế biến miến dong của Công ty Cổ phần Thương mại Bình Liêu sớm đưa vào sản xuất đúng dịp chính vụ thu hoạch củ dong riềng đã đem lại niềm vui lớn cho nông dân trồng loại cây đặc sản này. Từ khi cơ sở này đi vào sản xuất trở lại đến nay, doanh nghiệp này đã thu mua hơn 500 tấn củ dong riềng và đã chế biến được trên 10 tấn thành phẩm, góp phần đáp ứng nhu cầu thị trường trong dịp Tết Nguyên đán.

Một trong những biện pháp quan trọng mà huyện Bình Liêu đã và đang triển khai đó là huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, tranh thủ mọi nguồn vốn hỗ trợ thực hiện quyết tâm “Tất cả cho người nghèo có Tết”, đặc biệt là những hộ bị ảnh hưởng do cơn bão số 6. Qua điều tra, khảo sát, trong cơn lũ toàn địa bàn có tới 33 hộ bị sập đổ hoàn toàn nhà cửa, 36 hộ khác bị sập, hoặc xuống cấp nghiêm trọng không thể ở được và hàng trăm gia đình khác bị thiệt hại một phần nhà cửa, làm phát sinh thêm 81 hộ nghèo. Chính vì vậy, việc khẩn trương giúp đỡ những gia đình này sớm ổn định nơi ăn ở là việc làm cấp thiết đặt ra đối với cấp uỷ, chính quyền địa phương. Từ nguồn vốn do tỉnh hỗ trợ mỗi hộ 25 triệu đồng/hộ, huyện đã cân đối ngân sách để hỗ trợ thêm 17 triệu đồng cho mỗi hộ bị sập nhà, 5 triệu đồng cho mỗi hộ bị hư hỏng hoàn toàn nhà cửa nhưng không bị cuốn trôi tài sản. Đến thời điểm này, hầu như toàn bộ 69 ngôi nhà đã và đang được triển khai xây dựng. Đồng chí Đào Ngọc Anh, Trưởng phòng Lao động Thương binh & Xã hội huyện khẳng định “Theo tính toán của chúng tôi, với tiến độ xây dựng như hiện nay, chắc chắn các hộ sẽ được đón Tết trong nhà mới. Chúng tôi cũng đang phối hợp với các cơ quan khác để vận động quyên góp tiền để tặng gạo nếp, chăn màn, quần áo cho những hộ này để họ được đón xuân trong điều kiện tốt nhất có thể”.

Chúng tôi đến bản Phai Lầu (xã Đồng Văn), được gặp lại anh Tằng Vằn Lầm và ông Chíu Tắc Thình là 2 gia đình bị lũ cuốn trôi mất hết nhà cửa tài sản trong cơn bão số 6 và được chứng kiến niềm vui của họ khi được hỗ trợ xây dựng nhà cửa. Lúc này, anh Lầm đang cùng vợ và mấy người hàng xóm đang đào bới trong đống đất đá cạnh nền nhà cũ để tìm kiếm gì đó. Gặp lại chúng tôi, anh Lầm không khỏi xúc động: “Có lẽ suốt đời vợ chồng tôi sẽ không quên được ơn của Đảng và Nhà nước đối với gia đình.Vì chỉ sau khi lũ rút đi, chúng tôi đã nhận được sự quan tâm chu đáo của các các ngành các cấp. Nơi thì giúp quần áo chăn màn, nơi ủng hộ nồi niêu, gạo thóc, nhiều đơn vị thì cho tiền mặt. Mấy hôm trước, trong lúc gia đình đang lo lắng không biết Tết này cho con cái ăn, ở chỗ nào thì thấy cán bộ đến thông báo gia đình chọn địa điểm để nhà nước hỗ trợ xây nhà. Nhớ lại trước đây mình đã chuẩn bị được ít hoành để làm nhà, nhưng chưa kịp triển khai thì bị đất đá vùi kín, vậy nên nhờ mấy người đến đây tìm kiếm”. Dù còn rất buồn vì sự mất mát của đứa cháu nội trong cơn lũ dữ, nhưng ông Chíu Tắc Thình  vẫn gượng cười cho biết “Tiền và đất để xây nhà đã được cấp rồi, nhưng trận lũ đã cuốn trôi hết đất đai canh tác, gia đình rất mong được địa phương quan tâm cấp cho một ít đất để cấy lúa, trồng rừng. Nếu được như vậy, chắc chắn chúng tôi sẽ sớm thoát được cảnh phải nhận trợ cấp lương thực”. Cũng tại bản Phai Lầu và bản Đồng Cặm, chúng tôi còn được gặp rất nhiều chiến sĩ bộ đội biên phòng đang triển khai xây dựng 10 căn hộ cho các gia đình khác. Hỏi ra mới biết, thì ra đây là những căn nhà được xây dựng theo Chương trình “Mái ấm cho người nghèo trên biên giới” do Uỷ ban MTTQ tỉnh phối hợp với BĐBP tỉnh thực hiện. Tiếng ô tô vận chuyển vật liệu, tiếng bà con gọi nhau vui cùng những anh lính trẻ biên phòng gánh cát sỏi từ các dòng suối vọng lên thấy thật ấm tình quân dân.