Cần nói ngay rằng, cách sử dụng từ ngữ trong Quyết định số 720QĐ-UBND ngày 8-8-2006 của UBND TP Hạ Long “Về việc trưng dụng và tạm giao phần đường bê tông thuộc hai phường Trần Hưng Đạo và Yết Kiêu để xây dựng chợ tạm Hạ Long II dễ dẫn đến ngộ nhận chủ sở hữu của những con đường này.
“Phần đường bê tông” được đề cập trong quyết định nêu trên chính xác thuộc quyền sở hữu của các hộ dân với cả nghìn người trú tại tổ 1, khu 2 và các tổ 5-10-11-12, khu 4, phường Trần Hưng Đạo; tổ 1 và 2, khu 2, phường Yết Kiêu, TP Hạ Long. Trong số tiền mà người dân chi trả ở khu đất tự xây này có toàn bộ khoản tài chính xây dựng hạ tầng cơ sở: Đường sá, đường điện, cống thoát nước... Nói cách khác, những đoạn đường bê tông “trưng dụng” không phải được hình thành từ phương thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”; càng không phải từ ngân sách Nhà nước. Do đó, “tạm giao” (phải nói là cho mượn mới xác đáng) là quyền của người dân nơi đây chứ không phải chủ đề nào khác. Rõ ràng quyền dân chủ, quyền tự quyết chính đáng hợp pháp của người dân bị xem nhẹ: Chính quyền thành phố ra lệnh, chính quyền phường ra thông báo, không cần hỏi để biết những người chủ thực sự có đồng thuận hay không?
Quyết định 720 cũng khẳng định: “Thời gian hoạt động chợ tạm từ ngày 15-8-2006 đến ngày 15-2-2008 “. Buồn thay tính đến thời điểm này đã quá hạn “mượn” thiếu bốn tháng đầy hai năm.
Hơn ba năm qua, cuộc sống của những công dân cho chợ tạm mượn đường bị đảo lộn. Rất nhiều hộ gia đình không thể sửa chữa nhà cửa đã xuống cấp, chứ đừng nói đến việc xây nhà mới. Nguyên nhân thật dễ hiểu: Xe chở vật liệu không tài nào luồn lách được trong khoảng không gian chật hẹp bùng nhùng lều bạt chen chúc. Việc cưới, việc tang ra đụng vào chạm nhếch nhác, xót tủi. Đặc biệt môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nhan nhản đoạn cống thoát nước bị phá vỡ; rác rưởi - chuột bọ hoành hành... Ngày cũng như đêm và ngay cả mùa hè nóng nực nhà nhà đóng cửa kín mít bởi không ai chịu nổi nạn ruồi muỗi và mùi xú uế đậm đặc. Trong khi đó, dại mồm - xin lỗi một khi xảy ra hoả hoạn thì chắc chắn việc cứu chữa sẽ như gà mắc tóc; xe chữa cháy chỉ có thể bất lực đứng nhìn từ xa.
Đã trễ thời gian “mượn” đường gần hai năm, nhưng không một ai đứng ai xin lỗi, giải thích cho dân vì sao có chuyện chợ tạm chây ỳ chưa trả lại đường. Vài tháng trước coi truyền hình tỉnh, ai cũng mừng khi thấy ông Tân Chủ tịch thành phố đến khảo sát tình hình xây dựng chợ Hạ Long II, chỉ thị “Vào chợ mới trước Rằm Trung thu”. Còn bây giờ, rằm tháng tám đã qua, nghìn con người không biết còn phải dài cổ ngóng chờ bao nhiêu rằm nữa? Dân đã quá bức xúc và sức chịu đựng cũng có giới hạn...
