Việc nắm rõ tình trạng cư trú, biến động dân cư sẽ giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm pháp luật, nhất là những tình huống phát sinh khi người từ nơi khác đến hoặc đối tượng lợi dụng nơi lưu trú để hoạt động phạm pháp. Khi người dân chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về cư trú cũng là đang góp phần giữ gìn ANTT từ cơ sở, bảo vệ cuộc sống bình yên, văn minh.
Trong thực tế, công tác quản lý cư trú trên địa bàn tỉnh luôn đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là tại các đô thị lớn. Nguyên nhân là do sự biến động dân cư cao khi các khu công nghiệp, cụm công nghiệp... thu hút số lượng lớn các lao động nhập cư, khiến việc theo dõi, kiểm soát hoạt động đăng ký tạm trú, lưu trú đôi khi chưa kịp thời. Bên cạnh đó, sự phát triển của kinh tế du lịch Quảng Ninh cũng khiến các cơ sở lưu trú nhỏ lẻ như phòng cho thuê, nhà nghỉ, nhà thuê nguyên căn... cũng xuất hiện nhiều hơn.
Nếu không tuân thủ nghiêm túc, đầy đủ các quy định thông báo lưu trú, đăng ký tạm trú thì rất dễ phát sinh những hành vi liên quan đến ANTT, như: Tàng trữ, sử dụng chất ma túy; tàng trữ vũ khí, vật liệu nổ; cờ bạc, mại dâm... Vì vậy, nhiều địa phương trong tỉnh đã xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ hướng vào các mô hình nâng cao nhận thức người dân về việc tự giác chấp hành nghiêm các quy định pháp luật về cư trú.
Tìm hiểu tại các địa phương có thế mạnh về phát triển du lịch như phường Bãi Cháy, đặc khu Vân Đồn... được biết, nhiều biện pháp tăng cường quản lý, kiểm tra và hướng dẫn thực hiện khai báo tạm trú, lưu trú được đẩy mạnh trong cao điểm mùa du lịch hè năm 2026.
Cụ thể, từ đầu tháng 6 đến nay, lực lượng Công an đã phát huy vai trò nòng cốt, cùng với các Tổ bảo vệ an ninh cơ sở, cán bộ thôn, khu phố tiến hành rà soát toàn bộ các khách sạn, khu nghỉ dưỡng, homestay, nhà nghỉ và các cơ sở kinh doanh lưu trú trên địa bàn. Công tác kiểm tra kết hợp với tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật, giúp người dân và chủ doanh nghiệp chấp hành tốt thủ tục về đăng ký, quản lý khách lưu trú. Nhất là các trường hợp người nước ngoài cần đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin, giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan chức năng, bao gồm khai báo tạm trú, giấy tờ nhập cảnh, thời hạn và mục đích cư trú... Hiện nay, việc khai báo được thực hiện trực tuyến thông qua hệ thống điện tử của Bộ Công an, tạo thuận lợi cho các cơ sở kinh doanh và người dân trong quá trình thực hiện.
Trong Tháng hành động phòng, chống ma túy (tháng 6), nhiều địa phương trong tỉnh đã tổ chức rà soát cư trú kết hợp xét nghiệm ma túy tại các khu nhà ở công nhân. Công tác kiểm tra được thực hiện đúng quy định, bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và sinh hoạt của người lao động.
Hoạt động này không chỉ ngăn chặn kịp thời các nguy cơ vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, mà còn giúp chính quyền nắm chắc biến động dân cư. Đây là cơ sở quan trọng để quản lý tốt tạm trú, lưu trú, từ đó bảo đảm các quyền lợi hợp pháp, chính sách an sinh xã hội và an ninh trật tự trên địa bàn được thực hiện đúng, đủ, kịp thời.
Việc đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, khai báo tạm vắng và thông báo lưu trú đúng quy định có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với mỗi công dân và toàn xã hội. Đây là cơ sở để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân trong học tập, lao động, khám chữa bệnh, giải quyết thủ tục hành chính, hưởng các chế độ, chính sách an sinh xã hội. Thông tin cư trú chính xác, đầy đủ cũng là điều kiện để người dân thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các dịch vụ công theo quy định của pháp luật. Hơn hết, việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về cư trú không chỉ thể hiện ý thức tôn trọng pháp luật của người dân mà còn góp phần quan trọng trong việc bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và phát triển KT-XH của địa phương.