Theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Yên Hưng, trong mùa mưa bão năm nay, huyện vẫn không tránh khỏi tình trạng úng lụt cục bộ, đặc biệt là ở các vùng trũng: Khu vực Hà Nam, Sông Khoai, Yên Giang, Hà An và một phần Bình Hương.
Mới qua 3 cơn bão đầu mùa và đợt mưa kéo dài vừa qua mà nhiều vùng trên địa bàn Yên Hưng đã bị úng lụt nặng nề, nhiều điểm cuối vùng thấp như Liên Vị, Liên Hoà, Yên Hải nước ngập nhiều ngày chưa tiêu được...
Mặc dù năm qua huyện đã có nhiều cố gắng cải thiện hệ thống tiêu thoát nước, song nhìn chung không đáp ứng được yêu cầu thực tế. Hiện trên địa bàn có 30 cống tiêu lớn nhỏ và hệ thống kênh tiêu tự nhiên ở vùng Hà Nam. Tuy nhiên hầu hết các cống tiêu đều có công suất nhỏ, toàn huyện chỉ có 3 cống 5 cửa, còn lại đều là cống từ 1-3 cửa, và đều trong tình trạng xuống cấp. Hệ thống kênh tiêu Hà Nam hầu như mất năng lực tiêu thoát nước, bởi tình trạng hẹp, nhiều đoạn ứ đọng, mất dòng chảy.
8 xã Hà Nam từ trước đến nay ngoài 8 cống tiêu dưới đê vẫn chủ yếu tiêu thoát nước bằng hệ thống kênh tiêu, thực chất là các sông lạch tự nhiên. Con sông trong xanh, uốn lượn khắp các xã từ đầu đến cuối Hà Nam bao lâu nay không chỉ là nơi tiêu thoát nước mà còn là đường giao thông thuận lợi giúp bà con nông dân vận chuyển nông sản, giao lưu qua lại, là nơi để họ quăng lưới bỏ chài kiếm cá tôm. Ấy vậy mà chỉ 10 năm trở lại đây cùng với sự phát triển dân cư và mô hình kinh tế nuôi trồng thuỷ sản tự phát, thiếu sự quản lý hợp lý của các địa phương, đã và đang dần bị ''bóp chết”... Hiện nay hàng nghìn hộ dân sống ven sông đều xả trực tiếp đủ các loại rác thải, từ rác thải sinh hoạt đến rác thải sản xuất nông nghiệp ra lòng sông; thậm chí các hộ dân sử dụng nhà vệ sinh tự hoại đều không xây bể phốt mà lợi dụng con sông để xả trực tiếp vào dòng chảy. Chính lượng rác thải này đã gây ô nhiễm môi trường nước sông nặng nề, ''dòng sông đen'' ấy là môi trường lý tưởng để các loại bèo cùng nhau phát triển, tầng tầng lớp lớp. Chưa kể, để có diện tích nuôi trồng thuỷ sản, các hộ dân đều thi nhau lấn chiếm sông be bờ, đắp đầm, chỗ nào không sát sông thì khơi thông uốn nắn dòng chảy, hoặc đắp đất chặn các lạch nhỏ. Điều này làm cho diện tích mặt nước và lòng sông ngày càng bị thu hẹp. Tất cả các tác nhân trên khiến dòng chảy con sông bị bồi lắng, ứ đọng, trở thành con ''sông tù''... Bởi vậy nên hiện nay chỉ cần mưa với lượng nước khoảng 400ml đã có thể gây ngập úng, tràn nước vào các vùng canh tác. Nếu mưa to hơn, hoặc bão lũ sẽ tràn ngập khắp các khu dân cư. Mùa mưa bão năm 2007 và đầu mùa mưa năm 2008 này, nhiều điểm dân cư Hà Nam đã bị úng lụt nặng nề, như Cẩm La, Tiền Phong, Liên Vị, Phong Hải, một phần Phong Cốc, có điểm hàng tháng trời sau mới tiêu hết nước, như vùng Vị Dương (Liên Vị), khu Cống Vị (Yên Hải). 2 địa điểm này cũng là nơi phát sinh nhiều dịch bệnh nhất huyện do tình trạng úng lụt làm ủ mầm bệnh suốt mùa mưa.
Sông Khoai vốn là vùng thấp, nhiều năm nay vẫn phải hứng chịu ngập lụt trong mùa mưa, 3 năm trở lại đây, tình trạng này càng nặng nề. Nguyên nhân cũng bởi người dân đào đắp ao đầm nuôi trồng thuỷ sản trên khu vực dẫn nước tiêu thoát về cống, dẫn đến thu hẹp diện tích chứa nước. Trong khi đó hệ thống cống thoát nước ở đây rất hạn chế, toàn xã mới có 1 cống 5 cửa, song đã xuống cấp, 2 cánh cống trong tình trạng sập sệ, nếu không quá cấp thiết thì không dám sử dụng bởi sợ sự cố. Ngoài ra thời gian gần đây, việc xây dựng các dự án công nghiệp ở dọc dải công nghiệp Sông Khoai - Mai Hoà -(Đông Mai) đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống tiêu thoát nước, nhiều dự án làm chia cắt hoặc đổ đất ngăn chặn dòng chảy. Bởi vậy cơn mưa đầu mùa vừa qua đã làm nước từ các dự án công nghiệp đổ ngược trở lại đồng ruộng của dân, làm chết 4,5 héc ta lúa và thiệt hại nhiều diện tích hoa màu khác. UBND huyện đã vào cuộc đảm bảo quyền lợi cho dân, tuy nhiên nếu hệ thống tiêu thoát nước ở đây vẫn bị các dự án san lấp mặt bằng chặn dòng chảy thì chắc chắn mọi chuyện vẫn khó có thể khắc phục.
Hiện tại, khu vực Hà An đang là điểm bị thiệt hại về kinh tế nhiều nhất do ảnh hưởng của tình trạng úng lụt. Nơi đây tập trung hàng trăm héc ta nuôi trồng thuỷ sản lớn nhỏ, riêng khu vực Đông Hà An đã có 156 héc ta đầm tôm, ngoài ra rải rác ở các khu vực khác của xã và điểm cuối Tiền An lên đến trên 100 héc ta. Vào mùa mưa chỉ cần cơn mưa rào nhỏ trên dưới 100ml nước đã có thể gây ra ngập, mưa lớn sẽ làm tràn, vỡ bờ đầm, làm ngọt nước khiến tôm cá bị chết hoặc bệnh tật không phát triển được. Theo khảo sát của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đợt mưa đầu mùa vừa qua đã khiến một số đầm tôm Hà An bị bệnh và chết hàng loạt, gây thiệt hại nặng cho nhiều chủ đầm. Điều đáng nói là hệ thống cống tiêu thoát nước của Hà An hoàn toàn không đủ năng lực tiêu úng trong mùa mưa. Ngoài công suất nhỏ thì hiện nay các cống tiêu ở đây đều đã sử dụng trên 30 năm, đang trong tình trạng xuống cấp, hỏng hóc nghiêm trọng, 2 cống tiêu 3 cửa ở phía đầu xã Hà An hiện đã bị sụt lún, vỡ gãy một số phần chính, ấy vậy mà vẫn thường xuyên phải vận hành vượt công suất. Trước đây cống này làm nhiệm vụ tiêu thoát nước cho toàn vùng dân cư Hà An, 1 phần Tiền An và 1 phần diện tích sản xuất nông nghiệp. Song hiện nay phải gánh thêm tiêu nước cho toàn khu công nghiệp đóng tàu, trong đó có Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thuỷ Sông Chanh với công suất sản xuất lớn nhất huyện. Một trong 2 cống này đang nằm trong diện tích dự án mở rộng của Công ty Cổ phần Công nghiệp tàu thuỷ Sông Chanh, hàng ngày có hàng trăm lượt xe vận tải đất đá đi qua, khiến cho thành cống luôn trong tình trạng có nguy cơ bị vỡ... Trong những đợt mưa lũ, xã Hà An luôn phải cử lực lượng túc trực tại đây để kịp thời xử lý khi cống vỡ. Cống 1 cửa phía Đông Hà An vốn chỉ có năng lực tiêu thoát nước cho dân cư và vùng nông nghiệp ở đây song hiện nay còn làm thêm nhiệm vụ tiêu thoát nước ra và lấy nước mặn vào cho toàn bộ 156 héc ta nuôi trồng thuỷ sản.
Theo anh Đinh Đức Thành, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện thì toàn bộ các cống tiêu thoát này đều có nguy cơ ''nghỉ hoạt động'' bất cứ lúc nào. Và như vậy thì hậu quả xảy ra không biết đâu mà kể!
