Quyết định thu hồi toàn bộ các ô đất tại khu tái định cư cầu Bãi Cháy (sau trụ sở UBND phường Yết Kiêu, TP Hạ Long) của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh (QĐ 2860 ngày 27-9-2006) đã làm nóng lên chuyện đất đai vốn đang là đầu đề của nhiều cuộc khiếu kiện ở tỉnh ta, cũng như trong cả nước.
Thu hồi, thành đề tài được thảo luận ở nhiều chỗ, nhiều nơi. Người thì bảo tỉnh làm nghiêm, trả lại công bằng cho xã hội. Người thì nói cấp đất cho mấy ông cán bộ để họ trục lợi. Vậy sự thật, quanh việc giao đất sai đối tượng này như thế nào?
Thế nào là đất tái định cư?
Đất tái định cư là quỹ đất dành ra để giao lại cho các hộ đã bị thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Đất tái định cư khác với các đất của dự án đất đai khác ở chỗ, tiền vốn dành cho quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng là vốn giải phóng mặt bằng được lấy từ ngân sách Nhà nước. Đất tái định cư cầu Bãi Cháy là quỹ đất để giao lại cho 126 hộ dân phải di chuyển khỏi chỗ ở cũ của họ để lấy đất làm cầu. Đất này được quy hoạch ở phía sau trụ sở UBND phường Yết Kiêu với diện tích sử dụng 15.300m2. Tiền vốn san gạt, xây dựng từ nguồn giải phóng mặt bằng do PMU 18 cấp. Sau khi xây dựng đường, cống, rãnhthoát nước diện tích còn lại là 14.264,5m2 chia làm 188 ô. Đến nay (tháng 10-2006) thành phố mới giao cho người sử dụng được 178 ô.
Đối tượng nào sai mà được cấp?
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh, có hơn 50 trường hợp “sai đối tượng” phải thu hồi theo quyết định của UBND tỉnh. Trong số này có 21 hộ là “cán bộ tỉnh, cán bộ TP Hạ Long” như một số người nói. Nhưng xem danh sách không có ai là lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo thành phố cả. Hai người chức vụ cao nhất thì một là phó giám đốc sở, một là Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh. Ngoài ra, có người là trưởng phòng, nhân viên tạp vụ, lái xe... Thanh tra tỉnh xác nhận, không có chuyện đất được cấp vào tay con cháu những người có quyền cấp đất. 30 trường hợp khác, có liên quan đến chuyện giải phóng mặt bằng, nhưng là ở những nơi khác, dự án khác. Đếm tên, xem địa chỉ thì thấy Chi cục Thuế TP Hạ Long có tới 5 người. Công ty Kinh doanh nhà có tới 9 người. Theo Thanh tra tỉnh, hơn 50 hộ này, xét về tiêu chuẩn, về chế độ chính sách đều không được hưởng việc giao đất tái định cư cầu Bãi Cháy. Việc thu lại đất là để đảm bảo công bằng xã hội.
Thu như thế nào?
Thu lại đất như thế nào thì do UBND TP Hạ Long. Song cần nói rõ rằng những lãnh đạo tiền nhiệm ở UBND TP Hạ Long không tuỳ tiện muốn “ai vào ai ra cũng được”. Trước đó, để giải phóng nhanh mặt bằng, đảm bảo cho việc khởi công cầu Bãi Cháy, TP Hạ Long đã giao đất cho 94 hộ vào ở các lô đất khu kho than số 3 đường Trần Hưng Đạo. Vì thế mới có chuyện dôi dư đất ở khu tái định cư cầu Bãi Cháy. Không thể treo mãi các lô đất trống ở khu tái định cư, trong khi rất nhiều hộ khác đang có nhu cầu về đất. Cho nên sắp xếp các hộ vào ở trong khu tái định cư cũng là cần thiết và là quyền của UBND TP Hạ Long. Quyền ấy xuất phát từ nhu cầu và điều kiện cụ thể. Có điều vào ở với giá nào? Không thể như những hộ được hưởng chế độ tái định cư với giá ưu đãi từ ngân sách là 750.000đ/m2. Trong số hơn 50 hộ không đúng đối tượng vào khu tái định cư thì có 46 hộ được hưởng chế độ 750.000đ/m2. Một ô đất 65m2 nộp khoảng 48 triệu đồng. Đã có 6 hộ bán ngay sau khi nhận đất, mỗi ô kiếm được xấp xỉ 100 triệu đồng. Lợi lớn từ việc xin - cho, ai đã xin cấp đất chả nghĩ đến mối lợi này?
Bây giờ thu như thế nào? Ai đã bán đất? Ai được cấp đất 2 lần? Ai phải thu thêm tiền? Chủ tịch UBND TP Hạ Long nói: “Còn phải thống kê, kiểm đếm” mới quyết định cụ thể cho từng trường hợp phải thu lại đất này.
Đất đai đang là nỗi bức xúc của dân, là vấn đề nóng bỏng với các cơ quan công quyền. Đã đến lúc phải xem xét nguồn gốc bức xúc, nóng bỏng từ đâu ra? Tại sao đất đang bán ê hề ở khu du lịch Hùng Thắng, khu du lịch Tuần Châu rất ít người mua mà mọi người cứ đổ xô đâm đơn xin cấp đất?
