Tuần lễ hội du lịch Hạ Long - Quảng Ninh 2007 đã khép lại, lắng xuống nhưng ấn tượng về sự hoành tráng, quy mô cùng sự độc đáo của hàng loạt sự kiện văn hoá, văn nghệ lớn trong dịp này có lẽ còn là dư âm chưa dễ phai mờ. Với sự kiện này, Quảng Ninh đã khẳng định vị thế của mình trong các điểm nhấn du lịch của cả nước...
Vậy nhưng, gần như 100% chương trình văn nghệ tại lễ hội cũng như con người tham gia các chương trình nàyđược nhập ngoại là điều mà dư luận bàn tới nhiều. Ở đây chỉ xin đi vào riêng các hoạt động ca múa nhạc. Có 4 hoạt động chính, một diễn ra tại lễ khai mạc Carnaval Hạ Long, 2 đêm nhạc diễn ra vào buổi tối 28-4 và 29-4 là Hạ Long với bạn bè quốc tế, Đêm Hạ Long huyền ảo và buổi Hoà nhạc trên Vịnh Hạ Long. Điểm lại, ngoài sự tham gia của các đoàn nghệ thuật Quảng Tây và Hải Nam của Trung Quốc, Kang-won (Hàn Quốc), Việt Nam có sự tham gia của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam. Riêng Quảng Ninh chỉ có sự tham gia của một số ca sĩ như Hồ Quỳnh Hương, Hoàng Tùng, Hoàng Thái, Tuấn Anh. Tiết mục tập thể duy nhất (hợp ca hát múa Quảng Ninh ngày mới) là có sự tham gia một phần của Trường Cao đẳng VHNT Quảng Ninh. Là người Quảng Ninh, xem, nhận ra điều ấy, hẳn không ai không chạnh lòng...
Múa sạp tại triển lãm hình ảnh du lịch Quảng Tây trong Lễ hội Du lịch Hạ Long 2007 - Tiết mục thu hút đông đảo du khách tham gia.
Ảnh: Hồ Cấn
Người Quảng Ninh, các đơn vị nghệ thuật của Quảng Ninh tham gia ít trong các chương trình văn nghệ tại Lễ hội Du lịch Hạ Long đã đành mà những nét văn hoá đặc sắc của Quảng Ninh lại càng ít hơn, nếu không muốn nói là không có. Nhìn từ bạn mà ngẫm sang ta. Đoàn nghệ thuật Hàn Quốc chỉ biểu diễn một điệu múa là Dấu vết của gió nhưng từ cách trang điểm gương mặt diễn viên, trang phục đều thể hiện rõ văn hoá truyền thống nước bạn. Hai đoàn nghệ thuật Quảng Tây và Hải Nam tham gia nhiều hơn, thể hiện bản sắc văn hoá rõ rệt hơn, cũng phù hợp không khí lễ hội hơn như các tiết mục múa Lời mời mãi mãi, Đêm của người Hưng Long, Chuyện tình bên bờ Vịnh, Lời cảm tạ, Múa vui, Múa sạp... Giới thiệu một nét văn hoá dân tộc mình, phía bạn còn trình diễn trang phục của dân tộc Lê, đảo Hải Nam... Như vậy, ngay cả khi tham gia Lễ hội của chúng ta, họ cũng tìm cách giới thiệu, quảng bá những nét văn hoá độc đáo của dân tộc mình. Các tiết mục cũng hướng tới du khách tham gia lễ hội nhiều hơn. Tạo không khí vui tươi nhưng đoàn bạn vẫn chú trọng khẳng định chất lượng nghệ thuật, tiêu biểu như ở tiết mục múa rồng Song long minh châu. Chúng ta cũng có múa rồng với hình ảnh rồng bay lượn thì nhiều nhưng múa có ngôn ngữ múa đẹp, tính nghệ thuật và thẩm mỹ cao, thể hiện trong không gian, ánh sáng mờ ảo như tiết mục này thì lại chưa. Tham gia múa là các võ sư, võ sinh cũng là yếu tố khiến các động tác của múa rồng mạnh mẽ, uyển chuyển hơn. Bởi vậy, tiết mục mở màn này của Đêm Hạ Long huyền ảo đã gây sự thán phục, sững sờ cho không ít du khách.
Các ca sĩ của chúng ta chủ yếu hát và múa theo lối mới, có nội dung ca ngợi vẻ đẹp cảnh quan và con người Quảng Ninh. Nhưng như ca sĩ Hồ Quỳnh Hương lên sân khấu với trang phục và lối hát mới trong ca khúc Tình ca thợ mỏ cũng khiến nhiều người nhăn mặt. Tình ca thợ mỏ là một bài hát hay về Quảng Ninh, với lối hát truyền thống sôi nổi mà trữ tình, vui tươi, khoẻ khoắn mà đằm thắm đã đi vào tiềm thức người vùng mỏ, nay nghe Quỳnh Hương hát kiểu hip-hop thật khó chấp nhận với nhiều người(?) Những nét văn hoá riêng đặc sắc của chúng ta không được thể hiện trên sân khấu thành các tiết mục nghệ thuật chứ chưa nói đến việc có phù hợp với lễ hội không. Việc thiếu vắng này phải chăng do trình độ nghệ thuật của Quảng Ninh còn hạn chế? Ở một số chương trình ca múa nhạc những lễ hội gần đây, chúng ta đã sử dụng phần văn nghệ của Quảng Ninh nhưng các đơn vị làm chưa đến nơi đến chốn nên mấtuy tín (?) Hay đó là dụng ý tạo tiếng vang mạnh mẽ, ấn tượng độc đáo cho du khách? Với phần thực hiện, dàn dựng, âm nhạc, chỉ đạo múa... được giao hẳn cho một đơn vị làm nghệ thuật của Hà Nội (Công ty Sơn Lâm) có lẽ cũng là một nguyên do khiến các đơn vị nghệ thuật Quảng Ninh đành lép vế?
Xem các hoạt động văn nghệ trong dịp lễ hội này, chúng tôi còn phát hiện nhiều điểm thú vị, rất đáng học tập. Đó là diễn viên phía bạn luôn nở nụ cười tươi trên sân khấu biểu diễn, ngay cả ở những động tác rất khó của múa. Họ cũng có những cách thức giúp du khách hoà nhịp vào không khí lễ hội rất tự nhiên và thoải mái, giảm đi tâm lý ngại ngần, dè dặt vốn là thói quen truyền thống của người Việt. Tôi nhớ, khi các bạn đoàn Quảng Tây múa xong, họ đứng lại lúi húi gỡ quả cầu đeo cạnh sườn, nhiều khán giả đã rất ngạc nhiên không hiểu họ định làm gì. Khi những quả cầu được tung xuống sân khấu thì khán giả cùng ồ lên thích thú. Rất nhiều cánh tay giơ lên bắt cầu, không khí khán giả sôi nổi hẳn lên... Hay màn múa sạp cũng rất hấp dẫn du khách. Tại lễ khai mạc Triển lãm hình ảnh du lịch Quảng Tây, Đoàn nghệ thuật Quảng Tây biểu diễn và xuống tận nơi mời du khách lên tham gia cùng. Lúc lên còn ngại nhưng khi tham gia nhảy một vài vòng bước xuống, gương mặt ai cũng rạng rỡ nụ cười. Việc ném cầu trao duyên và điệu múa sạp vốn không xa lạ gì với chúng ta, vậy do đâu lại khiến mọi người thích thú như vậy. Thiết nghĩ là ở không khí hội hè, nơi họ được trực tiếp cảm nhận và tham gia vào một sinh hoạt mang tính tập thể vẫn tạo nên sự phấn khích nhất định. Điều này cũng cho thấy, việc biểu diễn kiểu sân khấu hoá không phù h?p với các lễ hội mang đặc thù du lịch của Quảng Ninh. Ở sân khấu hai đêm diễn Hạ Long với bạn bè quốc tế và Đêm Hạ Long huyền ảo, khán giả chỉ có thể đứng xa mà chiêm ngưỡng. Đây có lẽ cũng là gợi ý tốt cho các nhà tổ chức để du khách hoà nhập nhiều hơn trong lễ hội, để những lễ hội đường phố như Carnaval Hạ Long tiếp theo không chỉ tạo ấn tượng mà còn thu hút được đông đảo du khách cùng tham gia(?)
