Hôm rồi tôi hẹn 2 người bạn sang ăn cơm nhân dịp vừa mới nhận được quyết định về hưu sớm. Hai ông bạn thuở niên thiếu của tôi, một do không có điều kiện ăn học đến nơi đến chốn nên phải gắn bó cả đời với công việc đồng áng, cấy cày; còn người kia là dân báo chí, công việc lúc nào cũng ngập đầu.
Nhiều người ngán ngẩm khi phải chờ đến 3 tiếng đồng hồ mới nộp xong tiền thuế ở Kho bạc TP Hạ Long (ảnh chụp ngày 5-10).
Ném đống giấy tờ xuống bàn đánh chát một cái, ông bạn nhà báo nói:
- Trời ạ, mình suốt ngày đi tuyên truyền cơ chế một cửa, cải cách thủ tục hành chính, cứ ra rả trên báo, vậy mà đến lượt mình, chỉ có mỗi đăng ký cái xe máy thôi mà cũng mất đến 2 ngày các ông ạ! Hôm nay là buổi thứ hai mà đã được đâu, họ hẹn phải chiều nay mới được lấy biển số.
Tôi rót nước cho bạn rồi nói:
- Ông đăng ký xe mất có 2 ngày, còn tôi xin về hưu sớm phải đợi những gần năm nay rồi thì sao? Kêu làm gì?
- Nhưng mà có đi vào thực tế mới biết cơ chế một cửa thực chất ra sao, chưa thông chút nào ông ạ!
- Thế ông thấy chưa thông ở điểm nào? - Ông bạn nông dân thắc mắc.
- Đúng là có tiền có khác, mình mua cái xe hơn 3 chục triệu mà chẳng phải mó máy vào việc gì! Tất cả giấy tờ thủ tục về xe đều do cửa hàng làm hết, họ còn bảo có cần đăng ký xe không thì họ làm luôn cho. Biết cửa hàng làm cho sẽ mất thêm gần triệu bạc nên tôi bảo không cần. Quả thực có đi đăng ký mới thấy, thà chi thêm tiền cho họ làm luôn một thể lại hoá hay.
- Thế ông trực tiếp đi làm lại đắt hơn à? Tôi hỏi.
- Không phải, nhưng mà rườm rà quá. Lúc đầu hỏi mấy ông bạn vàng, các vị đều bảo đăng ký ở Công an thành phố, nhưng khi tôi đến thì họ lại bảo đăng ký trong Công an tỉnh. Đến Công an tỉnh xếp lốt mãi mới đến lượt mình thì họ hỏi, nộp thuế trước bạ chưa? Tôi ngớ ra vì cứ nghĩ mua xe gồm luôn cả khoản đó, thế là từ Công an tỉnh tôi lại lộn hơn 5km trở về Chi cục Thuế Hạ Long. Vừa đỗ xe đã có người đến hỏi: Anh đã phôtô chưa, đã viết phiếu đăng ký chưa... Tôi trộm nghĩ: Sao mấy cha bảo vệ lại quan tâm đến chuyện đó nhỉ, chẳng lẽ mình học đại học ra mà không khai được cái phiếu đăng ký à!
- Nhưng đúng là như một mớ bòng bong: Chẳng có một hướng dẫn cụ thể nào cho việc điền các thông số về xe vào phiếu cả. Nhiều thuật ngữ, tên gọi trong phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng của nhà sản xuất không giống với phiếu ở Chi cục Thuế, thế mà cái tay nhân viên thuế lại dõng dạc khoe chữ với tôi: Chữ viết thì khác nhau nhưng thực chất chúng là một, anh phải tự suy ra chứ! Thế nào là giá trị? Giá trị sử dụng?
Tôi điên tiết trả lời: - Này tôi là dân va chạm nhiều thì còn luận ra thế nào là “dung tích”, “tải trọng và trọng lượng”, “thể tích làm việc của động cơ”, và hiểu thực ra chúng là một, còn những người ít hiểu biết thì làm sao họ biết thế nào là giá trị với giá trị sử dụng mà ông phải hoạnh tôi!
- Rồi sao? - Tôi hỏi.
- Tôi như giọt nước làm tràn cái ly bức xúc của những người lần đầu đi đăng ký xe cũng đang có mặt ở đó. Và thế là họ xả hết ra nào là tại sao không dán mẫu đăng ký để người dân đỡ phải hỏi nhau (như trong các ngân hàng thường làm!). Sao Kho bạc không cử nhân viên thu ngân tới Chi cục Thuế luôn, hoặc mở rộng địa điểm liên thông giải quyết thủ tục cho dân để đỡ phải vòng đi vòng lại? Sao không có thông báo, hướng dẫn ngay từ cửa, hoặc qua trang web của ngành để người dân biết phải làm những gì? v.v... và v.v...
Nói tóm lại, suốt hơn 1 tiếng đồng hồ ở Chi cục Thuế Hạ Long chỉ để điền 2 tờ trước bạ làm tôi chờ sốt cả ruột. Và những tưởng sau khi đã hoàn tất thủ tục, sang Kho bạc nộp tiền chỉ mấy phút là xong, ai dè ở đó cũng ngốn của tôi gần... 3 tiếng đồng hồ. Nhiều người cùng chờ như tôi không khỏi bức xúc: “Làm ăn kiểu gì mà để người ta chờ từ 8 giờ đến hơn 11 giờ chưa xong”...
- Sau khi đợi suốt cả buổi sáng ở Chi cục Thuế và Kho bạc tôi mới đóng xong thuế trước bạ. Đấy là nhà tôi còn ở trung tâm thành phố, còn với những người ở ngoại thành thì không biết họ bực mình đến đâu khi phải đợi đến chiều làm tiếp, trong khi chỉ đến 15h chiều Kho bạc đã đóng cửa.
Đóng xong hai thứ đó, tôi qua Công an tỉnh. Sau khi nộp tiền, làm hết thủ tục, tôi nhận được câu trả lời là ngày mai qua lấy biển số. Đấy là tôi còn may mắn chán có người vừa đưa giấy tờ ra thì đã bị trả lại với lý do, số khung số máy nhoè, phải đi cà lại v.v...
Nói đến đây, ông bạn nông dân của tôi thở dài: - Đấy là ông còn hay va chạm, biết nhiều, chứ cứ như tôi quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, không hiểu rơi vào “vòng bát quái” ấy thì ra sao, làm sao đăng ký nổi cái xe mà đi?
Hoá ra, nói là đơn giản hoá các thủ tục hành chính nhưng vẫn còn nhiều bộ phận, nhiều công việc bị xử lý máy móc, thành ra chuyện bé xé ra to. Mặt khác, thủ tục chưa thống nhất cũng khiến cho người dân chưa thông. Phải làm sao để ngay đến một người dân bình thường nhất, lần đầu tiên làm các thủ tục hành chính cũng đều tiếp cận được ngay thì đó mới là cách làm khoa học, tiết kiệm được sức lực và tiền của của nhân dân...
