Ngày 1/7/2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử trong tiến trình cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước. Tại các địa phương trên cả nước nói chung, tỉnh Quảng Ninh nói riêng, mô hình chính quyền hai cấp - cấp tỉnh và cấp xã - chính thức được triển khai đồng bộ, mở ra một giai đoạn phát triển mới: Tinh gọn hơn, hiệu lực hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn. Trong lộ trình cải cách nhằm xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả, cùng với các xã, phường, đặc khu của tỉnh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hải Lạng đã và đang tập trung cao độ, triển khai quyết liệt các nhiệm vụ chính trị được giao, nỗ lực tạo đột phá trong chặng đường phát triển mới, đáp ứng kỳ vọng và mong đợi của nhân dân.
Kiện toàn tổ chức - Định hình tư duy mới
Xã Hải Lạng được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ địa giới hành chính của xã Hải Lạng, xã Đồng Rui và một phần xã Hải Hòa với tổng diện tích tự nhiên hơn 131,09km², dân số 9.827 người, trong đó 48,12% là đồng bào dân tộc thiểu số như Sán Dìu, Dao, Tày… Sự thay đổi về ranh giới hành chính, điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đã đặt ra cho xã Hải Lạng nhiều thách thức trong lãnh đạo, điều hành, nhưng cũng mở ra nhiều dư địa phát triển. Đặc biệt, việc vận hành chính quyền 2 cấp cũng đặt ra không ít khó khăn đối với cấp ủy, chính quyền địa phương, không chỉ ở yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, quản lý hiệu quả trên một địa bàn rộng lớn, mà còn trong việc giữ gìn và phát huy khối đoàn kết, thống nhất nội bộ, phát huy tiềm năng, thế mạnh để đưa địa phương vươn lên cùng sự phát triển chung của tỉnh và đất nước trong kỷ nguyên mới.
Xác định kiện toàn tổ chức, củng cố bộ máy chính trị là nhiệm vụ đặt lên hàng đầu, ngay sau khi đi vào hoạt động, Đảng bộ xã đã tiến hành sáp nhập các chi bộ đảm bảo tinh gọn, hiệu quả, thành lập 23 chi bộ trực thuộc (12 chi bộ thôn, 11 chi bộ cơ quan, trường học), với tổng số 399 đảng viên. 100% Bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, bảo đảm sự thống nhất giữa tổ chức Đảng và chính quyền cơ sở, mô hình góp phần tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Ngay trong ngày làm việc đầu tiên sau khi vận hành mô hình mới, Ban Chấp hành Đảng bộ xã đã tổ chức kỳ họp thứ nhất, tập trung thảo luận, thông qua quy chế làm việc và phân công nhiệm vụ cụ thể cho 27 đồng chí trong Ban Thường vụ và Ban Chấp hành Đảng bộ; đồng thời kiện toàn Ủy ban Kiểm tra và bàn các nội dung trọng tâm về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội. Các nhiệm vụ được phân công rõ ràng, sát thực tiễn, phù hợp năng lực chuyên môn của cán bộ, công chức. Tất cả tạo nền tảng vững chắc để bộ máy chính quyền 2 cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả.
Kỳ họp thứ nhất HĐND xã khóa I, nhiệm kỳ 2021-2026 cũng được tổ chức, thông qua nhiều nghị quyết quan trọng làm cơ sở triển khai nhiệm vụ của chính quyền địa phương. Các nghị quyết đều sát thực tiễn, có tính khả thi cao, tập trung vào các chính sách mở đường cho sự phát triển của địa phương như: Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nuôi trồng thủy sản, xây dựng xã nông thôn mới kiểu mẫu, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số, phát triển du lịch - dịch vụ, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Xác định yếu tố con người là then chốt, Đảng bộ xã tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, giúp họ nhanh chóng thích nghi với yêu cầu nhiệm vụ trong mô hình chính quyền mới, từng bước xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy người dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả hoạt động công vụ. Dù có sự thay đổi về tổ chức bộ máy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành vẫn được duy trì thông suốt; đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là đảng viên, luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động đổi mới, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ.
Hướng tới xã ven biển phát triển hiện đại, bền vững
Việc hình thành một xã có quy mô lớn hơn về diện tích, dân số và cơ cấu kinh tế đặt ra những yêu cầu mới cho cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Hải Lạng. Trước bối cảnh nhiều thách thức đan xen, Đảng uỷ xã đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, chủ động chuẩn bị Đại hội Đảng bộ và xây dựng nghị quyết sát với thực tiễn; khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế để biến khó khăn thành động lực phát triển trong nhiệm kỳ 2025-2030.
Theo đó, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hải Lạng lần thứ I không chỉ xác định những định hướng lớn mà còn cụ thể hóa bằng các chỉ tiêu định lượng rõ ràng: Phấn đấu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân hằng năm đạt trên 16,5%; thu nhập bình quân đầu người đạt 170 triệu đồng/năm; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 90%, trong đó 55% có bằng cấp hoặc chứng chỉ nghề. Xã không còn hộ nghèo theo chuẩn quốc gia; 100% hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh, trong đó ít nhất 95% sử dụng nước sạch; tỷ lệ che phủ rừng đạt 45%, gắn với nâng cao chất lượng rừng, đặc biệt là hệ thống rừng ngập mặn. Trên cơ sở đó, xã xác định cơ cấu ngành nông - lâm - ngư nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột đến năm 2030, chiếm từ 59-64% cơ cấu kinh tế, trong đó nuôi trồng thủy sản là mũi nhọn phát triển.
Đồng chí Phạm Văn Hoài, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hải Lạng, cho biết: Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đã xác định rõ phương pháp tổ chức thực hiện. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là tái cơ cấu ngành kinh tế. Đảng bộ xã định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng tập trung, ứng dụng khoa học - công nghệ vào nuôi tôm công nghiệp, kiểm soát chất lượng con giống và thức ăn chăn nuôi, hướng tới mô hình nuôi thủy sản tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các sản phẩm cây trồng, vật nuôi thế mạnh, phù hợp với điều kiện của địa phương như: Vịt biển đẻ trứng, khoai lang, giống cây lâm nghiệp, dưa chuột, ngô, tôm, cua, cá nước mặn… được hỗ trợ xây dựng thương hiệu gắn với chương trình OCOP, nhằm nâng cao giá trị và mở rộng đầu ra bền vững.
Bên cạnh phát triển kinh tế, xã cũng đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là cán bộ chủ chốt. Xã tập trung hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, lấy nuôi trồng thủy sản làm “khâu đột phá”. Với lợi thế đầm bãi, hệ sinh thái rừng ngập mặn và vùng nước lợ rộng lớn, Hải Lạng đang quy hoạch lại vùng nuôi trồng thủy sản tập trung, đầu tư hạ tầng phục vụ nuôi công nghiệp, mở rộng mô hình “nuôi tôm trong nhà màng”, phát triển nuôi đa loài. Hướng đi mới này nhằm tăng cường tính bền vững trong sản xuất, chuyển từ khai thác tài nguyên sang bảo tồn gắn với phát triển sinh kế cho người dân.
Cùng với phát triển sản xuất, xã chú trọng tổ chức lại các hình thức hợp tác sản xuất theo mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã và liên kết chuỗi giá trị. Qua đó, không chỉ gia tăng sản lượng mà còn từng bước đưa thủy sản trở thành ngành hàng chủ lực, giá trị cao. Đồng thời, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển kinh tế nông thôn theo hướng “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”.
Vốn đầu tư công được ưu tiên cho các công trình hạ tầng thiết yếu như: Giao thông liên thôn, hệ thống thủy lợi, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, sân thể thao. Xã đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực; triển khai xây dựng công trình chợ Hải Lạng, Cụm công nghiệp Hải Lạng; thu hút đầu tư vào các dự án thương mại - dịch vụ như: Khu nghỉ dưỡng cao cấp Cái Đản (giáp Cái Mắt), khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn, bãi cát Mũi Lòng Vàng kết nối quần thể Đền thờ Đức Ông Hoàng Cần và hồ Khe Cát. Hệ thống hạ tầng hướng đến hiện đại, đồng bộ, số hóa và thân thiện với môi trường, từng bước hình thành diện mạo một xã nông thôn mới kiểu mẫu ven biển.
Xã cũng xác định mục tiêu chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế theo hướng lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực. Các giải pháp chuyển đổi số được triển khai đồng bộ: Tích hợp dữ liệu dân cư, xử lý hồ sơ hành chính trên môi trường mạng; cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4; đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, học sinh, người dân ở mọi độ tuổi, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”. Xã đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, xây dựng sàn thương mại điện tử cho nông sản địa phương, hỗ trợ hộ dân bán hàng trực tuyến. Hiện xã có 1 sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh là trứng vịt biển Đồng Rui, 2 sản phẩm OCOP 3 sao là tôm sú Hải Tiến và cua biển Hải Tiến; đang đề nghị đánh giá sản phẩm khâu nhục Hải Lạng đạt chuẩn OCOP 3 sao.
Song song với đó, xã chú trọng triển khai chính sách trợ giúp sinh kế, đào tạo nghề, hỗ trợ vốn sản xuất cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách, người khuyết tật. Công tác y tế cơ sở được nâng tầm, từ khám chữa bệnh thông thường đến phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em lên gần 100%, mục tiêu tăng tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế lên trên 99%, góp phần giảm gánh nặng chi phí y tế và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Trong nhiệm kỳ mới, xã tiếp tục rà soát nhu cầu, tổ chức các lớp dạy nghề ngay tại địa phương theo hướng thực chất, sát với nhu cầu sử dụng lao động như: Nuôi trồng thủy sản, vận hành máy móc, du lịch cộng đồng... Khuyến khích phát triển ngành nghề mới như chế biến nông - thủy sản, thương mại - dịch vụ phù hợp với tiềm năng của địa phương. Mục tiêu đến năm 2030, 90% lao động được đào tạo, trong đó ít nhất 55% có bằng cấp, chứng chỉ nghề, đáp ứng yêu cầu thị trường lao động và nâng cao năng suất lao động xã hội.
Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được chú trọng, với các lễ hội tiêu biểu như: Lễ hội đền Đức Ông Hoàng Cần, Ngày hội Văn hóa - Thể thao dân tộc Sán Dìu, Lễ hội đua thuyền truyền thống… Xã phối hợp với các sở, ngành tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực quản lý du lịch cho cán bộ, cộng đồng cư dân tại các điểm tham quan, phát triển nguồn nhân lực ngành du lịch gắn với bản sắc văn hóa. Đồng thời, đẩy mạnh phong trào xây dựng đời sống văn hóa, gia đình văn hóa, khu dân cư kiểu mẫu; lấy văn hóa, con người làm trung tâm, xây dựng khối đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh nội sinh để phát triển bền vững.
Đặc biệt, Đảng bộ xã xác định tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn đảng và hệ thống chính trị, nâng cao năng lực lãnh đạo cầm quyền của các cấp ủy đảng là then chốt; đảng viên phải nêu gương trong thực thi công vụ, tiếp tục tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động theo nguyên tắc “5 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả). Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền được phân quyền, phân cấp cụ thể, gắn với trách nhiệm cá nhân, bảo đảm không đùn đẩy, né tránh. Xã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chỉ số hài lòng của người dân; đổi mới văn hóa công sở, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền phục vụ, gần dân, trọng dân. Đồng thời, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền, phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; tăng cường đối thoại trực tiếp, lắng nghe ý kiến nhân dân, kịp thời giải quyết những kiến nghị của nhân dân.
Tiếp nối và phát huy truyền thống cách mạng, với nền tảng tiềm năng sẵn có và quyết tâm chính trị cao, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Hải Lạng đang đồng lòng đổi mới, hướng tới mục tiêu xây dựng địa phương trở thành xã ven biển kiểu mẫu, đậm đà bản sắc, phát triển bền vững trong chiến lược phát triển chung của tỉnh Quảng Ninh.