Ngay sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW (ngày 7/1/2026) của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam được ban hành, tỉnh Quảng Ninh đã nhanh chóng vào cuộc với tinh thần chủ động, quyết liệt, khẩn trương cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu lớn thành chương trình hành động phù hợp thực tiễn địa phương. Việc triển khai được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với Nghị quyết số 17-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tạo thành trục xuyên suốt nhằm phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh cho phát triển nhanh, bền vững.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW, căn cứ tình hình thực tiễn của tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xây dựng Chương trình hành động thực hiện với hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, đồng bộ, bảo đảm tính khả thi. Các cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị đồng loạt tổ chức quán triệt sâu rộng, gắn trách nhiệm người đứng đầu, tạo sự thống nhất cao trong toàn hệ thống chính trị.
Tại xã Hoành Mô việc triển khai Nghị quyết 80 của Trung ương được thực hiện bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với Nghị quyết số 17-NQ/TU. Xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực phát triển, cấp ủy, chính quyền xã đã tập trung hoàn thiện và phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, coi đây là “hạt nhân” lan tỏa đời sống văn hóa trong cộng đồng.
Đồng chí Dương Ngọc Khoa, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã Hoành Mô, cho biết: Ngay sau khi ban hành kế hoạch, Đảng ủy xã phân công cụ thể từng đồng chí trong cấp ủy, cán bộ phụ trách bám sát từng thôn, bản để rà soát, nhận diện thế mạnh văn hóa của từng cộng đồng dân cư. Trên cơ sở đó, các mô hình được xây dựng theo hướng “mỗi thôn, bản một nét đặc trưng”, gắn bảo tồn với khai thác hợp lý. Với đặc thù 94,41% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó người Dao chiếm trên 40%, cùng các dân tộc Tày, Sán Chỉ, Hoành Mô chú trọng phục dựng, duy trì các phong tục, lễ hội truyền thống, làn điệu dân ca, nghề thủ công, từng bước kết nối với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch biên giới. Một số thôn đã hình thành các tổ, nhóm làm du lịch trải nghiệm, đón khách tham quan, mở ra hướng đi mới trong nâng cao thu nhập cho người dân từ chính giá trị văn hóa bản địa.
Cùng với đó, xã đặc biệt quan tâm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa. Từ năm 2025 đến nay, 13 nhà văn hóa được chỉnh trang, nâng cấp, giao cho các thôn quản lý, tổ chức sinh hoạt định kỳ hằng tuần. 100% thôn, bản duy trì các câu lạc bộ văn nghệ, thể thao. Trong đó, ưu tiên các loại hình mang đậm bản sắc dân tộc như hát giao duyên, múa truyền thống, trò chơi dân gian. Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, các thiết chế văn hóa ở Hoành Mô đã thực sự “sáng đèn”, trở thành không gian sinh hoạt chung, gắn kết cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Đây là minh chứng rõ nét cho việc đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những hành động cụ thể, đo đếm được, tạo chuyển biến thực chất trong đời sống nhân dân.
Trong triển khai thực hiện Nghị quyết 80 của Trung ương, việc nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giảng viên và sinh viên được Trường Đại học Hạ Long xác định là khâu then chốt, tạo nền tảng cho hành động thống nhất và hiệu quả.
TS Ngô Hải Ninh, Giảng viên Khoa Du lịch, Trường Đại học Hạ Long, cho biết: Phát huy vai trò và trách nhiệm của một cơ sở đào tạo chủ lực, Trường Đại học Hạ Long đang tập trung xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản lý văn hóa, bảo tồn di sản, công nghiệp văn hóa phù hợp với đặc thù Quảng Ninh; đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng “học qua trải nghiệm” tại các điểm di sản, bảo tàng, lễ hội địa phương. Cùng với đó, nhà trường chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, vừa vững chuyên môn, vừa có năng lực số, đáp ứng yêu cầu số hóa di sản và truyền thông văn hóa trong bối cảnh mới. Thông qua đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và liên kết với doanh nghiệp, nhà trường từng bước khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực văn hóa - du lịch của tỉnh, là cầu nối tri thức giữa nhà trường - chính quyền - doanh nghiệp - cộng đồng, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và nuôi dưỡng thế hệ trẻ có trách nhiệm gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa giá trị văn hóa địa phương một cách bền vững.
Trong bối cảnh hiện nay, tỉnh Quảng Ninh đang tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo hướng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phát huy tối đa vai trò chủ thể của con người. Tỉnh chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách, khơi thông nguồn lực xã hội hóa; thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, từng bước hình thành các nền tảng văn hóa số, số hóa di sản.
Cùng với đó là định hướng xây dựng hệ sinh thái văn hóa hiện đại, khai thác hiệu quả tài nguyên di sản, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa có lợi thế, gắn với du lịch bền vững, qua đó định vị thương hiệu văn hóa Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới. Việc thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tăng cường hội nhập quốc tế cũng được xác định là những trụ cột quan trọng.
