Vượt qua nhiệm kỳ với nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp và chưa có tiền lệ, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XIV tiếp tục khẳng định vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân. Trên tất cả lĩnh vực hoạt động, HĐND tỉnh đều có những đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, đất nước; được cử tri, nhân dân ghi nhận, đánh giá cao.
Đổi mới phương thức hoạt động
Là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, HĐND tỉnh Quảng Ninh, trực tiếp là Thường trực HĐND và các Ban HĐND tỉnh, đã luôn nỗ lực đổi mới, trách nhiệm, nhằm mang lại hiệu quả thiết thực nhất cho cử tri và nhân dân trong tỉnh. Đặc biệt nhiệm kỳ 2021-2026, trong bối cảnh Quảng Ninh phải đồng thời xử lý nhiều nhiệm vụ lớn, phức tạp và chưa có tiền lệ, từ ứng phó đại dịch Covid-19, khắc phục hậu quả thiên tai, đến tái cơ cấu mô hình tăng trưởng, sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, HĐND tỉnh đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động theo hướng linh hoạt, thực chất và hiệu quả.
Dấu ấn rõ nét là việc tăng cường các kỳ họp chuyên đề, kịp thời quyết nghị những vấn đề cấp bách, phát sinh từ thực tiễn quản trị địa phương. Số lượng kỳ họp trong nhiệm kỳ tăng cao so với nhiệm kỳ trước, với 35 kỳ họp để kịp thời cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, Tỉnh ủy, chính sách pháp luật của Nhà nước thành 440 nghị quyết, tăng 100 nghị quyết so với nhiệm kỳ 2016-2021. Chỉ tính riêng năm 2025, HĐND tỉnh ban hành số lượng nghị quyết nhiều nhất trong nhiệm kỳ với 124 nghị quyết. Đồng thời cũng là năm có số lượng nghị quyết được ký chứng thực ngay đạt mức rất cao. Qua đó, thể hiện vai trò chủ động, kịp thời, linh hoạt của HĐND tỉnh.
Để nâng cao chất lượng các kỳ họp, công tác chuẩn bị được Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo bài bản, khoa học, chất lượng, thích ứng, linh hoạt, tiếp tục đổi mới theo hướng thực chất, hiệu quả. Trước các kỳ họp thường lệ, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức Hội nghị liên tịch giữa Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh từ sớm, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, thống nhất giữa các cơ quan trong công tác chuẩn bị nội dung trình kỳ họp. Nội dung, chương trình kỳ họp được Đảng uỷ HĐND tỉnh báo cáo, đề xuất rõ các nội dung thuộc thẩm quyền của HĐND tỉnh, nội dung xin ý kiến Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy theo Quy chế làm việc, đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của Đảng trước khi trình HĐND tỉnh. Hoạt động thẩm tra các dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh được Thường trực HĐND tỉnh tiếp tục chỉ đạo đổi mới mạnh mẽ về phương thức, nâng cao rõ nét về chất lượng và chiều sâu, khẳng định vai trò là khâu then chốt trong quy trình ban hành nghị quyết. Trên cơ sở phân công rõ trách nhiệm, các Ban của HĐND tỉnh chủ động tổ chức thẩm tra theo lĩnh vực phụ trách.
Đồng chí Vũ Văn Diện, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, cho biết: HĐND tỉnh luôn đồng hành, hỗ trợ, phối hợp cùng với UBND tỉnh để tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ theo luật định. Điển hình như các dự án đầu tư công, kế hoạch đầu tư công trung hạn, HĐND tỉnh luôn cùng UBND tỉnh thẩm định, phê chuẩn các nghị quyết này và giám sát việc tổ chức triển khai thực hiện. Đây là cơ sở để UBND tỉnh tổ chức triển khai thực hiện theo yêu cầu.
Trong công tác điều hành các kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh, Chủ tọa kỳ họp đã thể hiện rõ vai trò trong tổ chức và điều hành hoạt động nghị trường. Điều hành chương trình kỳ họp một cách khoa học, linh hoạt, chủ động và có chiều sâu, bám sát yêu cầu thực tiễn của từng lĩnh vực, từng nội dung trình kỳ họp, bảo đảm rõ trọng tâm, trọng điểm và tiến độ. Việc bố trí thời lượng thảo luận được đổi mới theo hướng thực chất, đặc biệt các phiên thảo luận tổ tại các kỳ họp thường lệ của HĐND tỉnh đều được dành trọn 1/2 ngày. Qua đó tạo quỹ thời gian trao đổi đầy đủ, phát huy tối đa trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm của đại biểu, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng chính sách giữa cơ quan dân cử với các cơ quan quản lý nhà nước.
Công tác tuyên truyền trước, trong và sau mỗi kỳ họp được chú trọng, nhất là những nội dung liên quan đến chính sách, quyết sách phát triển kinh tế - xã hội và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân, an sinh xã hội. Bên cạnh đó, Thường trực HĐND tỉnh chỉ đạo ứng dụng tối đa công nghệ số để đăng tải các tài liệu kỳ họp, bảo đảm sự chia sẻ, kết nối thông tin đầy đủ, kịp thời, góp phần vào thành công của các “Kỳ họp không giấy tờ”, đáp ứng với yêu cầu chuyển đổi số hiện nay.
Trên nền tảng tổ chức kỳ họp ngày càng chuyên nghiệp, HĐND tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng quyết sách thông qua ban hành nghị quyết. Các nghị quyết được ban hành đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật, sát với thực tiễn địa phương và có tính khả thi cao. Nhiều nghị quyết có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh và trật tự, an toàn xã hội, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương.
Nâng cao chất lượng, trách nhiệm đại biểu
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong hành trình nâng cao năng lực hoạt động của HĐND tỉnh Quảng Ninh là không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu, coi đây là yếu tố then chốt quyết định chất lượng quyết sách và hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.
Nhiệm kỳ 2021-2026 ghi nhận bước chuyển rõ nét cả về trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn và bản lĩnh chính trị của đại biểu HĐND tỉnh. Cơ cấu đại biểu ngày càng hợp lý, chất lượng ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu quyết nghị những vấn đề lớn, phức tạp của tỉnh trong giai đoạn phát triển mới. Cụ thể, 77,2% đại biểu HĐND tỉnh có trình độ sau đại học (tăng mạnh so với 52% của nhiệm kỳ trước), 22,73% có trình độ đại học; 8 đại biểu là Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy (13,6%), 14 đại biểu là Tỉnh ủy viên (23,7%). Việc bảo đảm tỷ lệ hợp lý các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh tham gia HĐND tỉnh không chỉ nâng cao chất lượng thảo luận, quyết nghị, mà còn tạo thuận lợi trong công tác chỉ đạo, điều hòa, phối hợp tổ chức thực hiện nghị quyết.
Đặc biệt ngay từ đầu nhiệm kỳ, Thường trực HĐND tỉnh đã đổi mới sắp xếp đại biểu HĐND tỉnh ở nhiều đơn vị bầu cử thành 9 tổ đại biểu (không sắp xếp theo địa giới hành chính của 13 huyện, thị xã, thành phố) tạo thuận lợi cho hoạt động và không bị ảnh hưởng nhiều khi thực hiện chủ trương, chỉ đạo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhưng có sự điều chỉnh, sắp xếp nhân sự thành viên giữa 9 tổ đại biểu cho phù hợp với điều kiện thực tiễn và nhiệm vụ chuyên môn của đại biểu; rà soát, đề xuất bổ sung tổ trưởng, tổ phó tổ đại biểu để phát huy hiệu quả hoạt động cũng như ban hành văn bản hướng dẫn một số nội dung cơ bản trong việc tổ chức kỳ họp thứ nhất của HĐND cấp xã sau sắp xếp.
Cùng với nâng cao chất lượng, trách nhiệm của đại biểu HĐND tỉnh trước cử tri và nhân dân được đặt lên hàng đầu. Trách nhiệm đó thể hiện rõ trong việc tham dự đầy đủ, nghiêm túc các kỳ họp, phiên họp; chủ động nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị ý kiến phát biểu; theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kết luận sau giám sát, chất vấn. Nhiều đại biểu không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, chuyển tải kiến nghị của cử tri, mà còn trực tiếp giám sát, đôn đốc các cơ quan liên quan trong quá trình giải quyết, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi và củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan dân cử.
Tại các phiên thảo luận tổ và thảo luận hội trường, các đại biểu ngày càng thể hiện rõ bản lĩnh nghị trường, đi thẳng vào vấn đề, nêu rõ chính kiến, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cụ thể. Không khí nghị trường vì thế trở nên dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm và mang tính xây dựng cao. Nhiều ý kiến không chỉ phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri, mà còn thể hiện tư duy chính sách, tầm nhìn phát triển dài hạn, góp phần hoàn thiện các cơ chế, nghị quyết của HĐND tỉnh. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tiếp tục được đổi mới theo hướng đi vào chiều sâu, tập trung vào trách nhiệm người đứng đầu và các “điểm nghẽn” trong quản lý, điều hành, tạo sức ép tích cực để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.
Chính việc gắn chất lượng đại biểu với trách nhiệm cá nhân trước tỉnh, trước cử tri và nhân dân đã góp phần tạo nên một HĐND tỉnh Quảng Ninh không chỉ “đúng vai” theo luật định, mà còn “tròn vai” trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Ông Chu Ngọc Sơn, cử tri phường Bãi Cháy, khẳng định: Qua theo dõi các kỳ họp HĐND tỉnh những năm gần đây, chúng tôi thấy rõ sự thay đổi tích cực trong chất lượng và tinh thần trách nhiệm của các đại biểu. Các ý kiến thảo luận ngày càng thẳng thắn, đi đúng trọng tâm những vấn đề người dân quan tâm, nhất là các nội dung liên quan đến phát triển kinh tế, môi trường, an sinh xã hội và đời sống dân sinh. Điều chúng tôi ghi nhận rõ là đại biểu không chỉ nói cho xong ở nghị trường, mà còn theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Nhiều vấn đề sau chất vấn đã chuyển biến thực chất, tạo niềm tin cho nhân dân. Có thể nói, đại biểu HĐND tỉnh ngày càng thể hiện rõ vai trò là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.
Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2026, có thể khẳng định, với chất lượng, hiệu quả hoạt động được nâng cao, HĐND tỉnh trở thành nhân tố đặc biệt quan trọng để Quảng Ninh vượt qua những khó khăn, thách thức chưa từng có trong thời gian từ đầu nhiệm kỳ tới nay, tiếp tục đạt được những dấu mốc phát triển mang tính lịch sử.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế 5 năm đạt trên 10%/năm. Năm 2025 đạt 11,89% - cao nhất cả nước. Quy mô kinh tế năm 2025 trên 368.000 tỷ đồng, xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố. GRDP bình quân đầu người 10.402 USD, gấp 2,08 bình quân cả nước. Tổng thu ngân sách nhà nước luôn nằm trong nhóm địa phương đứng đầu cả nước. Đặc biệt, ngày 27/1 vừa qua, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên được Tổng Bí thư Tô Lâm đến thăm và làm việc ngay sau thành công của Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Tổng Bí thư ghi nhận, biểu dương những kết quả mà tỉnh đạt được trong thời gian qua. Đồng thời tin tưởng, Quảng Ninh sẽ tiếp tục giữ vững vị thế địa phương phát triển hàng đầu, là hình mẫu phát triển xanh, hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế của cả nước.
Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ 2021-2026 là nền tảng đặc biệt quan trọng để HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031 phát huy hơn nữa tinh thần trách nhiệm, đổi mới, hành động, tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của một thiết chế đặc biệt quan trọng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là bộ phận cấu thành không thể thiếu của nền quản trị địa phương hiện đại, dân chủ, năng động, hiệu quả, chuyên nghiệp và minh bạch. Đồng thời, củng cố hơn nữa sự tin tưởng của cử tri và nhân dân. Từ đó, tạo thành sức mạnh tổng hợp để Quảng Ninh thực hiện thắng lợi các mục tiêu lớn đã đề ra trong cả nhiệm kỳ, phấn đấu sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2045 là vùng đô thị lớn mang tầm khu vực và quốc tế, một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của quốc gia; tự tin, vững vàng cùng bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh của cả dân tộc.
