Tuy không phải là thị trấn huyện lỵ của Đông Triều, song theo tiêu chí phân loại đơn vị hành chính cấp xã quy định tại Nghị định 159/2005/NĐ-CP ngày 27-12-2005 của Chính phủ thì Mạo Khê được phân loại: Thị trấn loại 1.
Một góc Công viên Mạo Khê
Ảnh: Phạm Đông
Mạo Khê có diện tích tự nhiên là 1.906,4 ha, trong đó có 325,83 ha đất đồi núi, 499,76 ha đất lâm nghiệp, 397,72 ha đất chuyên dùng, 256,81 ha đất ở. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp đã thu hẹp lại nhường cho công nghiệp, thương mại, dịch vụ phát triển cùng với các công trình hạ tầng xã hội của thị trấn. ở vị trí thuận lợi về giao thông, thị trấn Mạo Khê có chiều dài gần 3 km quốc lộ 18A là quốc lộ quan trọng trên hành lang Đông – Tây nối thủ đô Hà Nội với Quảng Ninh ra đến cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Các tuyến đường bộ, đường thuỷ đi sang các tỉnh đồng bằng sông Hồng và tuyến đường sắt kép-Bãi Cháy đều thuận lợi. Khu mỏ Mạo Khê có lịch sử khai thác than hầm lò từ năm 1846, hiện tại đang được TKV đầu tư công nghệ hiện đại khai thác than lò giếng nghiêng đi sâu xuống mức -150. Bên cạnh đó, sự phát triển của Công ty Xi măng Hoàng Thạch nằm trên đất Hải Dương, sản xuất xi măng poóc lăng hỗn hợp PCB 30 và PCB 40 nhãn hiệu “Sưtử” với 2 dây chuyền sản xuất có công suất 2,5 triệu tấn/năm. Đầu tháng 2 vừa qua, Công ty đã tiếp tục khởi công xây dựng dây chuyền 3 để đưa công suất lên 3,5 triệu tấn/năm. Tuy hệ thống lò nung, nghiền Clinker nằm trên đất Hải Dương, song sản phẩm được chuyển bằng hệ thống băng chuyền vượt sông Đá Vách sang Mạo Khê để đóng bao và xuất xi măng bằng đường sắt, đường bộ và đường thuỷ cho khách hàng.
Cùng với sự phát triển của 2 ngành kinh tế công nghiệp trọng điểm là than và xi măng, ở thị trấn Mạo Khê, các tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên và thế mạnh đang được đầu tư theo hướng CNH-HĐH, đã hình thành các cụm sản xuất công nghiệp, thương mại dịch vụ sầm uất tạo động lực phát triển kinh tế ở huyện Đông Triều. Trong tương lai gần, TKV tiếp tục đầu tư Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê với công suất 200 MW sẽ tiếp tục tác động mạnh đến kinh tế-xã hội ở Mạo Khê những năm tiếp theo, tạo tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững. Kinh tế phát triển đã dẫn đến sự biến động cơ học về dân số lớn. Tổng điều tra dân số-nhà ở ngày 1-4-1999, thị trấn Mạo Khê có 31.918 nhân khẩu và 7.996 hộ. Đến nay, dân số có mặt đã tăng lên 37.206 nhân khẩu và 9.237 hộ dân sinh sống trong 21 khu phố. Tỷ lệ hộ nông nghiệp chỉ còn 8%, số hộ hoạt động thương mại dịch vụ tăng lên trên 20%. Với số hộ dân hiện tại, bình quân đất ở của các hộ dân là 278 m2/hộ.
Xác định tiềm năng, thế mạnh và nguồn nhân lực địa phương. Đại hội Đảng bộ thị trấn Mạo Khê lần thứ XIII (tháng 7-2005) đã xác định mục tiêu đến năm 2010, cơ cấu kinh tế thị trấn là: Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp-thương mại, dịch vụ-nông nghiệp với các tỷ trọng tương ứng là: 21%-75% và 4%.
Để đáp ứng xu thế phát triển của tỉnh ta theo hướng CNH-HĐH và trở thành một địa bàn động lực, có thế và lực ngày càng lớn thúc đẩy sự phát triển kinh tế và khả năng cạnh tranh trong nền kinh tế hội nhập quốc tế, thiết nghĩ cần nghiên cứu xác định mục tiêu đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để tạo tiền đề phát triển kinh tế nhanh và bền vững để thị trấn Mạo Khê trở thành địa bàn phát triển kinh tế năng động ở Đông Triều sau năm 2010; và nâng cấp thị trấn Mạo Khê lên đô thị loại IV để đáp ứng xu thế phát triển chung của toàn tỉnh Quảng Ninh.
