Nhận thông báo tiền điện tháng 1 để đi thanh toán, bà Nguyễn Thị Lục bùng nhùng vì các cột tính chi phí của nhà đèn. Giá mới, giá cũ không ghi tách bạch khiến bà không biết liệu cách tính có chính xác hay không, nghe giải thích càng khó hiểu hơn, bà đành chặc lưỡi đóng cho xong chuyện.
Thay vì liệt kê chi tiết các bậc thang như thường lệ, hóa đơn tiền điện tháng 1 của nhiều gia đình chỉ thể hiện thể hiện 2 mức tính chỉ số tiêu thụ theo giá cũ và giá mới (bắt đầu áp dụng từ ngày 1/1) cho bậc thang đầu tiên, 100 kWh. Hàng loạt bậc tiêu thụ kế tiếp được nhà điện kê ra trên hóa đơn nhưng không giải thích rõ cách tính, khiến các bà nội trợ bước vào mê hồn trận.
Tổng tiền điện phải trả cho kỳ từ ngày 24/12/2006 đến 23/1 của hộ bà Nguyễn Thị Lục ở TP HCM là 407.539 đồng, tăng khoảng 30.000 đồng so với các tháng trước, trong khi chỉ số tiêu thụ điện tương đương. Trên giấy báo tiền điện (bà Lục chưa nhận được hóa đơn vì chưa đóng tiền), không ghi rõ bao nhiêu kWh tính theo giá cũ, bao nhiêu kWh tính theo giá mới, mà chỉ được tính theo bậc và số tiền tương ứng.
Bà Nguyễn Thị Hồng, ngụ ở phường 25, quận Bình Thạnh cũng nhận giấy báo tiền điện tháng 1 với nhiều thắc mắc về cách tính điện. Với mức tiêu thụ tương đương như thường kỳ, tháng đầu năm nay nhà bà Hồng đã phải trả thêm 40.000 đồng so với trước. Nhưng vấn đề là theo bà Hồng, "nhân viên ghi điện không đưa cho tôi phiếu báo có chỉ số để đối chiếu, mà cho biết là mới triển khai cách tính giá mới nên chưa hoàn tất các khâu".
Cầm hóa đơn thu tiền điện tháng 1, chị Hương, nhà ở khu tập thể Trung Tự (Hà Nội), cũng không hiểu cách tính. Hóa đơn ghi tổng mức tiêu thụ điện của gia đình chị là 361 kWh, sau đó liệt kê liên tiếp 10 dòng ghi số kWh và giá tiền tương ứng, chốt lại số tiền phải nộp 478.984 đồng. "Hóa đơn không ghi rõ cột nào tính theo giá cũ, cột nào tính giá mới khiến tôi đọc mãi không hiểu", chị kể.
Rắc rối cách tính nội suy
Trao đổi với VnExpress, bà Nguyễn Thị Tuyết Nga, phụ trách về giá điện của Phòng kinh doanh, Công ty Điện lực TP HCM, cho biết, ngày 1/1 điện lực bắt đầu tính giá điện theo mức mới. Tuy nhiên vì hóa đơn tiền điện tháng 1 có "dính" đến khoảng 5-10 ngày tháng 12 tùy phiên ghi điện định kỳ mỗi khu vực và được tính bằng mức giá cũ, nên nhà đèn đã áp dụng phương pháp tính tiền nội suy, tức bình quân mức tiêu thụ trong ngày.
Ví dụ, hộ bà Lục tổng tiêu thụ điện trong kỳ từ 24/12 năm ngoái đến 23/1 là 324 kWh. Tháng 12 hộ này có 8 ngày sử dụng điện theo giá cũ và 23 ngày của tháng 1 tính mức giá điện mới. Như vậy điện năng tiêu thụ bình quân của 8 ngày cuối tháng 12 là 84 kWh. Số còn lại được tính cho tháng 1. Sau khi tính lượng tiêu thụ bình quân mỗi ngày cho cả 2 mức mới và cũ, với chỉ tiêu 100 kWh đầu giá 550 đồng/kWh, hộ bà Lục phải trả 26 kWh theo giá cũ và 74 kWh cho bảng giá mới. "Tổng cộng, hộ bà Lục vẫn được hưởng chỉ tiêu 100 kWh tiêu thụ đầu giá 550 đồng nhưng phân ra theo quy định mới", bà Nga giải thích.
Tương tự như vậy là cách tính đối với những mức tiêu thụ tiếp theo. Bà Nga thừa nhận rằng, phương pháp tính này rắc rối, phức tạp và có thể nhiều người dân chưa hiểu. Với biểu giá điện mới, tổng doanh thu tiền điện trong tháng 1 của Công ty điện lực TP HCM đã tăng khoảng 8-9% so với mức giá điện cũ.
Hóa đơn của chị Hương được nhà đèn giải thích là 5 dòng đầu ghi chỉ số và giá điện theo cách tính cũ, 5 dòng sau là giá mới. "Rõ ràng như thế mà chị cũng không hiểu thì lạ thật", nhân viên thu tiền điện tỏ ra ngạc nhiên khi chị thắc mắc.
Phó giám đốc Công ty Điện lực Hà Nội Trần Đức Hùng cho biết, cán bộ thu ngân phải có trách nhiệm giải thích nếu khách hàng không hiểu hóa đơn. Điện lực Hà Nội đã thành lập trung tâm Hỗ trợ khách hàng, số điện thoại 04.2222000, phục vụ 24/24h, giải đáp thắc mắc của khách hàng về các vấn đề liên quan đến giá điện và sử dụng điện.
Ông Hùng cũng không loại trừ có trường hợp hộ gia đình đi vắng hoặc từ đầu tháng 1 đến nay dùng điện ít hơn so với thời gian của cuối tháng 12/2006. Việc tính theo phương pháp nội suy trong trường hợp này có thể khiến giá chênh lên.
