Trong dịp đến thăm đảo Cô Tô ngày 9-5-1961, Hồ Chủ tịch đã dùng chân trên đám ruộng này xem bới thử một bụi khoai, thấy khoai nhiều củ, Người khen và khuyên mọi người trồng nhiều khoai.
Đó là những lời được khắc trên tấm bia của di tích bia Dốc Khoai trong khuôn viên khu Di tích lưu niệm Hồ Chí Minh trên huyện đảo Cô Tô.
Toàn cảnh khu vực đặt bia Dốc Khoai...
Có dịp ra Cô Tô, khi đến thăm di tích này, tôi cứ cảm thấy băn khoăn; tấm bia nói về việc Bác Hồ thăm ruộng khoai và khuyên mọi người trồng nhiều khoai... Thế nhưng ở đây giờ chỉ thấy cỏ mọc um tùm xung quanh! Thậm chí, khi hỏi về di tích bia Dốc Khoai, một người dân còn nói nửa đùa nửa thật: “Tấm bia này đặt gần “ruộng cỏ” từ lâu lắm rồi; qua nội dung khắc trên tấm bia, chúng tôi đoán hồi xưa, khi Bác ra đây, khoai trồng tốt lắm! Nhưng nói thật, giờ cũng chẳng biết đó là giống khoai gì, trồng ra sao...”.
Huyện đảo Cô Tô tự hào được Bác Hồ ra thăm, lại được Bác đồng ý cho dựng tượng Người khi Người còn sống (là nơi duy nhất trên cả nước được Bác cho phép điều đó)... Vì vậy, việc bảo tồn những di tích của Người trên huyện đảo là một việc hết sức có ý nghĩa, thể hiện tấm lòng thành kính đối với Bác. Với di tích bia Dốc Khoai, ý nghĩa của nó còn là lời dặn dò của Bác với dân đảo phải tích cực tăng gia sản xuất... Tuy bây giờ huyện đảo đã đổi mới, không nhất thiết phải “trồng nhiều khoai” nhưng thiết nghĩ ở khu vực đặt bia, không thể để đất hoang như hiện tại; ngoài ra, để những khách tham quan hiểu hơn về sự kiện này, cũng nên có sự giới thiệu cụ thể hơn, như hồi ấy ở đây khoai trồng ra sao, đó là giống khoai gì v.v... Được thế, tấm bia mới thực sự có ý nghĩa!
