Có thể thấy trong một thời gian dài, ngoài những dự án nhà ở công nhân do một số công ty, tập đoàn đứng ra thực hiện để phục vụ cho chính người lao động ngành mình thì ít có doanh nghiệp nào chịu đứng ra làm dự án xây dựng nhà ở xã hội. Tuy nhiên, nghịch lý cung ít - cầu nhiều dần được thay đổi khi nhiều chính sách mới đã và đang được áp dụng cho các dự án nhà ở xã hội.
Qua tìm hiểu được biết, để khuyến khích chủ đầu tư mạnh dạn đầu tư cho phân khúc nhà ở xã hội, Nhà nước cũng như địa phương đã có nhiều cơ chế hỗ trợ đối tượng này như: được miễn tiền sử dụng đất; được miễn, giảm các loại thuế có liên quan và được vay vốn ưu đãi từ các nguồn theo quy định… Gần đây nhất, Chính phủ phê duyệt gói tín dụng hỗ trợ 30.000 tỷ đồng đối với việc thuê, mua nhà ở xã hội được coi là một cú hích giúp cho cả chủ đầu tư dự án và người mua nhà có cơ hội tiếp cận với các dự án về nhà ở xã hội. Theo đó, chủ đầu tư dự án sẽ được hưởng lãi suất vay ưu đãi trong nhiều năm để phát triển các dự án về nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu về loại nhà này trên thị trường. Tuy nhiên, theo các chủ đầu tư dự án BĐS thì: Quy trình để có được nguồn vốn này doanh nghiệp phải mất rất nhiều thời gian. Cụ thể, sau khi doanh nghiệp đáp ứng đủ các điều kiện của Bộ Xây dựng, doanh nghiệp gửi hồ sơ đáp ứng điều kiện kèm theo nhu cầu lượng vốn cần vay để Bộ kiểm tra, thẩm định. Nếu đạt yêu cầu, Bộ sẽ chuyển cho Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thành phần. Thẩm định xong, doanh nghiệp phải gửi hồ sơ đáp ứng điều kiện vay của ngân hàng để thẩm định trước khi vay vốn. Tiếp theo là thời gian chờ đợi thẩm định và bố trí vốn… Như vậy, đối với những dự án nhỏ của doanh nghiệp địa phương có lẽ khó lòng chờ được số vốn lãi suất thấp này. Một chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở thương mại trên địa bàn TP Hạ Long thừa nhận: “BĐS trầm lắng khiến cho nhiều dự án nhà ở thương mại trên địa bàn tỉnh không thể thực hiện được do thiếu nhà đầu tư thứ cấp. Chủ đầu tư cũng đã bỏ không dự án trong mấy năm, cùng với đó là số vốn đầu tư không hề nhỏ. Nếu không có chiến lược hợp lý mà cứ “đắp chiếu” các dự án chờ đến khi thị trường BĐS phục hồi thì lỗ là phần nhiều. Chuyển đổi mục đích xây dựng từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội cũng là một giải pháp cứu vãn cho chủ đầu tư BĐS. Tuy nhiên, chủ đầu tư sẽ phải tính toán rất hợp lý khoản đầu tư của mình với giá trị thu về, vì giá căn hộ nhà ở xã hội thường thấp hơn khá nhiều với giá nhà thương mại”.
Trên thực tế, hiện nay một số chủ đầu tư, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chuyển hướng đầu tư từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho cán bộ, công nhân thu nhập thấp ở đơn vị mình. Một số dự án nhà ở xã hội đã triển khai trên địa bàn tỉnh như: dự án nhà ở cho công nhân Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà; dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp của Công ty TNHH Tập đoàn Xuân Lãm; dự án nhà ở xã hội của BQL Đầu tư và xây dựng công trình trọng điểm cho người có thu nhập thấp trên địa bàn TP Hạ Long. Ngoài ra, còn có các dự án đang xin chủ trương đầu tư như: dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp của Công ty CP Sản xuất và thương mại Hạ Long cho cán bộ giáo viên trường dạy nghề; dự án xây nhà ở cho công nhân Công ty CP Xây dựng Phương Nam (KCN Cái Lân)… Mặc dù vậy, có thể nói tiến độ về các dự án về nhà ở xã hội nói chung hay nhà dành cho người có thu nhập thấp nói riêng hiện nay còn khá chậm chạp. Cho đến thời điểm này, mới chỉ có Công ty CP Gốm màu Hoàng Hà (Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà) đã khởi công dự án Khu nhà ở an sinh xã hội và nhà ở công nhân tại Cụm công nghiệp Kim Sơn, huyện Đông Triều. Theo chủ đầu tư dự án cho biết: Dự án gồm 493 căn hộ, diện tích từ 36m2 - 68m2/căn, đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 2.200 người. Dự kiến căn hộ có giá bán 8 triệu đồng/m2. Trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới có thể sẽ bàn giao 100 căn nhà cho người có nhu cầu.
Theo số liệu khảo sát của Sở Xây dựng, hiện nay nhu cầu nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh tương đối lớn. Dự kiến giai đoạn năm 2014-2015 nhu cầu nhà ở dành cho người có thu nhập thấp trên địa bàn cần khoảng 1.500 căn, đến năm 2020 cần khoảng trên 2.000 căn. Thiết nghĩ, để đạt được mục tiêu này, tỉnh cần quan tâm, hỗ trợ các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn.
Vân Du
