Phát triển nền văn hóa giàu bản sắc, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị là nhiệm vụ quan trọng được Quảng Ninh đặt ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI. Các đơn vị, địa phương và nhân dân toàn tỉnh đang nỗ lực trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, con người Quảng Ninh, góp phần tạo nên sự phong phú, đa dạng hóa đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc trong tỉnh.
Quảng Ninh hiện có 641 di tích, trong đó có 8 di tích quốc gia đặc biệt, 56 di tích quốc gia, 101 di tích cấp tỉnh, cùng 362 di sản văn hóa phi vật thể. Cùng với Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, năm 2025, UNESCO chính thức vinh danh Quần thể di tích danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trở thành Di sản Văn hoá thế giới, mở ra cơ hội kết nối, khai thác giá trị 2 di sản, từ đó thúc đẩy kinh tế di sản. Quảng Ninh cũng là địa phương có sự đa dạng văn hoá các dân tộc, từ những làn điệu then, soóng cọ, hát đối, đến các lễ hội truyền thống... đều là tài sản vô giá, được cộng đồng dân cư các dân tộc trong tỉnh gìn giữ qua các thế hệ.
Để phát huy và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, di tích, danh thắng, phát triển con người Quảng Ninh, thời gian qua tỉnh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư cho lĩnh vực văn hóa, con người. Đặc biệt, ngày 30/10/2023, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững. Nội dung văn hóa, con người trong Nghị quyết đang được toàn tỉnh triển khai gắn với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, trong đó tập trung xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người, tạo nền tảng, từng bước khai thác các giá trị văn hoá trở thành sản phẩm du lịch, thương mại, nâng cao đời sống cho nhân dân.
Cùng với đó, những năm qua tỉnh cũng dành nhiều nguồn lực cho công tác tu bổ di tích, danh thắng, gìn giữ và phát huy các bản sắc văn hóa, phát triển kinh tế di sản, dịch vụ du lịch; khuyến khích người dân phát huy nội lực, gìn giữ bản sắc văn hóa, phát triển thành các sản phẩm du lịch để lan tỏa giá trị văn hóa Quảng Ninh đến bạn bè trong và ngoài nước.
Đến nay, toàn tỉnh có 97% gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; 97,9% thôn, khu phố đạt danh hiệu “Thôn, khu phố văn hóa”; 1.072 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt danh hiệu “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”; 100% xã miền núi có đường ô tô đến tận thôn, bản và có điện lưới quốc gia; 100% hộ có nhà ở kiên cố; 100% hộ được xem truyền hình, được nghe đài phát thanh…
Trong bối cảnh công nghiệp văn hoá đang dần trở thành một ngành kinh tế có sức tăng trưởng mạnh, Quảng Ninh cũng sáng tạo trong tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao. Đặc biệt, tỉnh đã tổ chức thành công nhiều concert quy mô lớn mang thương hiệu Quảng Ninh. Trong đó chương trình nghệ thuật đặc biệt "Tự hào theo Đảng quang vinh - Quảng Ninh vươn mình cất cánh" vừa được tổ chức ngày 25/1 đã thu hút 50.000 khán giả xem trực tiếp tại Quảng trường 30/10.
Chương trình là một bản hòa ca chính luận - nghệ thuật giàu cảm xúc, được dàn dựng công phu để chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong nhân dân trước thềm xuân mới. Chương trình lấy hình tượng mùa xuân làm mạch cảm xúc, khắc họa mùa xuân của Đảng, của dân tộc, của Quảng Ninh trên chặng đường đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng hùng cường, thịnh vượng.
Anh Hoàng Chí Trung (TP Hà Nội) cho biết: Tôi rất ấn tượng với cách tổ chức các chương trình nghệ thuật của tỉnh Quảng Ninh. Đặc biệt là concert mới đây cho thấy sự đầu tư lớn của tỉnh. Có cơ hội theo dõi trực tiếp chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng, được hòa mình vào không khí sôi động, tôi cảm nhận rõ niềm tự hào lan tỏa từ thành công của Đại hội. Từ chương trình, tôi còn thấy được những khắc họa về thành tựu của Quảng Ninh qua từng tiết mục được dàn dựng công phu, kết hợp giữa âm nhạc, ánh sáng hiện đại và hình ảnh giàu ý nghĩa… Một chương trình hoành tráng và được khép lại bằng màn pháo hoa rực rỡ, mang đến niềm vui trọn vẹn cho mỗi người tham dự.
Để tạo không gian vui chơi, giải trí phục vụ người dân và du khách trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tỉnh Quảng Ninh cũng đã xây dựng kế hoạch tổ chức chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc, mang đậm nét văn hóa cổ truyền của dân tộc. Nổi bật là Đại lộ hoa và công nghệ ánh sáng bên Vịnh Hạ Long từ Công viên hoa Hạ Long (phường Hồng Gai) đến Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh (phường Hạ Long). Nơi đây gồm các không gian: Trưng bày, triển lãm hoa, thuyền hoa, xe hoa, các mô hình linh vật; trình chiếu công nghệ ánh sáng; triển lãm các mô hình, sản phẩm của các tập đoàn, công ty, doanh nghiệp... Cùng với đó là không gian văn hóa Tết cổ truyền các dân tộc tỉnh Quảng Ninh.
Bên cạnh đó còn có Hội chợ OCOP Quảng Ninh - Xuân 2026 được tổ chức tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh, bao gồm các gian hàng ẩm thực, sản phẩm OCOP, nông sản vùng miền... Trong dịp Tết Nguyên đán, tỉnh sẽ tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc. Trong đó, các địa phương tổ chức những chương trình nghệ thuật mừng Đảng - mừng xuân Bính Ngọ 2026; biểu diễn nghệ thuật, tuyên truyền lưu động phục vụ nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh, đặc biệt là khu vực vùng sâu vùng xa, biên giới và hải đảo. Các xã, phường, đặc khu cũng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian trong dịp Tết để phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của người dân và du khách, trong đó tập trung tổ chức các môn thể thao dân tộc và trò chơi dân gian truyền thống như kéo co, đẩy gậy, ném còn, đánh quay, đánh gụ, đấu vật, bịt mắt bắt dê…
Những nỗ lực của tỉnh, của các địa phương đã và đang góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa vùng miền trong tỉnh; hiện thực mục tiêu xây dựng con người Quảng Ninh với các đặc trưng: “Bản lĩnh - Tự cường - Kỷ cương - Đoàn kết - Nghĩa tình - Hào sảng - Sáng tạo - Văn minh”.
