Hình mẫu tiên phong trong công cuộc cải cách hành chính và chuyển đổi số

Thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, Quảng Ninh đã đặt công tác cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính vào vị trí trung tâm, coi đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu bảo đảm sự vận hành hiệu quả của bộ máy mới. Thông qua việc mở rộng, thành lập 54 Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường, đặc khu và các Điểm tiếp nhận và trả kết quả gắn với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đã cơ bản tối ưu hóa phạm vi, cách thức vận hành, tổ chức hoạt động giải quyết thủ tục hành chính trên toàn tỉnh và đạt được nhiều kết quả tích cực. Quảng Ninh trở thành hình mẫu tiên phong trong công cuộc cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Quảng Ninh đã tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả công tác cải cách thủ tục hành chính. Nhờ đó, nhiều điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa, hoặc cắt giảm rút ngắn thời gian so với quy định. Đến nay, tỉnh Quảng Ninh đã công bố công khai 2.069 thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia - “một cửa số duy nhất”. Trong đó có 53,9% thủ tục hành chính được cắt giảm từ 30% đến 50% thời gian giải quyết; có 626/1.128 (đạt 55%) thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được cắt giảm 35% thời gian giải quyết.

Tỉnh đảm bảo 100% thủ tục hành chính được rà soát, tái cấu trúc quy trình và được đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền cho cán bộ thẩm định, phê duyệt theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian giải quyết”; giảm tối đa yêu cầu cung cấp giấy tờ trùng lặp bằng cách tái sử dụng các cơ sở dữ liệu quốc gia gắn với kết quả được ký số điện tử... 

Nhờ đó, 100% hồ sơ được công khai trạng thái xử lý theo thời gian thực, người dân có thể tra cứu tiến độ qua mã định danh hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; tỷ lệ số hóa hồ sơ đầu vào đạt trung bình 98,8%; tỷ lệ số hóa kết quả đạt trung bình 96,1%; tỷ lệ khai thác, tái sử dụng thông tin, dữ liệu được số hóa đạt 86%; số lượt truy vấn, khai thác tài liệu từ kho quản lý dữ liệu của tổ chức, cá nhân đạt gần 1,6 triệu lượt; kết quả giải quyết luôn đạt tỷ lệ đúng và trước hạn trên 99,5%; thời gian thực hiện giao dịch thủ tục hành chính đạt trung bình 13,3 phút/lần giao dịch; mức độ hài lòng của người dân đạt luôn đạt trên 99%;... 

Hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp được thành lập với nguồn nhân lực, trang thiết bị đầy đủ, chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến không ngừng được cải thiện, đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Nhiều giải pháp được triển khai như: chính sách ưu đãi giảm 50% một số khoản phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến; thí điểm trợ lý ảo iSee để hỗ trợ tra cứu thông tin, giải đáp thắc mắc 24/7; xây dựng 18 video mô phỏng quy trình thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến; 100% cán bộ tham gia được cấp bổ sung chữ ký số; cung cấp miễn phí 65.661 chữ ký số công cộng, cài đặt ứng dụng mobile money… và đã tạo nên các kết quả ấn tượng với: 100% người dân sử dụng VNeID để đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia; trung bình 98,4% hồ sơ giải quyết trực tuyến; 100% phí, lệ phí được thu không dùng tiền mặt; triển khai 1.889 (đạt 91,3%) thủ tục hành chính theo hình thức không phụ thuộc vào địa giới hành chính; thông qua Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, quy trình được vận hành đồng bộ, liên thông dọc cấp tỉnh, cấp xã và liên thông ngang giữa cấp xã với nhau được thực hiện thông suốt; người dân có thể thực hiện giao dịch hành chính tại bất kỳ Trung tâm Phục vụ hành chính công nào, đảm bảo tiếp cận dịch vụ trong bán kính dưới 30 phút di chuyển.

Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Quảng Ninh.

Trong bối cảnh của cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu về một hệ thống hành chính hoạt động thông suốt, hiệu quả nói chung và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nói riêng được đặt ra ngày càng rõ ràng và cấp thiết hơn. Vì vậy, cần phát huy hơn nữa trách nhiệm của các cấp các ngành trong tham mưu đề xuất xây dựng thể chế, xuất phát từ thực tiễn và lấy thực tiễn làm thước đo để đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, sửa đổi, thay thế các văn bản pháp luật không còn phù hợp và ban hành các hướng dẫn thống nhất để thực thi các luật liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính nhất là các lĩnh vực trọng yếu như đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường…; kiểm soát chặt chẽ quy định thủ tục hành chính thông qua việc thẩm định, thẩm tra để sớm đề xuất loại bỏ những quy định có thể gây khó khăn, tốn kém cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm các chính sách mới khi ban hành được cân nhắc kỹ lưỡng về đối tượng chịu tác động; chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành quyết liệt cắt giảm số lượng, thời gian xử lý và tạo mọi thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính; thực hiện phân công, tăng cường phân cấp phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi của cán bộ đảm bảo thực hiện thành công Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026.

Người dân đến giao dịch ở các trung tâm phục vụ hành chính công.

Then chốt của "chính quyền không giấy tờ, không địa giới, không khoảng cách"  là chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin “chuẩn hóa dữ liệu từ gốc”, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính trong Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh với tính đồng bộ cao, chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế. Hệ thống này là trung tâm kết nối liên thông “dọc - ngang” các cấp (Trung ương - Tỉnh - Xã), liên kết chặt chẽ với các hệ thống hiện có, từ Cổng Dịch vụ công quốc gia đến các cơ sở dữ liệu quốc gia (dân cư, đất đai, doanh nghiệp...) và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, thông qua việc đẩy mạnh số hóa hồ sơ đầu vào, kết quả giải quyết thủ tục hành chính và chuyển đổi tất cả các biểu mẫu giấy tờ hành chính thành hệ thống biểu mẫu điện tử (e-form); cho phép tự động điền thông tin sẵn có qua ứng dụng VneID, người dân chỉ cần bổ sung thông tin còn thiếu, dữ liệu được chuẩn hóa, lưu trữ và tái sử dụng hiệu quả, đảm bảo liên thông dữ liệu giữa các hệ thống và cơ quan. Hơn nữa, khi sử dụng phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống trở thành “trợ lý” thông minh, tự động hóa các tác vụ lặp lại trong tiếp nhận, xử lý và phản hồi hồ sơ thủ tục hành chính giúp cán bộ giải phóng sức lao động, tập trung vào công việc có tính chuyên môn cao; phân tích dữ liệu để nhận diện các điểm nghẽn, thủ tục hành chính rườm rà hoặc ít sử dụng, từ đó từ đó đề xuất cắt giảm khoa học. Hệ thống cũng giúp dự đoán nhu cầu của người dân, doanh nghiệp trong từng thời điểm, từ đó có sự chuẩn bị về nhân lực, cơ sở vật chất kịp thời, đảm bảo chất lượng dịch vụ, tránh tình trạng quá tải, đồng thời cá nhân hóa thủ tục hành chính dựa trên lịch sử hồ sơ để gợi ý các thủ tục liên quan hoặc cảnh báo thời hạn.