Theo đánh giá của các ngành chức năng, trong những tháng đầu năm 2011, hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Quảng Ninh đã có dấu hiệu phục hồi.
Theo số liệu thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư, tổng giá trị xuất khẩu hàng hoá trên địa bàn 6 tháng đầu năm 2011 ước đạt trên 1.291 triệu USD, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động xuất khẩu đạt tăng trưởng cao so với cùng kỳ nhất là khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng 159,2% và khu vực kinh tế địa phương tăng 59,1%. Trong đó: Xuất khẩu trung ương 929,6 triệu USD, tăng 3,7%; xuất khẩu địa phương 165,9 triệu USD, tăng 59,1%; doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài 195,6 triệu USD, tăng 159,2% cùng kỳ. Một số mặt hàng xuất khẩu 6 tháng tăng cao so với cùng kỳ là dầu thực vật xuất khẩu gần 76.500 tấn, tăng gấp 5,88 lần; tùng hương 3.632 tấn, tăng 47,7%; quần áo 332.000 chiếc, tăng 32,9%; dăm gỗ 60.646 tấn, tăng 27,5%... Các doanh nghiệp xi măng tiếp tục xuất khẩu xi măng và clinker ra thị trường nước ngoài, 6 tháng đã xuất khẩu được 333.481 tấn clinker và 50.000 tấn xi măng.
Sản xuất và trưng bày các sản phẩm gốm mỹ nghệ tại Đông Triều.
Mặc dù xuất khẩu 6 tháng đầu năm đang rất khả quan nhưng nhiều chuyên gia vẫn lo ngại về tính bền vững. Hoạt động xuất khẩu của tỉnh phát triển còn chậm, chưa tương xứng với tiềm năng, sản phẩm xuất khẩu còn đơn điệu, hàng chủ lực còn ít, hàng sơ chế, gia công chiếm tỷ lệ cao. Đa số doanh nghiệp tham gia xuất khẩu có quy mô nhỏ, vốn ít, đầu tư phát triển năng lực sản xuất hàng hoá xuất khẩu chưa nhiều, sức cạnh tranh thấp. Trên địa bàn chưa có doanh nghiệp nào đủ mạnh ở từng nhóm hàng để có những hợp đồng xuất khẩu lớn, có giá trị cao. Các doanh nghiệp chế biến hải sản xuất khẩu gặp khó khăn do thiếu nguyên liệu, tình trạng cạnh tranh trong mua bán làm giá đầu ra tăng cao. Một số mặt hàng nông - lâm - thuỷ hải sản vốn là thế mạnh và chiếm một tỉ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu lại phụ thuộc nhiều vào giá cả và khách hàng trung gian. Trong khi đó, nhiều sản phẩm xuất khẩu công nghiệp phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu trong khi giá nguyên liệu thế giới lại đang tăng. Những mặt hàng khoáng sản như dầu khí, than vốn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong kim ngạch xuất khẩu thì đang giảm mạnh do chủ trương hạn chế xuất khẩu và dành một phần cung cấp cho các nhà máy sản xuất trong nước.
Xuất khẩu những năm vừa qua đã đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhưng để nâng giá trị gia tăng cho hàng xuất khẩu của Quảng Ninh, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế thì còn nhiều việc phải làm... Thực tế, xuất khẩu của chúng ta chủ yếu vẫn phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, như than đá; nông, lâm nghiệp; thuỷ, hải sản… Tỷ trọng hàng hoá xuất khẩu là những sản phẩm thô hoặc mới sơ chế còn chiếm khá cao, gần 50%. Trong xuất khẩu, mới chỉ chủ yếu dựa vào khai thác những lợi thế cạnh tranh có sẵn, đó là lao động, đất đai, tài nguyên thiên nhiên để sản xuất và tham gia vào thị trường thế giới mà chưa chủ động tạo ra các lợi thế cạnh tranh mới để đảm nhiệm những khâu, công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị của sản phẩm.
Chính vì vậy, việc tiếp tục đẩy mạnh chiến lược xuất khẩu của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2011-2015 với các chính sách khuyến khích đầu tư công nghiệp phụ trợ, cần được tập trung triển khai nhanh. Thúc đẩy hoạt động xuất khẩu hàng hoá trên địa bàn nhanh và bền vững, cần có sự phối hợp đầu tư đồng bộ giữa các ngành, các doanh nghiệp và người sản xuất. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu sản phẩm hàng hoá lợi thế của địa phương, tham gia hội chợ, triển lãm..., tìm kiếm, mở rộng thêm thị trường mới như EU, Mỹ, Áo, Thụy Sĩ, Ai Cập… Theo đó, tỉnh cũng chú trọng phát triển các nhóm sản phẩm mặc dù còn đang chiếm tỷ trọng thấp trong cơ cấu xuất khẩu nhưng có giá trị gia tăng lớn, tốc độ tăng trưởng cao, có tiềm năng xuất khẩu là: Đồ gỗ, vật liệu xây dựng, gốm mỹ nghệ…
