55 năm qua, kể từ ngày giải phóng Khu mỏ (25-4-1955), với các phong trào thi đua “giành năng suất cao” của phụ nữ ngành Than những năm đầu xây dựng CNXH ở miền Bắc, đến phong trào “ba đảm đang” trong kháng chiến chống Mỹ;
Rồi phong trào “người phụ nữ mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” sau ngày đất nước thống nhất và tiếp nối là phong trào “giỏi việc nước, đảm việc nhà”; phong trào “phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” của thời kỳ đổi mới, các thế hệ phụ nữ trong toàn tỉnh đã góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cũng như trong sự nghiệp đổi mới của Đảng trên quê hương Vùng mỏ.
Nữ công nhân Công ty Liên doanh gốm xây dựng Hoàng Quế (Đông Triều) trong ca sản xuất.
Ảnh: Phạm Thị Hiệp (Tỉnh Hội)
Chỉ tính từ năm 2005 đến nay, trong vòng 5 năm, với việc đẩy mạnh 2 phong trào thi đua của thời kỳ đổi mới, toàn tỉnh đã có hơn 40 ngàn phụ nữ đạt các danh hiệu (trong đó, có gần 36 ngàn phụ nữ 5 năm liên tục được bầu chọn). Khối nữ CNVC-LĐ có hơn 48 ngàn lượt phụ nữ đạt lao động giỏi và tiên tiến; trên 6 ngàn phụ nữ đạt danh hiệu thợ giỏi và “bàn tay vàng”, gần 10 ngàn lượt phụ nữ đạt danh hiệu CSTĐ các cấp; 2 ngàn lượt tập thể nữ đạt tổ, đội lao động xuất sắc; hơn 2.500 lượt giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi; hơn 2.300 lượt nữ công chức, nhân viên giỏi; gần 30 ngàn phụ nữ đạt danh hiệu làm kinh tế giỏi các cấp. Toàn tỉnh có hơn 20 phụ nữ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú, Thầy thuốc Ưu tú và Nghệ sĩ Ưu tú...
Các phong trào thi đua đã động viên, khích lệ phụ nữ vượt khó vươn lên, tích cực học tập, rèn luyện, không ngừng nâng cao trình độ văn hoá, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ mới; chất lượng đội ngũ nữ CNVC-LĐ của tỉnh ngày càng được nâng cao. Hiện nay, 100% cán bộ Hội chuyên trách cấp tỉnh có trình độ đại học trở lên; cấp huyện là 64,7%. Số cán bộ Hội các cấp có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên chiếm 68,6%. 100% cán bộ Hội chủ chốt cơ sở đạt trình độ tiêu chuẩn cán bộ công chức xã, phường. Trong lực lượng nữ CNVC-LĐ, có hơn 15 ngàn phụ nữ trình độ đại học, cao đẳng; gần 200 chị có trình độ cử nhân, cao cấp chính trị, tiến sĩ, thạc sĩ, chuyên khoa cấp 1, cấp 2. Riêng ngành Than có gần 5 ngàn phụ nữ có trình độ đại học, cao đẳng; 25 chị là thạc sĩ.
Cũng 5 năm qua, phong trào PN ở vùng cao, dân tộc, vùng công giáo không ngừng phát triển. Đã có hơn 38 ngàn lượt phụ nữ dân tộc thiểu số và tôn giáo được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức khuyến nông, khuyến ngư. 100% cán bộ Hội từ tổ trưởng trở lên người dân tộc và công giáo được tập huấn nghiệp vụ công tác Hội. Hơn 30 chị em cán bộ Hội chủ chốt được cử đi học Trường phụ vận Trung ương. ở các huyện Bình Liêu, Hải Hà, Vân Đồn và thành phố Móng Cái, Hội PN còn thường xuyên phối hợp với Bộ đội biên phòng mở các lớp xoá mù chữ và chống tái mù chữ cho phụ nữ dân tộc thiểu số. Được vận động, giáo dục, phụ nữ dân tộc và công giáo trong tỉnh ngày một tiến bộ rõ rệt. Nhiều nơi như xã công giáo Hiệp Hoà (Yên Hưng), Việt Dân (Đông Triều); Thượng Yên Công (TX Uông Bí); Đồng Lâm (Hoành Bồ); Quảng An (Đầm Hà)... phụ nữ gương mẫu đi đầu trong việc thực hiện công tác DS-KHHGĐ; bài trừ mê tín dị đoan, đấu tranh với các hủ tục lạc hậu tích cực áp dụng tiến bộ KH-KT, công nghệ vào sản xuất, chăn nuôi, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ. Nhiều phụ nữ công giáo, dân tộc đã trở thành những nữ trí thức, cán bộ Hội giỏi, là đại biểu Quốc hội và điển hình làm kinh tế giỏi được cả tỉnh biết đến, như chị Bàn Thị Lê, Chủ tịch Hội PN xã Đồng Lâm (Hoành Bồ); chị Ninh Thị Xuân, kỹ sư nông nghiệp, Đại biểu Quốc hội (Ba Chẽ); chị Chìu Sám Múi, xã Quảng Lâm (Đầm Hà); chị Lìu Thị Kim, xã Hải Lạng (Tiên Yên)...
Hội nghị biểu dương phụ nữ điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua “Phụ nữ tích cực học tập, lao động sáng tạo, xây dựng gia đình hạnh phúc” 5 năm (2005-2010) do Hội PN tỉnh tổ chức đầu tháng 3-2010.
Phong trào PN tỉnh nói chung và công tác cán bộ nữ nói riêng luôn được các cấp uỷ Đảng, chính quyền quan tâm, tạo điều kiện. Hiện nay, tỷ lệ CB nữ tham gia cấp uỷ tỉnh, chiếm 12,2%; cấp uỷ huyện 14,7%; cấp uỷ cơ sở 19,4%; phụ nữ tham gia HĐND (nhiệm kỳ 2004-2009), cấp tỉnh là 27,1%; cấp huyện 26,37%; cấp cơ sở 23,1%. Tỉnh ta có phụ nữ tham gia Đại biểu Quốc hội, chiếm 28,58% và có 31,43% lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh là nữ. Riêng ngành Than có 248 chị được đề bạt vào các chức danh, vị trí chủ chốt các phòng, ban chuyên môn; 664 chị được đề bạt phụ trách các chức danh đoàn thể. Đội ngũ nữ CB, trí thức của tỉnh đã và đang phát huy tốt vai trò, năng lực chuyên môn trên các lĩnh vực công tác. Tiêu biểu như các chị: Trần Thị Doanh, thạc sĩ, trưởng khoa nuôi cấy mô (Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng KH-KT và sản xuất lâm nghiệp QN); Vũ Thị Thuỷ, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Nhà máy bia, nước giải khát QN; Trần Thị Nga, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh; Bùi Thị Bích Vân, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Quốc Việt (Đông Triều)... Cũng trong những năm đổi mới, tỉnh đã quan tâm tạo điều kiện về cơ chế, chính sách, khuyến khích các doanh nghiệp ngoài quốc doanh phát triển, trong đó có hàng trăm DN nhỏ và vừa do phụ nữ làm lãnh đạo ra đời. Các DN này đẩy mạnh SX-KD, tạo việc làm cho hàng ngàn lao động, lại vừa tích cực tham gia công tác từ thiện xã hội. Nhiều DN đã được các cấp chính quyền, các bộ, ngành tặng thưởng cờ, cúp, bằng khen về chất lượng sản phẩm, thành tích SX-KD và làm công tác từ thiện. Tiêu biểu như Công ty gốm sứ mĩ nghệ Quang Vinh (Đông Triều), Công ty thương mại Minh Anh (Tiên Yên), Công ty thương mại - dịch vụ Hương Lan (TP Hạ Long), Công ty Tâm Đức (Cẩm Phả)...
Những con số, những điển hình nêu trên là bức tranh sinh động về phong trào PN Vùng mỏ, cũng như sự khẳng định về vai trò và những đóng góp to lớn của phụ nữ các dân tộc trong tỉnh vào thành tựu xây dựng, bảo vệ và phát triển KT-XH của tỉnh hơn nửa thế kỷ qua. Kỷ niệm 55 năm giải phóng Khu mỏ, phong trào PN tỉnh và các tầng lớp phụ nữ các dân tộc toàn tỉnh càng thêm tự hào về điều đó; để rồi tiếp tục phấn đấu kế thừa và phát huy mạnh mẽ hơn nữa truyền thống vẻ vang và vai trò của phụ nữ trên các lĩnh vực, góp phần ngày càng nhiều vào sự nghiệp đổi mới và đẩy mạnh CNH-HĐH, xây dựng tỉnh Quảng Ninh giàu đẹp.