Vừa qua Toà soạn Báo Quảng Ninh đã nhận được đơn của một số hộ dân nhận đất Dự án 327 của Nông trường Đông Triều (nay là Công ty CP Giống vật nuôi và Cây trồng Đông Triều) kiến nghị về việc Công ty không thực hiện miễm giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp; đơn phương huỷ hợp đồng nhận đất khoán trồng cây lâu năm của một số hộ dân.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết Dự án 327 của Nông trường Đông Triều được thực hiện theo Quyết định số 472 ngày 10-5-1994 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Chủ dự án là Nông trường Đông Triều đã giao khoán tổng diện tích đất 290,77ha cho 568 hộ. Năm 2003, Nhà nước có chính sách miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp cho các hộ nhận đất sản xuất (theo Nghị định 129/2003 của Chính phủ và Thông tư số 112/2003 của Bộ Tài chính), Nông trường Đông Triều đã lập bộ thuế sử dụng đất nông nghiệp của Nông trường hàng năm với Chi cục Thuế huyện. Chi cục Thuế thẩm định trình UBND huyện phê duyệt số thuế sử dụng đất nông nghiệp được miễn, giảm cho tập thể, cá nhân nông trường viên. Đối với cây trồng lâu năm, cuối năm sau khi có quyết định miễn thuế, Giám đốc nông trường đã hoàn trả cho các đối tượng được hưởng.
Tuy nhiên, tháng 4-2006 Nông trường chuyển đổi thành Công ty CP và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhưng hợp đồng giao khoán đất dự án 327 cho các hộ cá nhân vẫn thực hiện theo quy chế quản lý 327 của Nông trường Đông Triều về thực hiện miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Nghị định 129 của Chính phủ và thông tư 112/2003 của Bộ Tài chính. Điều đáng nói là ông Vũ Đình Thanh với cương vị là đảng uỷ viên, uỷ viên HĐQT, Phó giám đốc (từ tháng 4-2006 đến 8-2008) và Giám đốc Công ty từ tháng 9-2008 đến nay đã không tham mưu với tập thể lãnh đạo đơn vị thay đổi, bổ sung quy chế quản lý sử dụng đất theo Luật Doanh nghiệp, vẫn lập sổ bộ thuế với Chi cục Thuế, được UBND huyện phê duyệt miễn, giảm thuế nên đã làm thất thoát hàng trăm triệu đồng của Nhà nước. Nghiêm trọng hơn, ông Thanh còn cố tình không chi trả tiền cho các đối tượng được miễn, giảm thuế (là các hộ nông trường viên) trong 3 năm (2006 đến 2008) theo bộ thuế đã lập là 267.424.770đồng, bao gồm: thuế sử dụng đất nông nghiệp hàng năm 48.750.500 đồng; thuế sử dụng đất cây lâu năm 218.674.320 đồng, gây dư luận bất bình trong các hộ nhận khoán. Đặc biệt năm 2007, lãnh đạo Công ty đã chỉ đạo lập bổ sung miễn thuế cho 186 hộ nhận khoán trồng cây vải và đề nghị giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp cho 118 trường hợp không đúng đối tượng với số tiền 64.767.770 đồng. Số tiền này Đoàn kiểm tra của Huyện uỷ Đông Triều đã yêu cầu Công ty hoàn trả về NSNN. Việc miễn, giảm thuế năm 2007 cho các hộ nông trường viên không đúng đối tượng có một phần trách nhiệm của cán bộ nghiệp vụ thuộc Chi cục Thuế huyện Đông Triều cũng cần được cơ quan chủ quản kiểm điểm làm rõ sai phạm.
Theo thống kê của Công ty, tính đến tháng 12-2008, số tiền nợ đọng của các hộ nhận khoán là 425.697.000 đồng. Trước thực trạng các hộ nhận khoán nợ dây dưa kéo dài làm ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh buộc Công ty phải thành lập Ban thu hồi công nợ. Bên cạnh việc tích cực thu hồi công nợ Công ty cũng tiến hành thanh lý hợp đồng nhận khoán của các hộ cố tình không chấp hành quy định theo nghị quyết của HĐQT, Ban điều hành. Quá trình thu nợ vẫn còn 9 hộ dân cố tình bỏ vườn không chăm sóc, nợ sản phẩm dây dưa kéo dài nên Công ty đã quyết định thu hồi đất nhận khoán theo dự án 327 của các hộ này với diện tích 12,86 ha. Trước khi huỷ hợp đồng, Công ty đã cử cán bộ đi khảo sát thực địa, viết giấy mời các hộ đến làm việc. Quá trình giải quyết có 2 hộ tự nguyện trả lại đất, còn 7 hộ mời gọi nhiều lần không đến, buộc Công ty phải lập biên bản vắng mặt và huỷ hợp đồng. Việc thanh lý hợp đồng nhận khoán của 9 hộ dân vi phạm là cần thiết. Tuy nhiên, trong quá trình tiến hành thu hồi đất của các hộ vi phạm hợp đồng cho thấy Công ty đã thực hiện huỷ hợp đồng nhận khoán đất 327 của 7 hộ dân không đúng với quy chế 327, đó là thu cả cây trên đất nhận khoán; không thực hiện đầy đủ các trình tự theo quy định, gây bức xúc trong các hộ nhận khoán.
Những sai phạm trên cho thấy cấp uỷ nơi đây đã buông lỏng sự lãnh đạo về tuyên truyền thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước và thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong Đảng từ chi bộ. Đây cũng là bài học cho các doanh nghiệp Nhà nước sau khi chuyển đổi sang công ty cổ phần, cần thực hiện đúng các quy định của Luật Doanh nghiệp.
