Đón mùa Lễ hội Du lịch Hạ Long năm 2009, TP Hạ Long vừa phát động phong trào “5 không” trong quản lý trật tự đô thị.
Phong trào “5 không” đó là: Không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, nơi công cộng; không lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép; không vi phạm trật tự an toàn giao thông; không vứt rác ra đường; không bán hàng rong, chèo kéo khách trong khu du lịch.
Phong trào mới phát động và phổ biến trên hội nghị. Đánh giá kết quả còn phải chờ thời gian. Nhưng có một thực tế lâu nay chúng ta vẫn thường thấy là nhiều phong trào chỉ phát mà không động. Hoặc có động nhưng ở mức nhúc nhíc. Sở dĩ có tình trạng như vậy vì thường chỉ kêu gọi nhiều mà ít có biện pháp cụ thể, tạo cho mọi người có điều kiện thực hiện.
Xin đề cập đến một chi tiết trong phong trào “5 không”. Hay nói cách khác là xây dựng văn hoá đô thị: Không vứt rác ra đường, không đái bậy. Đúng quá rồi, nhưng đặt câu hỏi ngược trở lại: Nếu không đái bậy, không vứt rác ra đường thì vứt rác ở đâu, đi vệ sinh ở đâu?
Hãy đi một vòng từ khu đô thị Vựng Đâng dọc theo đường 18 đến khu đô thị đang xây dựng mới Cọc 3, Cọc 5, Cọc 8 của TP Hạ Long. Nơi đây có hàng vạn dân sinh sống; có chợ, có nhà hàng, tập trung nhiều cơ quan, nhưng hiếm thấy có nhà vệ sinh công cộng. Nơi vứt rác chủ yếu là vỉa hè và mép vịnh.
Người viết bài này đã chứng kiến câu chuyện cười ra nước mắt. Có vị khách du lịch châu Âu đi chơi chợ Hạ Long và dạo bộ khu Cảng Mới, dọc Công viên Lán Bè. Chẳng hiểu anh ta ăn uống thế nào mà cuống quýt tìm chỗ đi vệ sinh. Tìm mãi không ra, anh ta liền đành liều vào một quán bia vỉa hè. Xì xồ ra hiệu, bà chủ quán tưởng anh ta cần mua hàng liền đưa ra mấy chai bia và đồ nhắm. Anh ta càng xua tay quầy quậy. May quá có một cháu nói được tiếng Anh liền hỏi anh ta cần gì. Cuối cùng vỡ lẽ anh ta cần tìm chỗ đi vệ sinh. Bà chủ quán liền mời anh ta vào nhà cho đi vệ sinh nhờ. Xong xuôi, anh ta rối rít cảm ơn qua được cơn “chết người”!.
Kể câu chuyện này tôi muốn bổ sung thêm vào phong trào “5 không” của TP Hạ Long nên thêm “2 có”: Có nhà vệ sinh công cộng; có thùng rác đặt ở những nơi cần thiết.
Một anh bạn kể với tôi đi du lịch Sing-ga-po tận mắt nhìn thấy bất cứ nhà nào, cửa hàng, siêu thị nào; bến xe, bến tàu, công viên, khu vui chơi, giải trí, đâu đâu cũng có nhà vệ sinh công cộng sạch bóng, đi không mất tiền; thùng bỏ rác đặt khắp nơi. Ai không thực hiện đúng bị phạt rất nặng. Có người đã bị phạt 200 đô vì vứt rác ra đường.
Chúng ta vẫn có thể thực hiện được như họ. Phải chăng trách nhiệm trước hết thuộc về “cái đầu” của cơ quan và người quản lý.
