Xứng danh đơn vị 2 lần Anh hùng

Lực lượng công binh hải quân ra đời ngay từ những ngày đầu thành lập Cục phòng thủ bờ biển với tên gọi “Ban thi công công trình” và tiểu đoàn 145 Công trình, đơn vị tiền thân của Trung đoàn Công binh 131 Hải quân sau này.

Từ năm 1957 đến năm 1975 lực lượng công binh hải quân tuy còn non trẻ đã khẳng định vị trí, vai trò của mình trong đội hình tác chiến của Quân chủng cả về năng lực, trí tuệ và tinh thần quả cảm dám nghĩ, dám làm, dám hy sinh xương máu vì nhiệm vụ. Đơn vị đã tự thiết kế và thi công những công trình khu tuần phòng cho các lực lượng Quân chủng và những cầu cảng, căn cứ hậu cần - kỹ thuật từ Vạn Hoa, Đồ Sơn, Bãi cháy đến Quảng Bình; rà phá thuỷ lôi chống phong toả của đế quốc Mỹ 2 lần (1967-1968) và (1972-1973), lực lượng công binh hải quân đã đi đầu, làm nòng cốt tháo gỡ, phá nổ hàng ngàn quả thuỷ lôi, bom từ trường khai thông luồng lạch, bảo đảm an toàn giao thông đường thuỷ, tạo điều kiện thuận lợi cho tàu thuyền các nước cập cảng Hải Phòng và chi viện bằng đường thuỷ cho tiền tuyến lớn miền Nam. Kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Trung đoàn 131 đã được Đảng, Nhà nước, Quân đội tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý. Đại đội 8 Công binh được tuyên dương đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, hàng trăm CBCS được tặng thưởng Huân chương Chiến Công các loại.

 
Đội 8 công binh hải quân cùng các lực lượng phá gỡ thuỷ lôi khu vực Hải Phòng trục vớt tháo gỡ thuỷ lôi MK-52 của Mỹ tại Cửa Nam Triệu, ngày 26-6-1972.             Ảnh: Tư liệu

Phát huy truyền thống vẻ vang, những năm đổi mới đất nước, cả Quân chủng tập trung vì Trường sa. CBCS Trung đoàn rời đất mỏ lên đường đến với Trường sa. Bằng ý chí, nghị lực và niềm tin; sự nỗ lực phi thường và sự lao động quên mình, ba năm vật lộn với sóng gió, đồng cam cộng khổ làm nhiệm vụ thi công xây dựng công trình trên quần đảo Trường sa (1988-1990) là những mốc son quan trọng trong sự trưởng thành và tô đẹp thêm truyền thống lịch sử của Trung đoàn, góp phần cùng Quân chủng và quân dân cả nước giữ vững chủ quyền biển đảo Trường sa. Ghi nhận những kết quả đặc biệt xuất sắc của đơn vị, ngày 13-12-1989 Chủ tịch nước đã tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung đoàn 131 Công binh Hải quân. Đây là niềm tự hào của CBCS Trung đoàn, một lần nữa truyền thống anh dũng sáng tạo khắc phục khó khăn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được tô đậm và làm rực rỡ thêm trong sự trưởng thành lớn mạnh của Trung đoàn. Những năm đầu thập kỷ 90, khi tình hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ chủ quyền ngày càng nặng nề hơn đối với Quân chủng và CBCS Trung đoàn. Đảng uỷ, Bộ tư lệnh Quân chủng giao cho Trung đoàn tiếp tục xây dựng những công trình phục vụ chiến đấu... Hàng loạt các công  trình hệ cập tầu bến 4 Quân cảng Sài Gòn, cầu cảng số 3 Cam Ranh, cầu cảng Cát Lái, cầu cảng Chí Linh; 3 đường hầm trên đảo Thổ Chu, 8 đường hầm ở Bạch Long Vĩ; cùng hàng trăm các hạng mục công trình trên quần đảo Trường Sa... được đơn vị hoàn thành xuất sắc đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng cao, khi đưa vào sử dụng đem lại hiệu quả rõ nét, thành tích đó được các cấp, các ngành ghi nhận, tặng đơn vị nhiều phần thưởng cao quý; trong đó có danh hiệu Anh hùng LLVTND trong thời kỳ đổi mới (1995-2004).

35 năm xây dựng chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ CBCS của Trung đoàn Công binh 131 đã không ngừng đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, phát triển toàn diện. Đội ngũ cán bộ ngày càng trưởng thành, từ chỗ cả Trung đoàn có 5% số người tốt nghiệp đại học, nay hơn 80% có trình độ đại học và cao đẳng. Đây là những nhân tố quan trọng khẳng định năng lực của Trung đoàn trong bảo đảm chiến đấu và chiến đấu; trong xây dựng công trình, huấn luyện và xây dựng đơn vị... Bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng công trình chiến đấu trong bờ, ngoài đảo, Trung đoàn luôn chú trọng nâng cao sức mạnh tổng hợp, xây dựng tổ chức lực lượng. Không ngừng đổi mới công tác huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền nếp chính qui, nhất là bảo đảm cơ động, rà phá khắc phục vật cản, huấn luyện chuyên môn kỹ thuật gắn với xây dựng công trình, huấn luyện dự bị động viên. Đặc biệt đơn vị đã đào tạo được 8 khoá tiểu đội trưởng công binh có khả năng chuyên môn tốt, đáp ứng cho nhiệm vụ của đơn vị và lực lượng công binh toàn Quân chủng. Hàng năm Trung đoàn tham gia các hội thi, hội thao cấp Quân chủng, Binh chủng đều đạt giải cao, nhiều năm liên tục được Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Hải quân, Bộ Tư lệnh Công binh đánh giá công tác huấn luyện SSCĐ đạt loại giỏi. Mặc dù đơn vị phân tán, làm nhiệm vụ độc lập thường xuyên và dài ngày, song CBCS Trung đoàn luôn có ý thức cao trong chấp hành kỷ luật, xây dựng nền nếp chính qui, đổi mới phương pháp tác phong công tác. 35 năm qua, Trung đoàn nhiều lần cơ động, thay đổi vị trí đóng quân, song bằng công sức và nghị lực, hệ thống doanh trại được qui hoạch và đầu tư xây dựng theo hướng chính qui với đầy đủ điều kiện sinh hoạt, học tập và nghỉ ngơi. Người lính sau những ngày dài vất vả, xa đơn vị khi trở về thấy ấm lòng, thêm yêu mến gắn bó. Đây là cơ sở vững chắc để đơn vị tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trọng tâm. Các phong trào thi đua, đặc biệt là Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” ; Cuộc vận động 50, phong trào “Ngành hậu cần Hải quân làm theo lời Bác”; phong trào uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa... CBCS Trung đoàn luôn có các hoạt động thiết thực và nghĩa tình sẻ chia ủng hộ, như: Xây dựng nhà tình nghĩa, nhà đồng đội, ủng hộ Quỹ “Nạn nhân chất độc da cam”, khám chữa bệnh và cấp phát thuốc miễn phí, tặng quà các gia đình chính sách hàng trăm triệu đồng… Việc làm này đã trở thành hành động, ý thức của CBCS Trung đoàn. Sức mạnh của đơn vị chính từ phong trào thi đua quyết thắng, phẩm chất người thợ luôn tồn tại trong tư duy người lính Trung đoàn 131, đó là “vì sức sống công trình”; “Chất lượng, mỹ quan, an toàn, tiết kiệm, đúng kỹ - chiến thuật”; “Vượt nắng thắng mưa”; “vai tăng cân chân nhanh bước”; chăm lo xây dựng mối đoàn kết “Quân với dân một ý chí”, cùng với Đảng uỷ, chính quyền địa phương nơi đóng quân, tổ chức tốt các hoạt động giao lưu kết nghĩa, phối hợp giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội v.v. Các hoạt động trên đã làm sáng lên hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong nhân dân địa phương nơi Trung đoàn đã và đang công tác.