Bình Liêu là một huyện miền núi, kinh tế còn khó khăn, có nhiều dân tộc anh em sinh sống vì vậy ngôn ngữ rất đa dạng, chính vấn đề này đã gây không ít khó khăn cho việc phát triển giáo dục nơi đây.
Hầu hết các giáo viên đến giảng dạy ở các thôn bản đều là dân tộc Kinh, trong khi học sinh đều là con em người dân tộc thiểu số, vì vậy việc truyền tải tri thức để các em có thể hiểu được là rất khó. Nhiều em còn chưa biết hết được tiếng mẹ đẻ thì làm sao mà hiểu được tiếng Kinh. Để khắc phục được điều này, nhiều thầy cô đã không ngại khó khăn gian khổ, hàng ngày ngoài việc dạy học, các thầy cô còn đi vào các thôn bản tiếp xúc với người dân và học tiếng dân tộc thiểu số. Nhờ thế mà các buổi học có hiệu quả hơn vì giáo viên đã kết hợp cả tiếng Kinh và tiếng dân tộc thiểu số để giảng dạy, học sinh hiểu bài và tiếp thu nhanh hơn, nhất là việc học tiếng Kinh dễ dàng hơn rất nhiều.
Ở Bình Liêu, nhiều gia đình còn khó khăn, không có điều kiện cho con em ăn học đến nơi đến chốn. Nhiều em phải bỏ học khi mới học xong cấp I, bởi càng học lên cao quãng đường đến trường lại càng xa hơn mà các em lại không có phương tiện để đi học dù chỉ là một chiếc xe đạp. Để đến trường đúng giờ các em phải dậy từ lúc 5 giờ để chuẩn bị đi học, phải đi bộ vượt vài km đường rừng vắng vẻ. Nhiều em đã phải bỏ học vì không vượt qua được những khó khăn này. Nhưng cũng không ít em rất giàu nghị lực, các em đã học hết cấp II và theo học cấp III. Tuy nhiên, điều lo ngại là số lượng học sinh học đến cấp III giảm đi rất nhiều so với số lượng ban đầu. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện vật chất của các gia đình không cho phép. Một số em không thể theo học cấp III vì phải ở nhà giúp đỡ bố mẹ lo cho các em, số khác lại do đường đến trường quáxa mà các em lại không có phương tiện để đi học. Những em có phương tiện thì cần phải có thêm nghị lực mới có thể tiếp tục con đường học tập của mình. Các em phải đạp xe khoảng 7 - 8 km để đến trường, nhiều em còn xa hơn phải ở trọ dưới huyện. Học sinh ở đây chủ yếu đi học bằng xe đạp, nếu chẳng may “con ngựa sắt” này mà dở chứng thì các em lại đến trường muộn hoặc phải nghỉ học. Không chỉ có vậy, những hôm trời mưa các em nghỉ học rất nhiều, phần vì nước lũ ở các con suối to quá không thể lội qua được, phần vì đường đất đỏ lầy lội, dính chân và xe đạp nên rất khó đi. Vì những nguyên nhân nàymà một số học sinh phải nghỉ học nhiều buổi, còn thầy cô thì không có thời gian để giảng lại bài cho những học sinh này nên chất lượng học tập giảm sút, học sinh không hiểu được bài nên mất hứng thú học tập sinh ra chán nản và hiện tượng bỏ học diễn ra như là một điều tất yếu. Đối với một huyện miền núi nhiều dân tộc thiểu số, điều kiện vật chất còn nhiều khó khăn như Bình Liêu thì việc phát triển giáo dục là rất khó. Vậy chúng ta phải làm gì để đưa tri thức đến được các vùng cao, thắp sáng tâm hồn trẻ thơ nơi đây? Đây là câu hỏi khó nhưng tôi tin là với sự quan tâm của Đảng và chính quyền, ánh sáng tri thức sẽ đến được khắp các bản làng vùng cao, những nơi xa xôi nhất của Tổ quốc. “Con đường đi tìm tri thức là một con đường gian nan, đầy khó khăn, mỗi chúng ta phải có ý chí và nghị lực mới có thể vượt qua được”. Đây chính là điều tôi muốn nói qua bài viết này.
