Qua trực tiếp tham gia hoạt đông của HĐND từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh (khi còn làm việc) và qua trực tiếp, gián tiếp theo dõi hoạt động của HĐND các cấp ở địa phương (mấy năm nay, từ khi nghỉ hưu), tôi nhận thấy hoạt động này vẫn còn mang tính hình thức.
Tình trạng đó theo tôi có phần do số lượng đại biểu hạn hẹp (cấp cơ sở), có vấn đề cơ cấu, chất lượng đại biểu (đa số là lãnh đạo các ban ngành, trình độ nhiều đại biểu hạn chế, nhất là số không có quyền chức và đại diện các đoàn thể) và còn do sự điều hành của lãnh đạo Hội đồng.
Phần chất vấn và trả lời chất vấn, trước đây, các kỳ họp HĐND ở nhiều nơi không hề có; mấy năm gần đây mới có, chưa phải là ở mọi nơi, mọi cấp, nhưng phần nhiều vẫn là hình thức và kém hiệu quả.
Khi các đại biểu đã ít lại quá thân quen nhau, số có chức quyền (trực tiếp thực thi các quyết định của HĐND, là người có quyền “cho”) chiếm số đông, số còn lại trình độ hạn chế, lại thường phải lên ”xin”.
Khi cơ chế ”xin - cho” vẫn còn, dân chủ chưa thật sự được mở rộng lại không được lãnh đạo Hội đồng khuyến khích thì làm gì có chất vấn, lại càng không thể có chất vấn thẳng thừng, chất vấn đến cùng.
Hơn nữa khi đại biểu không gần dân, không thực sống với những nỗi bức xúc của dân thì cũng không có gì để chất vấn; khi đại biểu đã hạn chế về trình độ lại thiếu bản lĩnh (do trách nhiệm với dân, vì dân chưa cao; do quan hệ thân quen và cơ chế “xin - cho” chi phối), cộng với hạn chế của nghị trình và sự điều hành của lãnh đạo nên thường không có tranh luận sôi nổi, sâu sắc để đi đến các nghị quyết đúng đắn và sau đó không có sự giám sát chặt chẽ việc thực thi nghị quyết.
Chính vì hoạt động của HĐND nhiều nơi còn như vậy nên cử tri (và cả không ít đại biểu HĐND) rất ngại các cuộc tiếp xúc cử tri. Nhiều cử tri mong muốn HĐND phải có không khí dân chủ, tranh luận sôi nổi, đảm bảo giám sát chặt chẽ và chất vấn thẳng thừng, phải thực sự gần dân, các vấn đề dân bức xúc phải được trả lời rõ ràng, giải quyết kịp thời.
Có như vậy, HĐND mới thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của mình, mới thực sự là đại biểu của dân, khắc phục được tình trạng hoạt động còn mang nặng tính hình thức, nhất là ở các cấp dưới, hiện nay.
Phần chất vấn và trả lời chất vấn, trước đây, các kỳ họp HĐND ở nhiều nơi không hề có; mấy năm gần đây mới có, chưa phải là ở mọi nơi, mọi cấp, nhưng phần nhiều vẫn là hình thức và kém hiệu quả.
Khi các đại biểu đã ít lại quá thân quen nhau, số có chức quyền (trực tiếp thực thi các quyết định của HĐND, là người có quyền “cho”) chiếm số đông, số còn lại trình độ hạn chế, lại thường phải lên ”xin”.
Khi cơ chế ”xin - cho” vẫn còn, dân chủ chưa thật sự được mở rộng lại không được lãnh đạo Hội đồng khuyến khích thì làm gì có chất vấn, lại càng không thể có chất vấn thẳng thừng, chất vấn đến cùng.
Hơn nữa khi đại biểu không gần dân, không thực sống với những nỗi bức xúc của dân thì cũng không có gì để chất vấn; khi đại biểu đã hạn chế về trình độ lại thiếu bản lĩnh (do trách nhiệm với dân, vì dân chưa cao; do quan hệ thân quen và cơ chế “xin - cho” chi phối), cộng với hạn chế của nghị trình và sự điều hành của lãnh đạo nên thường không có tranh luận sôi nổi, sâu sắc để đi đến các nghị quyết đúng đắn và sau đó không có sự giám sát chặt chẽ việc thực thi nghị quyết.
Chính vì hoạt động của HĐND nhiều nơi còn như vậy nên cử tri (và cả không ít đại biểu HĐND) rất ngại các cuộc tiếp xúc cử tri. Nhiều cử tri mong muốn HĐND phải có không khí dân chủ, tranh luận sôi nổi, đảm bảo giám sát chặt chẽ và chất vấn thẳng thừng, phải thực sự gần dân, các vấn đề dân bức xúc phải được trả lời rõ ràng, giải quyết kịp thời.
Có như vậy, HĐND mới thực hiện đúng chức năng nhiệm vụ của mình, mới thực sự là đại biểu của dân, khắc phục được tình trạng hoạt động còn mang nặng tính hình thức, nhất là ở các cấp dưới, hiện nay.
